Một trong những nhiệm vụ Bộ GD&ĐT đề nghị các Sở GD&ĐT tập trung triển khai trong năm học 2026-2027 là giảm áp lực hành chính, hồ sơ, sổ sách và các cuộc thi, hoạt động mang tính hình thức đối với đội ngũ giáo viên mầm non.
Theo hướng dẫn nhiệm vụ giáo dục mầm non năm học 2026-2027, Bộ GD&ĐT đề nghị các địa phương cắt giảm triệt để hồ sơ, sổ sách, báo cáo trùng lặp, hình thức. Bộ lưu ý tuyệt đối không phát sinh hồ sơ ngoài quy định.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Cô giáo và học sinh Trường Mầm non Hoa Hồng (Ảnh: Trường Mầm non Hoa Hồng).
Trao đổi với phóng viên Dân trí, bà Nguyễn Thị Như Quỳnh, Phó Hiệu trưởng Trường Mầm non Hoa Hồng (phường Nghĩa Đô, Hà Nội), cho rằng chủ trương giảm áp lực hành chính, hội họp và các hoạt động hình thức cho giáo viên là tín hiệu đáng mừng. Tuy nhiên, theo bà, cần phân định rõ những hoạt động nào thực sự cần thiết, hoạt động nào nên cắt giảm, thay vì đưa ra yêu cầu chung chung.
Theo bà Quỳnh, một số cuộc thi như giáo viên dạy giỏi, nhân viên nuôi dưỡng giỏi vẫn có giá trị nhất định. Đây là cơ hội để giáo viên, nhân viên khẳng định năng lực, chia sẻ kinh nghiệm chuyên môn và cũng là một trong những căn cứ khi xét các danh hiệu thi đua.
“Các cuộc thi cũng giúp giáo viên, nhân viên khẳng định vị trí và khả năng của mình, đồng thời có thể là điểm cộng khi xét các danh hiệu thi đua. Vì vậy, nếu Bộ GD&ĐT chủ trương cắt giảm thì cần chỉ rõ nội dung nào giữ, nội dung nào bỏ. Nếu chỉ nói chung chung, những giáo viên có kinh nghiệm, đang phấn đấu hoặc có kế hoạch phát triển nghề nghiệp có thể cảm thấy lo lắng”, bà Quỳnh nói.
Từ kinh nghiệm cá nhân, bà Quỳnh cho biết từng hai lần tham gia và đạt danh hiệu giáo viên dạy giỏi cấp thành phố nhưng không cảm thấy quá áp lực. Theo bà, điều quan trọng là giáo viên phải dạy thật, làm thật, thay vì chỉ chuẩn bị cho một cuộc thi.
“Bản thân tôi khi còn là giáo viên xác định môi trường lớp học được xây dựng trong cả năm, học sinh cũng được dạy nghiêm túc cả năm. Khi tham gia hội thi, tôi chỉ tập trung vào học sinh và các hoạt động thực tế, không phải đến lúc thi mới vất vả trang trí, mua sắm...”, bà Quỳnh chia sẻ.
Tuy nhiên, Phó Hiệu trưởng Trường Mầm non Hoa Hồng cũng cho rằng áp lực từ các cuộc thi có thể xuất phát một phần từ chính cách tổ chức và tâm lý của người tham gia.
Theo bà Quỳnh, cách quản lý của lãnh đạo nhà trường cũng có ảnh hưởng lớn đến vấn đề này. Nếu nhà trường tạo môi trường cởi mở, tôn trọng giáo viên và khuyến khích sự sáng tạo, giáo viên sẽ có nhiều cơ hội thể hiện năng lực theo cách riêng, thay vì chạy theo những khuôn mẫu có sẵn.
“Không phải cứ thi là áp lực. Vấn đề là thi để làm gì, cách tổ chức ra sao và có thực sự phục vụ chuyên môn hay không. Những hoạt động giúp giáo viên phát triển năng lực thì nên được duy trì; còn những nội dung nặng về thành tích, hình thức thì cần mạnh dạn rà soát, cắt giảm”, bà Quỳnh nêu quan điểm.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Bộ GD&ĐT đề nghị cắt giảm hội họp, báo cáo, để giáo viên có nhiều thời gian hơn cho hoạt động dạy học (Ảnh: Minh Chiến).
Dưới góc nhìn chuyên gia trong lĩnh vực giáo dục mầm non, Tiến sĩ (TS) Nguyễn Diệu Hương, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Tập đoàn Giáo dục Qibi cho biết, bà hoàn toàn ủng hộ việc cắt giảm hồ sơ, sổ sách, các hoạt động mang tính hình thức.
Theo TS Hương, với giáo viên mầm non, điều cần thiết nhất không phải là phải hoàn thành thêm nhiều báo cáo mà là có thời gian quan sát trẻ, chuẩn bị môi trường học tập và đồng hành cùng trẻ. “Việc rà soát để loại bỏ những hồ sơ, hội thi và phong trào không còn phù hợp là một bước đi rất đúng”, bà Hương nói.
Tuy nhiên, theo chuyên gia này, nếu muốn giảm áp lực cho giáo viên một cách thực chất, chỉ giảm số lượng hồ sơ là chưa đủ. Vấn đề còn nằm ở cách thức thực hiện và kiểm tra. Bà Hương cho biết tại không ít nơi, giáo viên vẫn phải thực hiện nhiều loại sổ sách, thậm chí có những hồ sơ yêu cầu viết tay, không được đánh máy. Trong khi mọi lĩnh vực đều đang chuyển đổi số, giáo viên vẫn dành hàng giờ mỗi tuần chỉ để chép lại những nội dung đã có.
Theo bà, thực tế có những trường phải bố trí người chuyên xử lý sổ sách, thậm chí thuê người hoàn thiện hồ sơ theo tháng để đáp ứng yêu cầu kiểm tra. Điều này có thể dẫn tới tình trạng hồ sơ được hoàn thiện chủ yếu để “đẹp khi kiểm tra”, trong khi chưa chắc phục vụ hiệu quả cho công tác quản lý hoặc nâng cao chất lượng giáo dục.
Việc giảm áp lực cho giáo viên cũng cần được nhìn rộng hơn câu chuyện hồ sơ, sổ sách. Trong thực tế, giáo viên còn phải tham gia nhiều cuộc thi, phong trào, hoạt động chuyên đề hoặc các cuộc họp có nội dung trùng lặp.
Nếu những hoạt động này không trực tiếp phục vụ việc nâng cao chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ, việc tổ chức dàn trải có thể làm gia tăng áp lực cho giáo viên. Do đó, theo bà Hương, việc rà soát, cắt giảm những cuộc thi, phong trào mang tính hình thức cần được thực hiện song song với cải cách hành chính.
Thay vì đánh giá giáo viên qua số lượng hồ sơ, sáng kiến, cuộc thi hay phong trào tham gia, chuyên gia cho rằng cần chú trọng hơn đến chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ và kết quả thực tế tại cơ sở giáo dục.
“Giáo viên không nên dành quá nhiều thời gian để sao chép, ghi chép hay hoàn thiện những biểu mẫu lặp đi lặp lại. Công nghệ hoàn toàn có thể thay thế những công việc hành chính đó, để giáo viên tập trung vào điều quan trọng nhất là chăm sóc, giáo dục và yêu thương trẻ”, TS Nguyễn Diệu Hương nói.