Thông tin từ Hiệp hội Chế biến Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), trong 9 tháng đầu năm nay, kim ngạch xuất khẩu cá rô phi đạt 104 triệu USD, tăng 47% so với cùng kỳ năm trước. Riêng tháng 9, giá trị xuất khẩu đạt 13 triệu USD, tăng 86% so với cùng kỳ.
Brazil trở thành thị trường nhập khẩu cá rô phi Việt Nam lớn nhất, với kim ngạch đạt 48 triệu USD, tăng 6.925% so với cùng kỳ năm 2025, tương đương mức tăng gấp hơn 70 lần.
Với kết quả này, Brazil chiếm gần một nửa tổng kim ngạch xuất khẩu cá rô phi của Việt Nam, trở thành động lực tăng trưởng chính của ngành hàng.
Xuất khẩu cá rô phi Việt Nam tăng trưởng mạnh tại nhiều thị trường (Ảnh: VASEP).
Không chỉ Brazil, một số thị trường khác cũng ghi nhận tín hiệu tích cực. Xuất khẩu cá rô phi Việt Nam sang Ả Rập Xê Út đạt 10 triệu USD trong 9 tháng, tăng 50%. Riêng kết quả tháng 9 tại thị trường này đạt 3 triệu USD, tăng 231%, trở thành điểm đến đáng chú ý của cá rô phi Việt Nam tại Trung Đông.
Trong khi đó, Mỹ đứng thứ hai về kim ngạch, đạt 25 triệu USD trong 9 tháng, giảm 42% so với cùng kỳ.
Tại Nhật Bản, sau khi đưa cá rô phi vào chuỗi nhà hàng sushi và sashimi hồi tháng 7 vừa qua, xuất khẩu sản phẩm này vào Nhật Bản cũng tăng trưởng mạnh. Cụ thể, 9 tháng đầu năm, xuất khẩu cá rô phi sang Nhật Bản đạt 2 triệu USD, tăng 74%.
Theo VASEP, Việt Nam có lợi thế từ chuỗi sản xuất, chế biến và xuất khẩu cá tra đã phát triển tương đối hoàn chỉnh, cùng năng lực đáp ứng tiêu chuẩn cao của Mỹ, EU và khả năng kiểm soát chi phí.
Nhờ đó, khi nhu cầu thế giới về cá rô phi tăng mạnh, các doanh nghiệp có thể nhanh chóng mở rộng sản xuất, tận dụng hệ thống chế biến sẵn có để gia tăng nguồn cung, đáp ứng yêu cầu của các thị trường xuất khẩu và nâng cao sức cạnh tranh.
Vùng nuôi khởi sắc, mở dư địa phát triển ngành hàng
Đà tăng xuất khẩu đang tạo thêm động lực cho nghề nuôi cá rô phi trong nước. Từ loại cá nước ngọt quen thuộc với thị trường nội địa, cá rô phi được kỳ vọng trở thành một ngành hàng xuất khẩu có giá trị cao hơn, góp phần đa dạng hóa cơ cấu thủy sản Việt Nam bên cạnh tôm và cá tra.
Theo số liệu của Cục Thủy sản và Kiểm ngư (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), sản lượng cá rô phi Việt Nam tăng từ 188.000 tấn năm 2015 lên khoảng 420.000 tấn trong năm 2025.
Thu hoạch cá rô phi (Ảnh: VASEP).
Tại Cần Thơ, người nuôi cá rô phi đang có thêm động lực sản xuất khi đầu ra được doanh nghiệp chủ động bao tiêu. Nếu trước đây nghề nuôi chủ yếu mang tính nhỏ lẻ, thường xuyên đối mặt tình trạng được mùa mất giá, việc có doanh nghiệp tham gia liên kết tiêu thụ đã giúp người dân giảm bớt nỗi lo thị trường.
Giá thu mua cá rô phi xuất khẩu hiện đạt từ 32.000-33.000 đồng/kg tùy kích cỡ, trong khi chi phí nuôi dao động từ 27.000-29.000 đồng/kg.
Còn theo VASEP, trên thế giới cá rô phi hiện được nuôi tại 140 quốc gia với sản lượng 7 triệu tấn mỗi năm, quy mô thị trường đạt 10 tỷ USD vào năm 2024 và dự kiến đạt 14,5 tỷ USD vào năm 2033.
Kim ngạch xuất khẩu cá rô phi Việt Nam cũng được kỳ vọng hướng tới mức 250-350 triệu USD vào năm 2030. Điều này tạo cơ hội cho nghề nuôi cá rô phi phát triển.
Ông Bùi Ngọc Thanh, đại diện Hội đồng Xuất khẩu Đậu tương Hoa Kỳ (USSEC), cũng nhận định cá rô phi Việt Nam đang có cơ hội phát triển nhờ khả năng mở rộng vùng nuôi và nhu cầu đa dạng của thị trường.
Tuy nhiên, để tận dụng được đà tăng của thị trường, Việt Nam nên tập trung vào hai nhóm kích cỡ cá chủ lực gồm 500-800g/con, phù hợp với sản phẩm phi lê phục vụ bán lẻ và 800-1.100g/con, hướng tới đối tượng nhà hàng, dịch vụ ăn uống.
Ngoài ra, theo ông Thanh, việc hạn chế trộn lẫn cá từ các hệ thống nuôi khác nhau cũng góp phần bảo đảm tính đồng nhất về chất lượng cho sản phẩm.
Ngành nuôi cá Brazil đề xuất hạn ngạch nhập khẩu cá rô phi
Các hiệp hội nuôi trồng và chế biến cá Brazil vừa đề xuất Chính phủ áp hạn ngạch nhập khẩu phi lê cá rô phi ở mức 16.200 tấn/năm, tương đương khoảng 5% lượng tiêu thụ mặt hàng này tại thị trường nội địa.
Đề xuất được các tổ chức ngành trình lên Bộ trưởng Bộ Thủy sản và Nuôi trồng Thủy sản Brazil Édipo Araújo cuối tháng 9 vừa qua, trong bối cảnh lượng cá rô phi nhập khẩu tăng nhanh.
Đề xuất hạn ngạch sẽ áp dụng với tất cả quốc gia, không nhằm cấm nhập khẩu hay đóng cửa thị trường, mà để kiểm soát lượng hàng ngoại ở mức không gây ảnh hưởng đến chuỗi sản xuất trong nước.
Bên cạnh hạn ngạch, các hiệp hội đề nghị tăng cường kiểm tra sản phẩm nhập khẩu, đặc biệt về tiêu chuẩn nhận diện, chất lượng, tỷ lệ mạ băng và các yêu cầu môi trường - xã hội.