Giá dầu giảm sâu, thị trường vàng và chứng khoán phân hóa
Giá dầu thế giới giảm mạnh hơn 7% trong phiên giao dịch ngày 2/11, sau những tín hiệu tích cực về khả năng Mỹ và Iran nối lại đàm phán nhằm chấm dứt cuộc xung đột kéo dài 8 tháng qua.
Kết phiên 2/11, dầu thô WTI của Mỹ giảm 7,4%, xuống còn 96,4 USD/thùng. Đây là mức giảm mạnh nhất trong một phiên kể từ ngày 27/7. Giá dầu Brent cũng mất 7,6%, xuống 104,77 USD/thùng. Trong phiên giao dịch sáng 3/11 (giờ Việt Nam), giá WTI dao động quanh 96,2 USD/thùng, trong khi Brent khoảng 104,3 USD/thùng.
Động lực chính khiến giá dầu giảm đến từ những tín hiệu ngoại giao giữa Washington và Tehran. Điều này góp phần làm dịu lo ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu từ Trung Đông, đặc biệt tại eo biển Hormuz - tuyến vận tải chiến lược của thị trường năng lượng toàn cầu. Trước đó, nguy cơ xung đột leo thang và các vụ tấn công nhằm vào tàu chở dầu đã khiến giá dầu tăng hơn 10% trong tháng 10.
Diễn biến giá dầu cũng tác động đến kỳ vọng của thị trường về chính sách tiền tệ Mỹ. Khi chi phí năng lượng hạ nhiệt, áp lực lạm phát được kỳ vọng giảm bớt, qua đó làm suy yếu khả năng Fed phải tiếp tục thắt chặt chính sách tiền tệ.
Trên thị trường lãi suất, xác suất Fed tăng lãi suất trong cuộc họp ngày 10/12 đã giảm từ mức trên 80% xuống còn 73,4%. Dù vậy, khả năng tăng lãi suất vẫn được thị trường đánh giá ở mức khá cao.
Thông tin này cũng hỗ trợ giá vàng. Trong phiên giao dịch đêm 2/11 tại Mỹ, giá vàng giao ngay tăng từ khoảng 3.895 USD lên 3.960 USD/ounce.
Trên thị trường chứng khoán Mỹ, tâm lý nhà đầu tư cũng có dấu hiệu cải thiện. Chỉ số Nasdaq Composite vẫn giảm điểm, nhưng Dow Jones đã phục hồi nhờ lực đỡ từ các doanh nghiệp thuộc nhóm công nghiệp và tiêu dùng truyền thống như Home Depot, Honeywell...
Trên thị trường chứng khoán Việt Nam, VN-Index tiếp tục giảm nhẹ trong phiên sáng 3/11, song một số cổ phiếu sản xuất, tiêu dùng, bất động sản, chứng khoán, ngân hàng như HPG, SAB, VNM, GVR, VHM, MSN, SSI, STB... đã tăng trở lại. Diễn biến cổ phiếu cho thấy sự phân hóa rõ hơn giữa các nhóm ngành, thay vì bán tháo trên diện rộng.
Dầu giảm có bền vững, thị trường tài chính sẽ hưởng lợi đến đâu?
Giá dầu giảm sâu có thể tạo tác động tích cực đối với một số lĩnh vực của nền kinh tế và thị trường tài chính. Nếu xu hướng này được duy trì, chi phí đầu vào của doanh nghiệp có thể giảm, áp lực lạm phát dịu lại và áp lực duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt có thể giảm bớt.
Đối với chứng khoán, dầu giảm có thể tạo lợi thế cho các nhóm ngành sử dụng nhiều năng lượng như vận tải, hàng không, hóa chất, nhựa, sản xuất và tiêu dùng. Chi phí nhiên liệu thấp hơn giúp cải thiện biên lợi nhuận, đồng thời hỗ trợ sức mua khi áp lực chi phí sinh hoạt giảm.
Tại Việt Nam, giá dầu giảm còn có thể giúp giảm áp lực nhập khẩu năng lượng, hỗ trợ kiểm soát lạm phát và tỷ giá. Những doanh nghiệp vận tải, hàng không, nhựa, phân bón và các ngành sử dụng nhiều nhiên liệu có thể được hưởng lợi. Ngược lại, nhóm dầu khí thượng nguồn và doanh nghiệp khai thác dầu có thể chịu sức ép nếu giá bán sản phẩm giảm sâu.
Với vàng, tác động không hoàn toàn một chiều. Dầu giảm giúp hạ kỳ vọng lạm phát, qua đó làm giảm nhu cầu nắm giữ vàng để phòng ngừa lạm phát. Tuy nhiên, nếu giá dầu giảm kéo theo kỳ vọng Fed bớt thắt chặt tiền tệ, lợi suất thực và đồng USD suy yếu, vàng lại được hưởng lợi.
Thực tế, TTCK từng xuất hiện những tín hiệu tạo đáy sau các đợt giảm mạnh của giá dầu vào giữa tháng 4 và cuối tháng 7. Sau đó, VN-Index có những nhịp phục hồi trên cả khung tuần và tháng. Dù vậy, đây chỉ là diễn biến tham khảo.
Đáng chú ý, các yếu tố hỗ trợ đà giảm của giá dầu vẫn tiềm ẩn nhiều bất định. Trước hết, triển vọng đàm phán Mỹ - Iran vẫn mới dừng ở các tín hiệu thiện chí, chưa có thỏa thuận cụ thể. Hai bên còn nhiều bất đồng liên quan đến các lệnh trừng phạt, sự hiện diện quân sự của Mỹ tại khu vực và lệnh phong tỏa.
Giai đoạn trước, thị trường dầu mỏ cũng nhiều lần lao dốc trước thông tin về khả năng đạt được thỏa thuận hòa bình, nhưng sau đó tăng mạnh khi xung đột tiếp tục leo thang. Các cuộc tấn công nhằm vào tàu chở dầu qua eo biển Hormuz và cơ sở hạ tầng năng lượng tại Trung Đông vẫn là rủi ro hiện hữu.
Goldman Sachs cảnh báo giá dầu Brent có thể tăng lên 140 USD/thùng trong năm 2027 nếu sản lượng dầu tại khu vực Vịnh Ba Tư duy trì thấp hơn 3,5 triệu thùng/ngày so với mức trung bình năm 2025. Những rủi ro về nguồn cung và cơ sở hạ tầng năng lượng vẫn có thể đảo ngược xu hướng giá.
Bên cạnh đó, các chỉ báo tài chính sáng 3/11 chưa cho thấy áp lực lạm phát đã được giải tỏa. Chỉ số USD tăng 0,15%, lên 101,9 điểm, trong khi lợi suất trái phiếu Mỹ tăng 0,34%, lên 5,287%/năm. Đây vẫn là những mức cao, phản ánh sự thận trọng của giới đầu tư trước triển vọng lạm phát và chính sách tiền tệ Mỹ.
Như vậy, đợt giảm hơn 7% của giá dầu đã phần nào giải tỏa tâm lý lo ngại trên thị trường vàng và chứng khoán. Diễn biến đàm phán Mỹ - Iran, an ninh tại eo biển Hormuz và chính sách lãi suất của Fed tiếp tục là những biến số quyết định hướng đi của các thị trường trong thời gian tới.