Sau một loạt những tranh cãi về quyết định sai lầm của trọng tài trong World Cup 2010, nhiều cầu thủ và nhà chuyên môn yêu cầu sử dụng công nghệ “vạch gôn” trong những trận cầu chuyên nghiệp và quan trọng. Những tín đồ của môn túc cầu giáo có lẽ đều không thể quên được những quyết định của những ông...
Sau một loạt những tranh cãi về quyết định sai lầm của trọng tài trong World Cup 2010, nhiều cầu thủ và nhà chuyên môn yêu cầu sử dụng công nghệ “vạch gôn” trong những trận cầu chuyên nghiệp và quan trọng.
Những tín đồ của môn túc cầu giáo có lẽ đều không thể quên được những quyết định của những ông vua sân cỏ tại những trận đấu quyết định của World Cup 2010.
Trong trận Argentina-Chile, tiền đạo Carlos Tevez của Argentina rõ ràng đã ở trong tư thế việt vị khi ghi bàn thắng mở màn. Hay trước đó, trong trận Anh - Đức, quả bóng của Lampard hoàn toàn đi vào trong cầu môn nhưng đã bị trọng tài và các trợ lý từ chối bàn thắng sau khi bóng nảy ra ngoài.
Quả bóng của Lampard đã hoàn toàn đi vào khung thành nhưng không được trọng tài và các trợ lý công nhận.
Những người yêu bóng đá cũng như phương tiện truyền thông đều cảm thấy bất bình vì trọng tài. FIFA đã xin lỗi vì những quyết định sai lầm nhưng không thay đổi kết quả trận đấu.
Ông Paul Hawkins, giám đốc công ty Hawk-Eye Innovations (Anh) phát biểu:
“Những quyết định này đã làm suy giảm chất lượng trận đấu đáng kể”.
Công ty của Paul là một trong hai đối thủ cạnh tranh trong việc đưa ra giải phải kỹ thuật với tên gọi “quyết định vạch gôn” để xác định, cú sút đã vượt qua vạch gôn hay chưa để có thể tính bàn thắng hợp lệ.
Công ty Mắt Diều hâu của ông đã giành được hợp đồng trong những môn thể thao khác như cricket, tennis và thậm chí là bi-a snooker. Sản phẩm của ông hoạt động dựa trên hệ thống máy quay tốc độ cao nhằm theo dõi hành trình bay của quả bóng. Sau đó, bằng kỹ thuật phân hình ảnh thu được nhờ máy tính, hệ thống sẽ xác định bóng đã vào gôn hay chưa.
Kỹ thuật máy quay tốc độ cao Mắt Diều Hâu được sử dụng trong tennis.
Hiện tại, trong các trận đấu tennis, khi huấn luyện viên, người chơi hay trọng tài tranh cãi về quyết định, họ có thể tìm sự tư vấn chính xác từ máy giám sát Mắt Diều hâu để đưa ra quyết định.
Bên cạnh Hệ thống kỹ thuật dòng ở trên, một giải pháp khác được áp dụng là chèn những con chip vào trong quả bóng, một giải pháp của Adidas có tên gọi “bóng thông minh”.
Giải pháp này của Adidas tương đối khác biệt so với hệ thống của Mắt Diều Hâu. Một con chip nhỏ được đưa vào trong quả bóng và gia cố chắc chắn để chống lại những tác động bên ngoài, dù cho cầu thủ sút mạnh như thế nào.
Bên cạnh sự điều chỉnh về quả bóng, một yêu cầu khác là phải thay đổi cả sân đấu. Trước trận đấu, hai thiết bị nhỏ với từ trường sẽ đặt bên dưới khu vực cấm địa và khung thành.
Những quả bóng được gắn chip bên trong và gia cố chắc chắn.
Những cảm biến sẽ xác định và truyền dữ liệu về một máy tính khác để xử lý và quyết định đó bóng có qua vạch hay không. Chỉ trong vài tích tắc, thông tin truyền từ máy tính về chiếc đồng hồ đeo tay của trọng tài thông báo bàn thắng hợp lệ.
Oliver Braun, giám đốc tiếp thị cho biết: “Việc thông báo bàn thắng hợp lệ hay không cần phải truyền ngay tức khắc từ hệ thống đến trọng tài và tín hiệu truyền cần đảm bảo an toàn. Chúng tôi đang đầu tư hàng triệu euro vào kỹ thuật này. FIFA nói rằng nếu chúng tôi có thể đáp ứng yêu cầu, họ sẽ sử dụng”.
Ông cho biết thêm, những bài kiểm tra tiến hành tại vòng đấu FIFA U17 tổ chức tại Peru năm 2005 đã thành công.
Gần đây, ông Sepp Blatter-chủ tịch FIFA đã giải thích, bóng đá là một trò chơi nhân văn, nên không thể dựa trên công nghệ để điều hành. Con người sẽ là đối tượng duy nhất “chơi, điều hành và kiểm soát trận đấu". Ông Sepp Blatter ám chỉ cả những sai lầm, vì đó đều mang yếu tố con người.
Tuy nhiên, sau những vụ bê bối trọng tài gần đây, Blatter đã nghĩ lai: “Sau những thực tế rõ ràng tại kỳ World Cup này, sẽ không có gì phải nghĩ ngợi khi áp dụng lại công nghệ “vạch gôn”. FIFA sẽ xem xét vấn đề này sau khi World Cup kết thúc”.
