Theo công bố của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), tổng chi phí sản xuất kinh doanh điện năm ngoái là 601.680 tỷ đồng, tương ứng giá thành 2.092,7 đồng mỗi kWh. Số liệu này được xác định trên sản lượng điện thương phẩm 287,51 tỷ kWh.
Giá bán lẻ điện bình quân hiện là 2.204,07 đồng mỗi kWh (chưa gồm thuế VAT) được áp dụng từ ngày 10/5/2025. So với mức này, giá thành sản xuất kinh doanh điện năm 2025 thấp hơn khoảng 111 đồng, tương đương 5%.
Tuy nhiên, mức chênh này không phản ánh trực tiếp lãi thực tế trên mỗi kWh điện bán ra của EVN, do giá điện bình quân được áp dụng từ tháng 5/2025, còn giá thành sản xuất, kinh doanh tính trên cả năm.
Trong cơ cấu chi phí sản xuất kinh doanh, khâu phát điện vẫn chiếm tỷ trọng lớn nhất với 498.363 tỷ đồng, tương đương gần 83%. Tính trên mỗi kWh điện thương phẩm, chi phí phát này là 1.733,35 đồng.
Chi phí phân phối và bán lẻ điện đứng thứ hai trong giá thành, ở mức 78.993 tỷ đồng, tương đương 274,75 đồng mỗi kWh. Tiếp đến là chi phí truyền tải điện hơn 22.141 tỷ đồng, tương ứng 77,01 đồng mỗi kWh.
Ngoài ra, mỗi kWh giá thành điện còn gồm các khoản khác như phụ trợ, quản lý ngành hơn 1.421 tỷ đồng và dịch vụ điều độ vận hành hệ thống, thị trường điện gần 761 tỷ.
Cơ cấu chi phí giá thành điện năm 2025. Đồ họa: Phương Dung (có hỗ trợ của AI)
EVN cũng cho biết khoản chênh lệch giữa doanh thu và chi phí sản xuất kinh doanh tại các xã, huyện đảo chưa có điện lưới âm gần 291 tỷ đồng. Nguyên nhân là giá bán điện tại những khu vực này thấp hơn giá thành.
Tính tới cuối 2025, EVN còn hơn 17.500 tỷ đồng chênh lệch tỷ giá chưa được ghi nhận, hạch toán vào giá thành sản xuất. Khoản này phát sinh từ phần còn lại của năm 2021 và giai đoạn 2022-2025.
Việc công bố chi phí sản xuất kinh doanh điện là một trong những căn cứ để cơ quan quản lý xem xét, điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân. Theo quy định hiện hành, giá bán lẻ điện bình quân được xem xét điều chỉnh tối thiểu 3 tháng một lần, dựa trên biến động chi phí sản xuất kinh doanh điện và các yếu tố liên quan. Song thực tế, việc điều chỉnh không được cơ quan quản lý thay đổi theo cơ chế này. Gần nhất, giá điện bán lẻ bình quân được điều chỉnh vào tháng 5/2025.
Trường hợp giá điện tính toán giảm dưới 1% hoặc tăng dưới 2%, EVN không điều chỉnh nhưng phải báo cáo Bộ Công Thương để kiểm tra, giám sát. Nếu giá tính toán giảm từ 1% trở lên hoặc cần tăng từ 2% đến dưới 5%, EVN gửi phương án để Bộ Công Thương rà soát, sau đó mới được điều chỉnh giá. Với mức tăng từ 5% đến dưới 10%, Bộ Công Thương duyệt phương án điều chỉnh và trên 10% do Chính phủ quyết định.
Tuy vậy, tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 9, Thủ tướng Lê Minh Hưng chỉ đạo không tăng giá điện trong những tháng cuối 2026.
Công nhân điện lực kiểm tra chất lượng đường dây. Ảnh: Ngọc Thành
Thực tế, sau giai đoạn khó khăn 2022-2023, EVN tiết giảm chi phí, điều hành và cơ cấu lại hoạt động. Tính đến cuối tháng 6, tập đoàn đã xử lý hết số lỗ lũy kế tích tụ từ các năm trước.
Trước đó, giai đoạn 2022-2023, tập đoàn này lỗ khoảng 50.029 tỷ đồng do nhiều chi phí sản xuất, cung ứng điện chưa được tính đủ vào giá bán lẻ điện. Việc có lãi trở lại vào 2024 giúp khoản lỗ lũy kế của doanh nghiệp giảm còn khoảng 33.792 tỷ đồng. Theo báo cáo tài chính hợp nhất 2025, EVN đã hết lỗ lũy kế, nhưng riêng công ty mẹ còn khoản lỗ khoảng 5.611 tỷ đồng tới cuối năm ngoái.
Tám tháng đầu năm, "ông lớn" ngành điện ghi nhận doanh thu hơn 482.000 tỷ đồng, tương đương 70% kế hoạch năm. Lợi nhuận ước đạt 12.215 tỷ đồng, bằng 103% kế hoạch, nộp ngân sách khoảng 17.160 tỷ. EVN dự kiến cả năm lãi trên 13.500 tỷ đồng và nộp ngân sách hơn 26.300 tỷ.
Phương Dung