Giá xăng dầu, gas góp phần đẩy CPI 9 tháng tăng 4,52%

Nguồn ảnh: Dân Trí

(Dân trí) - CPI bình quân 9 tháng đầu năm tăng 4,52% so với cùng kỳ năm trước, trong đó giá nhóm nhà ở, điện nước và vật liệu xây dựng tăng 6,68%, giao thông tăng 6,06%.

Theo báo cáo Cục Thống kê (Bộ Tài chính) công bố sáng 3/10, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 9 tăng 0,62% so với tháng trước, chủ yếu do giá xăng dầu trong nước điều chỉnh tăng theo giá nhiên liệu thế giới.

CPI tháng 9 tăng 4,2% so với tháng 12/2025 và tăng 5,8% so với cùng kỳ năm trước. Trong mức tăng 0,62% của tháng 9 so với tháng trước gồm 9 nhóm có chỉ số giá tăng và 2 nhóm có chỉ số giá giảm.

Trong quý III, CPI bình quân tăng 4,8% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó chỉ số giá thuốc và dịch vụ y tế tăng 1,32%; may mặc, mũ nón, giày dép tăng 2,24%; giáo dục tăng 3,44%; văn hóa, giải trí và du lịch tăng 3,55%; đồ uống và thuốc lá tăng 4,18%; hàng ăn và dịch vụ ăn uống tăng 4,58%; hàng hóa và dịch vụ khác tăng 5,90%; nhà ở, điện nước, chất đốt và vật liệu xây dựng tăng 6,59%; giao thông tăng 7,73%.

Giá xăng dầu, gas góp phần đẩy CPI 9 tháng tăng 4,52% - 1 — Nhà máy của Prime Group (Ảnh: Mạnh Quân).

Tính chung, CPI bình quân 9 tháng năm nay tăng 4,52% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống tăng 4,72%, tác động làm CPI chung tăng 1,69 điểm phần trăm; nhóm nhà ở, điện, nước, chất đốt và vật liệu xây dựng tăng 6,68%, tác động tăng 1,52 điểm phần trăm; nhóm giao thông tăng 6,06%, tác động tăng 0,6 điểm phần trăm. Nhóm hàng hóa và dịch vụ khác tăng 4,61%, góp phần làm CPI tăng 0,17 điểm phần trăm.

Một số nhóm hàng khác cũng tăng giá, gồm đồ uống và thuốc lá tăng 3,74%; giáo dục tăng 3,35%; thiết bị và đồ dùng gia đình tăng 2,84%; văn hóa, giải trí và du lịch tăng 2,78%; may mặc, mũ nón, giày dép tăng 2,05%; thuốc và dịch vụ y tế tăng 1,12%; thông tin và truyền thông tăng 0,12%.

Lạm phát cơ bản tháng 9 tăng 0,11% so với tháng trước và tăng 4,45% so với cùng kỳ năm trước. Bình quân 9 tháng, lạm phát cơ bản tăng 4,26% so với cùng kỳ năm trước, thấp hơn mức tăng 4,52% của CPI bình quân chung.

Cơ quan thống kê cho biết lạm phát cơ bản tăng chủ yếu do giá xăng dầu, gas, lương thực, thực phẩm tươi sống, dịch vụ y tế biến động làm CPI chung tăng, trong khi các nhóm này được loại trừ trong danh mục tính lạm phát cơ bản.

Từ đầu tháng 9 đến nay, giá xăng đã tăng qua 5 kỳ điều hành liên tiếp. Xăng E5 RON 92 tăng tổng cộng 4.800 đồng/lít, trong khi xăng E10 RON 95-III tăng 4.580 đồng/lít. Giá dầu diesel cũng tăng 1.270 đồng/lít qua 4 kỳ điều hành, dù có một phiên giảm; dầu mazut tăng 2.750 đồng/kg.

Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân 9 tháng đầu năm tăng 4,52% so với cùng kỳ năm trước, cho thấy áp lực lạm phát chịu sự tác động trực tiếp từ chi phí năng lượng và nguyên vật liệu đầu vào. Trong đó, nhóm nhà ở, điện nước và vật liệu xây dựng ghi nhận mức tăng 6,68%, đóng góp 1,52 điểm phần trăm vào mức tăng chung. Nhóm giao thông cũng tăng 6,06% do biến động liên tục của thị trường xăng dầu thế giới, tạo áp lực dây chuyền lên mặt bằng giá hàng hóa nội địa. Đáng chú ý, diễn biến giá nhiên liệu trong tháng 9 trở thành nguyên nhân cốt lõi khiến CPI tăng 0,62% so với tháng trước và 5,8% so với cùng kỳ năm ngoái. Chỉ tính từ đầu tháng 9, giá xăng trong nước đã trải qua 5 kỳ điều hành tăng liên tiếp với mức tăng tổng cộng tới 4.800 đồng/lít đối với xăng E5 RON 92. Bên cạnh đó, giá các mặt hàng dầu diesel và dầu mazut cũng biến động tăng đáng kể, đẩy chỉ số giá nhóm giao thông riêng trong quý III tăng tới 7,73%. Mặc dù CPI chung chịu sức ép lớn từ nhiên liệu và thực phẩm, chỉ số lạm phát cơ bản bình quân 9 tháng duy trì ở mức 4,26%, thấp hơn mức CPI bình quân chung. Sự chênh lệch này phản ánh tác động mạnh mẽ của các nhóm hàng hóa được loại trừ khỏi tính toán lạm phát cơ bản như xăng dầu, gas và dịch vụ y tế. Việc quản lý giá các mặt hàng thiết yếu trong giai đoạn cuối năm tiếp tục là bài toán trọng tâm nhằm kiểm soát lạm phát và ổn định kinh tế vĩ mô.