Giá xăng, điện hạ nhiệt: Người tiêu dùng mòn mỏi chờ hàng giảm giá

Giá xăng giảm, chờ giá cước vận tải giảm theo

Trao đổi với Dân trí sáng 3/11, chị Hoàng Mai, hộ kinh doanh thu mua nông sản tại xã Dran (Lâm Đồng), cho biết mỗi ngày gia đình chị gửi các mặt hàng như hồng tươi, bơ, dâu… đến nhiều tỉnh, thành trên cả nước, trong đó Hà Nội và TPHCM là hai thị trường tiêu thụ lớn.

Hiện cước vận chuyển nông sản từ Dran đến chợ hoa Quảng Bá (Hà Nội) ở mức 160.000 đồng/thùng 20kg, tương đương 8.000 đồng/kg. Trong khi đó, chi phí vận chuyển đến TPHCM chỉ khoảng 40.000 đồng/thùng 20kg, tương đương 2.000 đồng/kg.

Những ngày qua, khi giá xăng giảm, chị Mai đã liên hệ các nhà xe đề nghị giảm cước vận chuyển nhưng chưa nhận được phản hồi tích cực. Theo chị, các hộ kinh doanh phải thuê phương tiện bên ngoài gần như phụ thuộc vào mức giá do đơn vị vận tải đưa ra.

Chị Mai cho biết giá cước vận chuyển thường không giảm ngay khi giá nhiên liệu đi xuống mà có độ trễ nhất định. Thông thường, phải sau ít nhất 10-15 ngày, các nhà xe mới xem xét điều chỉnh giá cước.

Trong khi đó, các đơn vị có phương tiện vận chuyển riêng đã bắt đầu hưởng lợi từ việc giá nhiên liệu giảm.

Anh Hoàng Thanh Hải, Giám đốc Hợp tác xã (HTX) rau an toàn Hải Nông (xã Củ Chi, TPHCM), cho biết đơn vị hiện có 3 xe tải chuyên vận chuyển rau từ vùng trồng về điểm tập kết, sơ chế, sau đó giao đến khách hàng tại khu vực trung tâm TPHCM.

Thời điểm giá xăng tăng cao, chi phí nhiên liệu phục vụ vận chuyển của HTX có lúc tăng gần gấp đôi, từ khoảng 1 triệu đồng lên gần 2 triệu đồng/ngày. Từ đầu tháng 11, giá xăng giảm giúp khoản chi này hạ nhiệt, dù mức tiết kiệm chưa đáng kể.

Theo anh Hải, thời tiết bất lợi đang ảnh hưởng đến sản lượng rau, làm tăng tỷ lệ hao hụt và đẩy giá thành nhiều mặt hàng lên cao. Vì vậy, việc giảm được một phần chi phí vận chuyển cũng giúp HTX bớt áp lực trong sản xuất, kinh doanh.

Tuy nhiên, điều khiến anh Hải lo ngại là phần lớn máy móc phục vụ cơ giới hóa tại các vùng trồng rau đều sử dụng dầu diesel. Trong khi giá xăng đã giảm, giá dầu vẫn ở mức cao, khiến chi phí sản xuất nông nghiệp chưa thể giảm tương ứng.

Tình trạng tương tự cũng diễn ra tại Tổ hợp tác (THT) trồng lúa hữu cơ Bạch Đằng (phường Tân Uyên, TPHCM).

Ông Hồ Tấn Lợi, Tổ trưởng tổ hợp tác, cho biết dù giá xăng và điện đã giảm từ đầu tháng 11, người trồng lúa vẫn chịu áp lực lớn về chi phí nhiên liệu do phần lớn máy móc sản xuất sử dụng dầu diesel.

Theo ông Lợi, giá dầu diesel trước đây chỉ khoảng 17.000 đồng/lít, nhưng thời gian qua có lúc tăng lên 40.000 đồng/lít. Hiện giá dầu vẫn ở mức hơn 30.200 đồng/lít, khiến chi phí cơ giới hóa tăng cao.

Riêng khâu làm đất, mỗi ha lúa cần khoảng 60-70 lít dầu. Có thời điểm, chi phí nhiên liệu cho công đoạn này lên gần 2 triệu đồng/ha.

Hiện các cánh đồng lúa của THT Bạch Đằng đang bước vào vụ thu hoạch thu đông. Theo ông Lợi, mỗi ngày tổ hợp tác phải chi khoảng 3 triệu đồng tiền dầu để vận hành máy gặt đập liên hợp. Đây là khoản chi đáng kể, tiếp tục tạo áp lực lên giá thành sản xuất lúa, dù một số loại năng lượng khác đã giảm giá.

