Chiều 18/10, Quốc hội thảo luận tổ về việc thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội năm 2026 và dự kiến kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội năm 2027; tình hình thực hiện ngân sách nhà nước…
Điều hành tăng trưởng theo các kịch bản cụ thể
Thảo luận tại tổ, các đại biểu Quốc hội đánh giá cao điều hành quyết liệt, phản ứng chính sách linh hoạt, kịp thời của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ. Điểm sáng nổi bật là mức tăng trưởng GDP 9 tháng năm 2026 đạt 9,01% - mức cao nhất trong nhiều năm qua, đưa Việt Nam vào nhóm các nước có tốc độ tăng trưởng cao trên thế giới. Chính phủ đã lãnh đạo, điều hành đạt và vượt 14/15 chỉ tiêu do Quốc hội giao, trong đó có nhiều chỉ tiêu vượt mức kế hoạch.
Đề cập đến mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân giai đoạn 2026-2030 từ 10%/năm trở lên, đại biểu Nguyễn Tuấn Anh (Đoàn thành phố Cần Thơ) cho rằng, đây là mục tiêu chung của cả nền kinh tế, được hình thành từ đóng góp của các địa phương có quy mô, cơ cấu và điều kiện phát triển khác nhau.
Để cả nước đạt tăng trưởng hai con số, đại biểu cho rằng không nhất thiết mọi địa phương đều phải đạt cùng tốc độ tăng trưởng hơn 10%. Với những địa phương có nền kinh tế mạnh, mục tiêu này có thể khả thi. Tuy nhiên, đối với các địa phương còn khó khăn nhưng phải thực hiện những nhiệm vụ quốc gia, cần có giải pháp hỗ trợ cụ thể.
Đại biểu Dương Trung Ý (Đoàn Đồng Tháp) cũng đề nghị điều hành tăng trưởng theo các kịch bản cụ thể trong những tháng cuối năm 2026, xác định rõ mục tiêu theo từng tháng, từng quý và lượng hóa đóng góp của các ngành công nghiệp, xây dựng, dịch vụ, nông nghiệp cùng các cực tăng trưởng lớn. Đồng thời, tập trung tháo gỡ vướng mắc tại các dự án, phấn đấu giải ngân 100% kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026; thúc đẩy công nghiệp chế biến, chế tạo, bảo đảm điện, xăng dầu, nguyên liệu và nhân lực phục vụ sản xuất.
Theo đại biểu Nguyễn Hoàng Tùng (Đoàn Quảng Trị), báo cáo của Chính phủ nhận định nhiều địa phương có điều kiện kinh tế khó khăn được tăng số thu ngân sách địa phương hưởng theo phân cấp so với năm 2026, tuy nhiên chưa có số liệu cụ thể để đánh giá mức độ tác động của phương án phân chia đối với từng địa phương.
Trên cơ sở đó, đại biểu kiến nghị Chính phủ bổ sung bảng so sánh giữa phương án năm 2027 với cơ chế năm 2026 trên cùng mặt bằng số thu, trong đó làm rõ số thu ngân sách địa phương được hưởng theo phân cấp, tỷ lệ điều tiết và số bổ sung cân đối từ ngân sách trung ương cho từng địa phương; qua đó đánh giá thực chất mức tăng, giảm nguồn lực ngân sách địa phương, làm cơ sở xem xét, quyết định phương án phân chia các khoản thu, bảo đảm phù hợp với khả năng cân đối và nhiệm vụ chi của từng địa phương.
Hỗ trợ sinh kế, tạo việc làm, nâng cao chất lượng cuộc sống người dân
Đánh giá cao những cố gắng của Chính phủ trong cải thiện thu nhập và bảo đảm an sinh, tuy nhiên, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga, Phó trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội chuyên trách thành phố Hải Phòng cho rằng, để thành quả này được cảm nhận rõ hơn trong từng gia đình, cần quan tâm đầy đủ thu nhập thực tế, tính ổn định của việc làm và chi phí duy trì cuộc sống.
Trước hết cần kết nối chặt chẽ quy hoạch phát triển công nghiệp, đô thị với hạ tầng xã hội.
Theo đó, tại các địa bàn tập trung đông lao động, việc chuẩn bị nhà ở cho thuê phù hợp khả năng chi trả, trường học, cơ sở giữ trẻ và y tế cần được triển khai đồng bộ với phát triển sản xuất. Khi đánh giá kết quả phát triển nhà ở, cũng cần quan tâm mức giá, điều kiện tiếp cận và khả năng đáp ứng nhu cầu thực tế của người lao động.
Dịch vụ giữ trẻ an toàn, có thời gian hoạt động phù hợp là một giải pháp hỗ trợ việc làm rất thiết thực, đặc biệt đối với phụ nữ có con nhỏ. Đây cũng là điều kiện giúp một bộ phận thanh niên đang phải ở nhà chăm sóc gia đình có thể trở lại học tập hoặc tham gia thị trường lao động.
Tiếp theo, đại biểu đề xuất cần hỗ trợ người lao động duy trì sự bảo vệ khi chuyển đổi việc làm và nơi cư trú. Theo đó, tăng cường kết nối dữ liệu, đơn giản hóa thủ tục để việc thay đổi doanh nghiệp hoặc địa bàn làm việc không gây gián đoạn quyền lợi hợp pháp. Đối với lao động phi chính thức, lao động trên nền tảng số, cần có cách tư vấn và hỗ trợ tham gia bảo hiểm phù hợp đặc điểm thu nhập, khả năng đóng góp.
Cùng với mở rộng bao phủ, cần tiếp tục xử lý tình trạng chậm đóng, trốn đóng bảo hiểm, bảo đảm quyền lợi của người lao động khi doanh nghiệp gặp khó khăn.
Cuối cùng, đại biểu đề nghị quan tâm hơn tới khả năng phòng ngừa tái nghèo.
“Một gia đình có thể gặp khó khăn kéo dài khi người tạo thu nhập chính mất việc, mắc bệnh hoặc phải ngừng làm để chăm sóc người thân. Vì vậy, hỗ trợ sinh kế cần gắn với học nghề, kết nối việc làm, y tế và dịch vụ chăm sóc phù hợp. Riêng người không còn khả năng lao động cần được bảo đảm trợ giúp xã hội ổn định, đúng đối tượng”, đại biểu nói.
Đại biểu Nguyễn Thị Minh Tú (Đoàn Nghệ An) nhấn mạnh, nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân phải là mục tiêu và thước đo cuối cùng của tăng trưởng. Dẫn báo cáo thẩm tra, đại biểu chỉ ra, tỷ lệ thất nghiệp của thanh niên trong 9 tháng năm 2026 ở mức 8,87%; mức giảm tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều năm 2026 ước đạt 0,5 điểm phần trăm, không đạt mục tiêu đề ra.
Từ đó, đề nghị Kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội năm 2027 chú trọng chất lượng việc làm, thu nhập, khả năng tiếp cận giáo dục, y tế và giảm nghèo bền vững. Việc phân bổ nguồn lực cho các vùng khó khăn cần căn cứ vào mức độ thiếu hụt hạ tầng, dịch vụ xã hội và nhu cầu phát triển thực tế, không chỉ dựa vào khả năng cân đối, đối ứng ngân sách địa phương.
Thu Hằng