Bỏ qua điều hướng

Giải mã pho tượng trôi dạt vào bãi biển Cửa Lò

Giải mã pho tượng trôi dạt vào bãi biển Cửa Lò
Nguồn ảnh: Tiền Phong

Pho tượng người đàn ông tai to trôi dạt vào bãi biển Cửa Lò (Nghệ An) được cơ quan chuyên môn nhận định là tượng Ngọc Hoàng thiên đế trong tín ngưỡng Đạo giáo. Pho tượng người đàn ông tai to trôi dạt vào bãi biển Cửa Lò Nhìn gần pho tượng người đàn ông tai to trôi dạt vào bãi biển Cửa Lò Điều kỳ bí ...

Ngày 15/9, lãnh đạo UBND phường Cửa Lò (Nghệ An) cho biết, pho tượng được phát hiện trôi dạt vào bờ biển hôm 11/9 đã được một người dân địa phương đưa đến cơ sở thờ tự. Sau đó, pho tượng được gửi ra Hà Nội để phục dựng.

Liên quan đến pho tượng, ông Hồ Mạnh Hà - Phó trưởng phòng Quản lý Di sản văn hóa, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Nghệ An, cho biết, qua hình ảnh, bước đầu có thể nhận định đây là tượng Ngọc Hoàng, còn gọi là Ngọc Hoàng Thiên đế trong tín ngưỡng Đạo giáo và văn hóa thờ cúng dân gian Việt Nam.

tp-5.jpg
Pho tượng được người dân đưa về cơ sở thờ tự trước khi gửi đi Hà Nội phục dựng.

Do bị bong tróc, hư hỏng, pho tượng hiện khó nhận diện đầy đủ. Tuy nhiên, theo ông Hà, một số đặc điểm như tai lớn, đầu đội mũ thiên bình và hai tay cầm vật trước ngực là những dấu hiệu để nhận định đây có thể là tượng Ngọc Hoàng.

Đáng chú ý, vật được pho tượng cầm trên tay nhìn giống một chiếc khăn. Theo ông Hà, trong tín ngưỡng, đây là “ngọc hốt” - biểu tượng quyền lực của vua, thường được cầm trước ngực khi thiết triều, tế lễ.

Căn cứ đặc điểm của pho tượng, ông Hà cho rằng, tượng nhiều khả năng được làm bằng gỗ mít. Đây là tượng cũ, không phải tượng cổ.

tp-8.jpg
Tượng có đôi tai lớn, 3 chùm râu dài.

Trong tín ngưỡng dân gian, tượng Ngọc Hoàng thường được thờ tại các đền, điện mẫu, chùa chiền hoặc tại gia, với mong muốn cầu bình an, mưa thuận gió hòa.

Theo ông Hà, khi tượng bị cũ hoặc hư hỏng, người dân có thể “hóa tượng” bằng cách thả xuống sông thay vì đốt. Việc này theo quan niệm dân gian mang ý nghĩa cầu mong sự mát mẻ, hanh thông, thuận lợi.

Từ đó, ông Hà nhận định có khả năng pho tượng đã được thả xuống sông, sau đó theo dòng nước trôi ra biển và dạt vào bờ biển Cửa Lò.

tp-3.jpg
Hai tay tượng cầm một vật giống khăn đặt trước ngực.

Trước đó, sáng 11/9, người dân phát hiện pho tượng trôi dạt vào bãi biển thuộc khối Nghi Thu, phường Cửa Lò.

Pho tượng cao khoảng 60cm, trên thân còn bám nhiều bùn đất. Phần lớn lớp sơn đã bong tróc, hư hỏng, chỉ khu vực miệng, cằm và tai còn giữ được lớp sơn.

Pho tượng tạc hình một người đàn ông mặc trang phục giống quan lại thời xưa, đầu đội mũ trụ, ngồi trên bục gỗ.

Pho tượng cao khoảng 60cm, trôi dạt vào bãi biển thuộc khối Nghi Thu, phường Cửa Lò, Nghệ An sáng 11/9, bước đầu được nhận định là tượng Ngọc Hoàng Thiên đế. Khi được phát hiện, tượng bám nhiều bùn đất, phần lớn lớp sơn đã bong tróc, chỉ khu vực miệng, cằm và tai còn giữ được màu sắc. Theo ông Hồ Mạnh Hà, Phó trưởng phòng Quản lý Di sản văn hóa thuộc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Nghệ An, hình dáng tai lớn, đầu đội mũ thiên bình cùng tư thế hai tay giữ vật trước ngực là những dấu hiệu quan trọng để nhận diện. Vật trông giống chiếc khăn thực chất có thể là “ngọc hốt”, biểu tượng quyền lực của vua, thường được cầm khi thiết triều hoặc tế lễ. Ba chùm râu dài, trang phục giống quan lại thời xưa và tư thế ngồi trên bục gỗ cũng phù hợp với tạo hình Ngọc Hoàng trong tín ngưỡng Đạo giáo và văn hóa dân gian Việt Nam. Căn cứ đặc điểm còn lại, cơ quan chuyên môn cho rằng tượng nhiều khả năng làm bằng gỗ mít, đã cũ nhưng không phải cổ vật. Mức độ hư hỏng hiện nay khiến việc nhận diện đầy đủ niên đại, nguồn gốc và nơi thờ tự ban đầu của pho tượng chưa thể thực hiện chỉ qua hình ảnh. Trong đời sống tín ngưỡng, tượng Ngọc Hoàng thường xuất hiện tại đền, điện mẫu, chùa hoặc không gian thờ tại gia, gắn với ước nguyện bình an, mưa thuận gió hòa. Ông Hà cho biết khi tượng thờ bị cũ hoặc hư hỏng, một số người dân có thể “hóa tượng” bằng cách thả xuống sông thay vì đốt, với quan niệm cầu sự mát mẻ, hanh thông và thuận lợi. Vì vậy, khả năng được nêu ra là pho tượng đã theo dòng nước từ sông ra biển rồi dạt vào Cửa Lò, song đây mới là nhận định dựa trên tập quán dân gian và hiện trạng vật thể. Ngày 15/9, lãnh đạo UBND phường Cửa Lò xác nhận tượng đã được người dân đưa đến cơ sở thờ tự trước khi chuyển ra Hà Nội để phục dựng.