Theo dõi diễn biến thị trường năng lượng, ông Lợi kỳ vọng giá dầu thế giới giảm sẽ sớm tạo điều kiện để giá dầu trong nước được điều chỉnh xuống. Qua đó, giảm gánh nặng chi phí cho nông dân, góp phần hạ giá thành nông sản, giúp người sản xuất có lợi nhuận và người tiêu dùng được tiếp cận thực phẩm với mức giá hợp lý hơn.

Quán ăn, cửa hàng sẵn sàng giảm giá, chờ sức mua cuối năm

Chị Nguyễn Huỳnh Anh, chủ quán bán các món ăn sáng như bún, mì, nui… trên Tỉnh lộ 43 (phường Tam Bình, TPHCM), cho biết sẵn sàng giảm giá các món ăn nếu giá xăng duy trì ở mức thấp và giá nguyên liệu đầu vào cũng được điều chỉnh giảm.

Theo chị Huỳnh Anh, từ nay đến cuối năm, nhiều doanh nghiệp, đơn vị bán lẻ bắt đầu triển khai các chương trình khuyến mãi, tri ân khách hàng nhằm kích cầu mua sắm dịp Tết. 

Ở chiều ngược lại, thị trường rau củ đang ghi nhận tín hiệu tích cực khi giá nhiều mặt hàng giảm mạnh so với cách đây khoảng một tháng.

Theo thông tin từ một số HTX cung cấp rau, củ tại TPHCM, các mặt hàng như bầu, bí xanh, mướp hương hiện có giá đưa về chợ đầu mối khoảng 6.000-8.000 đồng/kg; cải xanh, cải ngọt dao động 10.000-15.000 đồng/kg.

Nguyên nhân chủ yếu là thời tiết nắng ráo, ít mưa giúp hoạt động sản xuất thuận lợi hơn, rau củ phát triển tốt và đảm bảo sản lượng thu hoạch.

Anh Hoàng Thanh Hải cho biết với mặt bằng giá hiện nay, nông dân trồng rau vẫn có thể thu được một phần lợi nhuận, trong khi người tiêu dùng cũng dễ dàng tiếp cận nguồn thực phẩm với mức giá phù hợp hơn.

Trao đổi với Dân trí, TS Huỳnh Thanh Điền - Giảng viên Trường ĐH Nguyễn Tất Thành - nhận định, việc giảm giá xăng dầu, điện và các chi phí đầu vào chưa thể ngay lập tức kéo giá hàng hóa tiêu dùng đi xuống. Bởi giá cả còn phụ thuộc chặt chẽ vào quan hệ cung - cầu và độ co giãn của cầu theo giá đối với từng nhóm mặt hàng.

Với hàng hóa thiết yếu, người dân vẫn phải mua sắm dù giá tăng. Điều này khiến doanh nghiệp có xu hướng duy trì giá bán để tối ưu lợi nhuận, thay vì chủ động giảm giá ngay khi chi phí đầu vào hạ nhiệt.

Theo vị chuyên gia, cần có sự điều tiết của Nhà nước để những chính sách hỗ trợ chi phí thực sự chuyển hóa thành lợi ích cho người tiêu dùng. Trong đó, các hệ thống bán lẻ quy mô lớn có thể đóng vai trò dẫn dắt thông qua chương trình bình ổn giá, khuyến mãi diện rộng vào dịp cuối năm.

Khi các đơn vị này chủ động giảm giá và tạo mặt bằng cạnh tranh, những doanh nghiệp khác cũng sẽ chịu áp lực điều chỉnh giá để giữ chân khách hàng. 

"Giảm giá điện, xăng hay các loại thuế, phí chỉ là điều kiện cần để giảm gánh nặng chi phí đầu vào; điều kiện đủ để hàng hóa đến tay người dân với giá thấp hơn phải là những chương trình kích hoạt, kết nối và điều phối từ phía Nhà nước", TS Huỳnh Thanh Điền nhận định.

Về lâu dài, việc giảm chi phí sản xuất và kích cầu tiêu dùng cần được triển khai đồng bộ. Khi chi phí nhiên liệu, vận chuyển và nguyên liệu đầu vào được kiểm soát, doanh nghiệp có điều kiện hạ giá thành sản phẩm; còn sức mua được cải thiện sẽ tạo động lực để hàng hóa lưu thông, góp phần duy trì ổn định mặt bằng giá dịp cuối năm.