Nhưng sự kiện này không chỉ là cột mốc về thứ hạng của thị trường chứng khoán VN, việc chính thức được FTSE Russell nâng hạng lên Thị trường mới nổi thứ cấp (Secondary Emerging Market) vào ngày 21.9 tới mang lại rất nhiều tác động tích cực lên thị trường vốn nội địa, tạo đòn bẩy quan trọng cho mục tiêu tăng trưởng cao của VN trong bối cảnh nguồn vốn nội đang chịu nhiều áp lực.
Đầu tiên là mở ra một kênh dẫn vốn mới. Việc nâng hạng thị trường chứng khoán VN sẽ giúp thu hút dòng vốn ngoại quy mô lớn từ các quỹ đầu tư quốc tế. Tại buổi gặp Thủ tướng Lê Minh Hưng chiều 17.9, Tổng giám đốc điều hành Tổ chức FTSE Russell Fiona Bassett cũng khẳng định việc đơn vị này công bố nâng hạng thị trường chứng khoán cũng như nâng tỷ trọng VN trong rổ chỉ số thị trường mới nổi (FTSE Emerging All Cap Index) lên gần 50% so với trước đây, có thể đưa dòng vốn hàng tỉ USD vào thị trường chứng khoán VN.
Từ quy mô các quỹ liên quan, SSI ước tính lượng vốn mới từ các quỹ ETF (quỹ hoán đổi danh mục, thường đầu tư mô phỏng theo chỉ số chứng khoán) có thể phân bổ vào cổ phiếu VN đạt khoảng 2,21 tỉ USD. Thậm chí có dự báo lên tới 10 tỉ USD. Con số nào thì phải đợi thời gian trả lời nhưng ngay trước thời điểm thị trường chứng khoán VN được nâng hạng, mấy phiên đầu tuần này, nhà đầu tư nước ngoài đang tăng mua cổ phiếu trong nước lên cao nhất trong 6 tuần trở lại đây. Cùng với đó, hoạt động bán ròng cũng giảm mạnh.
Thứ hai, giảm áp lực thanh khoản cho hệ thống ngân hàng. Thực tế, các tổ chức tín dụng trong nước đang hết sức căng thẳng. Cứ nhìn lãi suất tiết kiệm vẫn âm thầm tăng cao suốt từ đầu năm tới nay cũng có thể thấy, thanh khoản của các nhà băng "nóng" đến mức nào. Hệ quả là lãi vay tăng cao, ảnh hưởng tới giá thành hàng hóa, năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và tác động tới sức mua trong nền kinh tế. Đặc biệt, khối doanh nghiệp vừa và nhỏ, chiếm 98% trong tổng số doanh nghiệp đang hoạt động càng khó tiếp cận vốn, từ đó giảm cơ hội mở rộng quy mô, đóng góp nhiều hơn cho tăng trưởng chung. Đáng lo hơn, việc nền kinh tế phụ thuộc quá lớn vào vốn ngân hàng đang tiềm ẩn các rủi ro. Bởi cơ cấu nguồn vốn của các tổ chức tín dụng hiện chủ yếu đáp ứng nhu cầu cho vay ngắn hạn.
Thứ ba, tạo nguồn vốn trung và dài hạn cho doanh nghiệp. Đây vẫn luôn là mục tiêu lớn của VN từ khi phát triển thị trường chứng khoán. Đặc biệt là trong giai đoạn tăng trưởng kinh tế cao hiện nay, nhu cầu vốn trung và dài hạn ngày càng lớn cho đầu tư hạ tầng, mở rộng sản xuất, đổi mới công nghệ, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh... Để đáp ứng, chúng ta cần một thị trường tài chính đa dạng với nhiều kênh dẫn vốn bổ trợ cho nhau như cổ phiếu, trái phiếu... thì mới phát triển bền vững và lành mạnh. Với việc mở thêm kênh dẫn vốn mới, doanh nghiệp sẽ thêm lựa chọn, chi phí vốn rẻ hơn thay vì phụ thuộc chính vào vốn tín dụng ngân hàng như hiện nay.
Ở chiều ngược lại, để tiếp cận vốn quốc tế, doanh nghiệp cũng phải tự "nâng cấp" bản thân từ chiến lược, chất lượng quản trị, mức độ minh bạch thông tin, khả năng bảo đảm quyền lợi cổ đông... Mà càng nhiều doanh nghiệp "nâng cấp" thì chất lượng thị trường chứng khoán cũng được nâng cấp, chúng ta có cơ hội tiến đến các thứ hạng cao hơn...
Cuối cùng, một doanh nghiệp có thể tiếp cận được nguồn vốn lớn, chi phí hợp lý thì cơ hội mở rộng quy mô, phát triển, tăng tốc chắc chắn sẽ lớn hơn. Đó chính là cách vốn ngoại "thẩm thấu" vào nền kinh tế trong nước thông qua thị trường chứng khoán, đóng góp vào tăng trưởng cao mà VN đang quyết liệt thực hiện.