Bỏ qua điều hướng

Giảm rác nhựa, giữ màu xanh vịnh biển Nha Trang

Giảm rác nhựa, giữ màu xanh vịnh biển Nha Trang
Nguồn ảnh: Tiền Phong

Du lịch Khánh Hòa tăng trưởng mạnh trong những năm qua đang tạo thêm áp lực lên môi trường vịnh Nha Trang. Hạn chế nhựa dùng một lần tại Bến tàu du lịch Nha Trang được kỳ vọng góp phần giảm rác thải, bảo vệ hệ sinh thái biển và xây dựng điểm đến xanh. Cục Môi trường và Unilever Việt Nam tìm lời giải...

Vịnh biển tạo nên sức hút cho du lịch Nha Trang

Với hệ thống đảo đa dạng, cảnh quan biển đặc sắc cùng những giá trị văn hóa phong phú, vịnh Nha Trang từ lâu đã trở thành nền tảng quan trọng để du lịch biển, đảo phát triển, đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của Nha Trang - Khánh Hòa.

z4866917153259a70ca832535661f252887c407b30dfc2.jpg
Khu bảo tồn Hòn Mun nằm trong vịnh Nha Trang. Ảnh: V.T.

Đặc biệt, Nha Trang được thiên nhiên ưu đãi với sự kết hợp hài hòa giữa đồng bằng, đồi núi, biển và đảo. Nổi bật trong đó là vịnh Nha Trang - một trong những vịnh biển có cảnh quan đặc sắc, với 19 hòn đảo lớn, nhỏ, tạo nên không gian vừa kỳ vĩ vừa thơ mộng.

Chính những giá trị tự nhiên này đã tạo nền tảng để du lịch biển, đảo phát triển mạnh, đóng vai trò quan trọng trong cơ cấu kinh tế của Nha Trang nói riêng và Khánh Hòa nói chung.

Theo báo cáo của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, trong 8 tháng năm 2026, Khánh Hòa ước đón hơn 18 triệu lượt khách, tăng gần 40% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, khách quốc tế đạt hơn 6,3 triệu lượt, tăng hơn 67,9%. Tổng doanh thu du lịch ước đạt 60.893,1 tỷ đồng, tăng gần 19,2%; công suất sử dụng phòng bình quân đạt khoảng 65,43%.

Những con số này cho thấy sức hút ngày càng lớn của du lịch Khánh Hòa. Trong đó, biển, đảo và vịnh Nha Trang tiếp tục là những tài nguyên quan trọng, góp phần tạo nên sức hấp dẫn của điểm đến.

Rác thải nhựa - sức ép đối với hệ sinh thái vịnh Nha Trang

Du lịch phát triển mang lại nguồn thu lớn, tạo việc làm và thúc đẩy nhiều ngành dịch vụ, nhưng đồng thời cũng đặt ra những yêu cầu ngày càng cao đối với công tác bảo vệ môi trường. Một trong những vấn đề đáng quan tâm đối với hệ sinh thái biển vịnh Nha Trang là rác thải nhựa.

Trước sức ép ngày càng lớn đối với môi trường biển, Ban Quản lý vịnh Nha Trang đã triển khai nhiều giải pháp nhằm hạn chế rác thải nhựa. Một trong số đó là quy định “Không mang các sản phẩm nhựa dùng một lần qua Bến tàu du lịch Nha Trang”, được thực hiện từ ngày 1/10/2023.

dji-0009.jpg
Bến tàu du lịch Nha Trang hàng ngày có rất đông lượng khách đi tham quan biển, đảo.

Theo quy định, Ban Quản lý vịnh Nha Trang phối hợp với các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ du lịch và hướng dẫn viên tuyên truyền, nhắc nhở, hướng dẫn du khách không mang theo túi ni lông khó phân hủy, nước uống đóng chai nhựa loại dưới 1,5 lít và các sản phẩm nhựa dùng một lần qua bến tàu.

Để hỗ trợ du khách thay đổi thói quen, Ban Quản lý vịnh Nha Trang đã bố trí 100kg túi phân hủy sinh học để phát thay thế túi ni lông khó phân hủy.

Theo ông Bùi Văn Phú, Trưởng phòng Quản lý Bến tàu Du lịch Nha Trang, thuộc Ban Quản lý vịnh Nha Trang, trước đây việc du khách mang theo chai nước, túi ni lông đựng đồ ăn qua bến tàu diễn ra khá phổ biến. Khi tham quan các tuyến biển, đảo, không ít trường hợp xả rác trực tiếp xuống biển, gây tác động tiêu cực đến môi trường và hệ sinh thái trong vịnh.