Nguồn: DW-World
Sau World Cup 2010, những tranh cãi về các quyết định sai lầm của trọng tài khiến FIFA chịu sức ép lớn từ cầu thủ, chuyên gia và người hâm mộ bóng đá. Nhiều ý kiến khi đó yêu cầu đưa công nghệ “vạch gôn” vào các trận đấu chuyên nghiệp, đặc biệt ở những cuộc so tài quan trọng. Mục tiêu rất rõ ràng: xác định quả bóng đã hoàn toàn vượt qua vạch cầu môn hay chưa, từ đó hạn chế bàn thắng bị bỏ sót hoặc công nhận sai.
Một trong những tình huống gây tranh luận là trận Argentina-Chile, khi tiền đạo Carlos Tevez ghi bàn mở màn trong tư thế việt vị khá rõ ràng. Trước đó, ở trận Anh - Đức, cú sút của Lampard đã đưa bóng hoàn toàn vào trong khung thành, nhưng bàn thắng không được trọng tài và trợ lý công nhận. Quả bóng sau đó nảy trở ra sân, còn sai lầm ấy nhanh chóng trở thành hình ảnh tiêu biểu cho những giới hạn của công tác điều hành bằng mắt người.
Người hâm mộ cùng truyền thông bày tỏ sự bất bình, trong khi FIFA gửi lời xin lỗi vì các quyết định sai lầm nhưng vẫn không thể thay đổi kết quả những trận đấu đã diễn ra. Paul Hawkins, giám đốc công ty Hawk-Eye Innovations của Anh, nhận định các sự cố như vậy đã làm suy giảm đáng kể chất lượng trận đấu. Công ty của ông là một trong hai đối thủ đang phát triển giải pháp kỹ thuật mang tên “quyết định vạch gôn” cho bóng đá chuyên nghiệp.
Hawk-Eye Innovations vốn đã có kinh nghiệm triển khai công nghệ trong cricket, tennis và bi-a snooker, trước khi hướng sự chú ý mạnh hơn vào sân cỏ. Hệ thống sử dụng nhiều máy quay tốc độ cao để theo dõi đường bay của bóng, sau đó dùng kỹ thuật phân tích hình ảnh bằng máy tính để xác định vị trí chính xác. Trong tennis, công nghệ Mắt Diều Hâu đã hỗ trợ người chơi, huấn luyện viên và trọng tài kiểm tra những tình huống gây tranh cãi trên sân.
Khi một quyết định trong tennis bị nghi ngờ, dữ liệu từ hệ thống có thể cung cấp thông tin trực quan, giúp các bên tìm được câu trả lời chính xác hơn thay vì chỉ dựa vào quan sát tức thời. Với bóng đá, thách thức lớn hơn nằm ở tốc độ trận đấu, kích thước sân, số lượng tình huống và yêu cầu thông báo phải đạt độ tin cậy rất cao. Một giải pháp khác được xem xét là “bóng thông minh” do Adidas phát triển, dùng chip đặt bên trong quả bóng.
Con chip nhỏ được gia cố chắc chắn để chịu được những tác động mạnh, kể cả khi cầu thủ sút bóng với lực lớn trong các pha tranh chấp quyết liệt. Công nghệ này đòi hỏi thay đổi không chỉ quả bóng, mà còn cả cấu trúc khu vực sân đấu xung quanh khung thành. Trước trận, hai thiết bị tạo từ trường sẽ được đặt bên dưới khu vực cấm địa và khung thành để hỗ trợ việc phát hiện bóng vượt qua vạch.
Các cảm biến trong hệ thống sẽ xác định vị trí quả bóng, truyền dữ liệu đến máy tính xử lý, rồi đưa ra kết luận về việc bóng đã qua vạch hay chưa. Chỉ trong vài tích tắc, kết quả được gửi tới chiếc đồng hồ đeo tay của trọng tài, nhằm thông báo bàn thắng hợp lệ mà không làm trận đấu bị gián đoạn lâu. Oliver Braun, giám đốc tiếp thị, nhấn mạnh tín hiệu phải truyền tức thời, đồng thời bảo đảm an toàn và chính xác trong mọi tình huống.
Theo Oliver Braun, Adidas đang đầu tư hàng triệu euro cho kỹ thuật này, còn FIFA từng tuyên bố sẽ sử dụng nếu hệ thống đáp ứng đầy đủ những yêu cầu đặt ra. Ông cũng cho biết các bài kiểm tra tiến hành tại vòng đấu FIFA U17 ở Peru năm 2005 đã đạt kết quả thành công. Dù vậy, việc đưa công nghệ vào bóng đá vẫn gặp trở ngại từ quan điểm truyền thống, khi nhiều người cho rằng sai lầm con người là một phần của môn thể thao này.
Sepp Blatter, chủ tịch FIFA, từng giải thích bóng đá là trò chơi nhân văn nên không thể phụ thuộc vào công nghệ để điều hành, bởi con người phải là chủ thể chơi, điều hành và kiểm soát trận đấu. Quan điểm ấy đồng nghĩa những sai sót của trọng tài được nhìn nhận như hệ quả khó tránh khỏi trong một hoạt động do con người thực hiện. Tuy nhiên, sau những bê bối trọng tài tại World Cup 2010, Blatter thừa nhận các thực tế rõ ràng đã khiến ông thay đổi cách đánh giá.
Ông cho rằng không còn lý do để tránh việc xem xét lại công nghệ “vạch gôn” sau khi giải đấu kết thúc, mở ra khả năng FIFA đánh giá nghiêm túc những giải pháp đang được phát triển. Quyết định cuối cùng khi đó vẫn phụ thuộc vào độ chính xác, tốc độ phản hồi, mức độ an toàn và khả năng áp dụng ổn định trong các sân vận động. Cuộc tranh luận giữa truyền thống và công nghệ vì thế bước sang giai đoạn mới, bắt đầu từ câu hỏi đơn giản nhưng quyết định: bóng đã qua vạch hay chưa.
