FPT chế tạo camera cho vệ tinh nhỏ của Nhật Bản

Trong dự án vệ tinh số 2 của Nhật Bản mang tên RISESAT, Viện nghiên cứu Công nghệ FPT sẽ tham gia chế tạo phần điện tử điều khiển camera quan sát Trái đất. Camera HPT trên vệ tinh được thiết kế với độ phân giải 5 m/pixel, cho phép ghi nhận nhiều khu vực trên bề mặt hành tinh với mức chi tiết đáng kể. Đây là bước hợp tác quốc tế đáng chú ý, mở ra cơ hội để các kỹ sư Việt Nam trực tiếp tham gia một dự án công nghệ vũ trụ thực tế. Hai giáo sư đến từ Đại học Tohoku và Đại học Hokkaido vừa làm việc với cán bộ Viện nghiên cứu Công nghệ FPT, Viện Công nghệ Vũ trụ và Đại học Quốc gia Hà Nội. Nội dung trao đổi tập trung vào khả năng hợp tác chế tạo, khai thác vệ tinh nhỏ nặng khoảng 50 kg, trong đó RISESAT mang theo camera quan sát Trái đất độ phân giải 5 m/pixel. Các bên đặc biệt quan tâm cách ứng dụng dữ liệu vệ tinh nhỏ tại Việt Nam, nơi nhu cầu theo dõi tài nguyên, môi trường và sản xuất nông nghiệp ngày càng rõ rệt. Theo các chuyên gia viễn thám, RISESAT không chỉ phục vụ việc chụp ảnh những địa điểm được lựa chọn, mà còn có thể hỗ trợ nhiều hoạt động quản lý trên mặt đất. Trong nông nghiệp, hình ảnh vệ tinh tiềm năng giúp theo dõi sự phát triển của cây trồng, cung cấp thêm thông tin phục vụ đánh giá mùa vụ và hiện trạng canh tác. Trong lâm nghiệp, dữ liệu quan sát có thể hỗ trợ theo dõi biến đổi rừng, đồng thời phát hiện những khu vực xảy ra chặt phá rừng. Về kỹ thuật, Viện nghiên cứu Công nghệ FPT đề nghị đảm nhiệm phần điện tử điều khiển camera độ phân giải 5 m/pixel được lắp đặt trên vệ tinh RISESAT. Bộ phận này giữ vai trò quan trọng trong việc điều khiển hoạt động camera, giúp thiết bị thực hiện nhiệm vụ quan sát theo yêu cầu của toàn bộ dự án. Việc tham gia một hạng mục cụ thể cũng tạo điều kiện để đội ngũ Việt Nam tiếp cận quy trình phát triển thiết bị không gian cùng các đối tác Nhật Bản. Trong chuyến thăm phòng nghiên cứu không gian FSpace, hai giáo sư Nhật Bản đánh giá cao quyết tâm và nỗ lực của các thành viên dự án chế tạo vệ tinh nhỏ F-1. Nhận xét này càng đáng chú ý trong bối cảnh điều kiện trang thiết bị nghiên cứu của nhóm vẫn còn thiếu thốn, nhưng dự án vẫn duy trì tiến độ cùng tinh thần thử nghiệm nghiêm túc. Hai giáo sư chúc dự án hoàn thành mục tiêu phóng vệ tinh F-1 lên quỹ đạo vào cuối năm, tạo thêm kinh nghiệm cho hoạt động nghiên cứu trong nước. Vệ tinh F-1 đã được Viện Tên lửa hỗ trợ thử nghiệm chấn động, còn gọi là shock test, với kết quả thành công theo thông tin dự án công bố. Sau đó, Viện nghiên cứu Công nghệ FPT, Đại học FPT và Phòng thí nghiệm robot không gian thuộc Đại học Tohoku ký biên bản ghi nhớ về việc Việt Nam tham gia chế tạo thiết bị camera cho RISESAT. Theo kế hoạch, RISESAT sẽ được phóng lên quỹ đạo vào cuối năm 2013, còn phía Việt Nam được chia sẻ thời gian sử dụng vệ tinh tương ứng với mức đóng góp so với các đối tác khác. Lãnh đạo Viện nghiên cứu Công nghệ FPT xem hợp tác RISESAT là cơ hội nhiều thách thức, nhưng đồng thời có giá trị lớn đối với quá trình đào tạo và nâng cao năng lực chuyên môn. Kinh nghiệm tích lũy từ thiết kế, chế tạo và vận hành thiết bị có thể giúp các cán bộ từng bước hướng tới mục tiêu nội địa hóa vệ tinh cùng những thiết bị vũ trụ phục vụ lợi ích Việt Nam. Dự án vì thế không chỉ liên quan đến một camera, mà còn gắn với nỗ lực xây dựng năng lực công nghệ dài hạn trong nước. Năm 2010, Chính phủ Nhật Bản triển khai chương trình Funding Program for World-Leading Innovative R&D on Science and Technology, dành hơn 4 tỷ Yên, tương đương 40 triệu USD, cho hướng phát triển vệ tinh nhỏ dưới 50 kg. Xu hướng quốc tế khi đó dần chuyển từ vệ tinh lớn nặng hàng trăm kg hoặc hàng tấn sang microsatellite, nhằm giảm chi phí chế tạo, chi phí phóng và rút ngắn thời gian phát triển còn khoảng 2 hoặc 3 năm. Trong kế hoạch từ năm 2010 đến năm 2013, các trường đại học Nhật Bản tham vọng chế tạo năm vệ tinh nhỏ, với vệ tinh số 1 theo dõi băng ở Bắc cực, còn các vệ tinh số 3, 4 và 5 tạo thành một chùm vệ tinh, trong khi RISESAT là vệ tinh số 2 được mở rộng hợp tác quốc tế.