“Sau một thời gian tuyên truyền và bắt đầu thực hiện việc cấm mang đồ nhựa dùng một lần, đến nay tình trạng trên đã giảm thiểu đáng kể”, ông Phú cho biết.

z48668942943559d0829bfc512189961f8fefea7c2764e.jpg
Khách du lịch chuyển sang túi đựng thân thiện với môi trường.

Để bảo đảm hiệu quả thực thi, Ban Quản lý vịnh Nha Trang cũng áp dụng các biện pháp quản lý đối với những trường hợp không tuân thủ. Theo ông Phú, đơn vị sẽ từ chối tiếp nhận các phương tiện đường bộ và đường thủy của tổ chức, cá nhân kinh doanh dịch vụ du lịch qua Bến tàu du lịch Nha Trang nếu không thực hiện đúng quy định. Đồng thời, các hộ kinh doanh tại bến tàu không thực hiện đúng cam kết có thể bị chấm dứt hợp đồng thuê ki-ốt.

Từ thực tế triển khai, phần lớn du khách bày tỏ sự ủng hộ đối với chủ trương này. Việc hạn chế đồ nhựa dùng một lần không chỉ góp phần giảm lượng rác thải phát sinh mà còn giúp hình thành thói quen du lịch có trách nhiệm hơn.

“Nếu mỗi người mang theo một vài chai nước, túi ni lông rồi bỏ lại trên tàu hoặc xuống biển thì lượng rác sẽ rất lớn. Vì vậy, nếu quy định giúp hạn chế được rác nhựa thì tôi hoàn toàn ủng hộ. Chỉ cần có sản phẩm thay thế thuận tiện cho du khách là được”, chị Lan Anh, du khách đến từ TP.HCM, chia sẻ.

Nhiều du khách cho rằng, khi ý thức được nâng lên, việc bảo vệ môi trường sẽ trở thành một phần tự nhiên trong trải nghiệm du lịch.

“Vịnh Nha Trang đẹp thì ai cũng muốn giữ. Du khách đến đây để tận hưởng biển xanh, đảo đẹp chứ không ai muốn nhìn thấy rác. Nếu mỗi người tự ý thức không xả rác và hạn chế sử dụng đồ nhựa một lần thì môi trường sẽ tốt hơn rất nhiều”, anh Minh Tuấn, du khách đến từ Hà Nội, cho biết.

z3690421724735-cc78247bb10954f5527cc5c91499f7a1.jpg
Du khách lên tàu đi tham quan vịnh Nha Trang.

Ông Đàm hải Vân, Giám đốc Ban Quản lý vịnh Nha Trang cho biết, vịnh Nha Trang chính là một trong những tài sản quan trọng nhất của du lịch địa phương. Hàng triệu lượt khách tìm đến Khánh Hòa mỗi năm cũng đồng nghĩa với việc hệ sinh thái biển phải chịu thêm áp lực từ hoạt động lưu trú, vận chuyển, ăn uống, vui chơi giải trí và tham quan biển, đảo.

Bởi vậy, bảo vệ vịnh không chỉ là nhiệm vụ của cơ quan quản lý mà cần sự tham gia của doanh nghiệp du lịch, người dân và từng du khách.

Rác thải nhựa không chỉ làm mất mỹ quan mà còn có thể gây những tác động trực tiếp và lâu dài đối với môi trường biển. Theo các nghiên cứu của chuyên gia, các loại ngư cụ bị mất hoặc bỏ lại trên biển có thể khiến sinh vật mắc kẹt, bị thương hoặc chết.

Đáng chú ý, nhựa trong môi trường nước không biến mất mà theo thời gian có thể bị phân mảnh thành những hạt vi nhựa. Đây là vấn đề đặc biệt đáng quan tâm bởi vi nhựa có khả năng xâm nhập vào chuỗi thức ăn và tồn tại trong cơ thể nhiều loài sinh vật biển.

Một số nghiên cứu cho thấy sự tích lũy vi nhựa trong cơ thể sinh vật có thể gây ra những tác động bất lợi như làm giảm khả năng tiêu thụ thức ăn, gia tăng áp lực oxy hóa và gây tổn thương cơ quan tiêu hóa. Bên cạnh đó, các chất phụ gia trong quá trình sản xuất nhựa hoặc những chất ô nhiễm khác hấp phụ trên bề mặt vi nhựa, trong đó có các chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy và kim loại nặng, cũng có thể tạo thêm nguy cơ đối với sinh vật.

Vịnh Nha Trang, với hệ thống đảo đa dạng, cảnh quan biển đặc sắc và những giá trị văn hóa phong phú, từ lâu giữ vai trò nền tảng cho sự phát triển du lịch biển đảo. Thiên nhiên nơi đây tạo nên sự kết hợp hài hòa giữa đồng bằng, đồi núi, biển và đảo, hình thành một không gian vừa hùng vĩ vừa thơ mộng. Nổi bật trong vịnh là 19 hòn đảo lớn nhỏ, trong đó có khu bảo tồn Hòn Mun, góp phần tạo sức hút riêng cho điểm đến Nha Trang. Theo báo cáo của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, trong tám tháng năm 2026, Khánh Hòa ước đón hơn 18 triệu lượt khách, tăng gần 40% so với cùng kỳ năm 2025. Lượng khách quốc tế đạt hơn 6,3 triệu lượt, tăng hơn 67,9%, cho thấy sức hấp dẫn của địa phương tiếp tục gia tăng trên thị trường du lịch. Tổng doanh thu du lịch ước đạt 60.893,1 tỷ đồng, tăng gần 19,2%, trong khi công suất sử dụng phòng bình quân đạt khoảng 65,43%. Những kết quả này khẳng định biển, đảo và vịnh Nha Trang tiếp tục là tài nguyên quan trọng, đóng góp lớn vào kinh tế du lịch Nha Trang và Khánh Hòa. Tuy nhiên, lượng khách tăng nhanh cũng đặt ra yêu cầu cấp thiết về bảo vệ môi trường, đặc biệt trước sức ép ngày càng lớn từ rác thải nhựa. Du lịch phát triển mang lại nguồn thu, việc làm và động lực cho nhiều ngành dịch vụ, nhưng hoạt động này đồng thời đòi hỏi trách nhiệm cao hơn với hệ sinh thái biển. Rác thải nhựa có thể xuất hiện từ những vật dụng quen thuộc như túi ni lông, chai nước và các sản phẩm dùng một lần mà du khách mang theo trong chuyến đi. Nếu bị bỏ lại trên tàu hoặc xả trực tiếp xuống biển, những loại rác này sẽ gây tác động tiêu cực đến cảnh quan, môi trường và hệ sinh thái trong vịnh. Trước vấn đề đó, Ban Quản lý vịnh Nha Trang triển khai nhiều giải pháp, trong đó có quy định không mang sản phẩm nhựa dùng một lần qua Bến tàu du lịch Nha Trang. Quy định được thực hiện từ ngày 1/10/2023, nhằm kiểm soát rác thải ngay tại điểm xuất phát của các chuyến tham quan biển, đảo. Ban Quản lý phối hợp với doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ du lịch và hướng dẫn viên để tuyên truyền, nhắc nhở, hướng dẫn du khách thực hiện quy định. Các loại vật dụng không được mang qua bến gồm túi ni lông khó phân hủy, nước uống đóng chai nhựa dưới 1,5 lít và sản phẩm nhựa dùng một lần. Để giúp du khách thay đổi thói quen thuận tiện hơn, Ban Quản lý vịnh Nha Trang đã bố trí 100kg túi phân hủy sinh học phát thay thế túi ni lông khó phân hủy. Ông Bùi Văn Phú, Trưởng phòng Quản lý Bến tàu Du lịch Nha Trang thuộc Ban Quản lý vịnh Nha Trang, cho biết trước đây việc mang chai nước và túi đựng đồ ăn khá phổ biến. Theo ông Phú, trong quá trình tham quan các tuyến biển đảo, không ít trường hợp xả rác trực tiếp xuống biển, gây ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường và hệ sinh thái vịnh. Sau thời gian tuyên truyền, kết hợp thực hiện quy định hạn chế đồ nhựa dùng một lần, tình trạng này đã giảm thiểu đáng kể, theo thông tin được ông Phú chia sẻ. Để bảo đảm quy định được thực hiện nghiêm túc, Ban Quản lý áp dụng biện pháp quản lý đối với tổ chức, cá nhân kinh doanh dịch vụ du lịch không tuân thủ. Đơn vị có thể từ chối tiếp nhận phương tiện đường bộ và đường thủy qua Bến tàu du lịch Nha Trang nếu doanh nghiệp không thực hiện đúng yêu cầu. Các hộ kinh doanh tại bến tàu cũng có thể bị chấm dứt hợp đồng thuê ki-ốt nếu không thực hiện đúng những cam kết về hạn chế nhựa dùng một lần. Từ thực tế triển khai, phần lớn du khách bày tỏ sự ủng hộ, bởi quy định không chỉ giảm rác phát sinh mà còn khuyến khích thói quen du lịch có trách nhiệm hơn. Chị Lan Anh, du khách đến từ TP.HCM, cho rằng chủ trương này đáng ủng hộ nếu du khách được cung cấp sản phẩm thay thế thuận tiện, qua đó cùng giữ màu xanh cho vịnh biển Nha Trang.