Giáo hội Phật giáo Việt Nam: Đồng hành cùng dân tộc, lan tỏa giá trị nhân văn

Sáng 6/11, tại Học viện Phật giáo Việt Nam (xã Bình Lợi, TP.HCM), Giáo hội Phật giáo Việt Nam tổ chức Đại lễ kỷ niệm 45 năm thành lập (7/11/1981 - 7/11/2026).

Phát biểu tại Đại lễ, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam ghi nhận, đánh giá cao những đóng góp của Giáo hội Phật giáo Việt Nam, chư tôn đức giáo phẩm, tăng ni, cư sĩ, phật tử đối với đạo pháp và dân tộc.

Theo Phó Thủ tướng Thường trực, trải qua hàng nghìn năm lịch sử dựng nước và giữ nước, Phật giáo đã gắn bó với Tổ quốc. Những giá trị từ bi, trí tuệ, vô ngã, vị tha của đạo Phật hòa quyện với truyền thống yêu nước, nhân nghĩa, khoan dung, đoàn kết của dân tộc, trở thành một phần quan trọng trong đời sống tinh thần và bản sắc văn hóa Việt Nam.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh, trong các thời kỳ lịch sử, nhiều thế hệ tăng ni, phật tử luôn thực hành tinh thần nhập thế, gắn việc tu hành với trách nhiệm đối với cộng đồng và đất nước. Khi đất nước có chiến tranh, Phật giáo cùng nhân dân chung sức bảo vệ Tổ quốc; khi hòa bình, Giáo hội tích cực tham gia xây dựng cuộc sống, giữ gìn truyền thống văn hóa và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

“Truyền thống ấy được kết tinh trong tinh thần ‘hộ quốc an dân’ - một giá trị bền vững, xuyên suốt của Phật giáo Việt Nam”, Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc khẳng định.

45 năm đồng hành cùng dân tộc, khẳng định vị thế Phật giáo Việt Nam

Phát biểu tại Đại lễ, Trưởng lão Hòa thượng Thích Thiện Nhơn, Phó Pháp chủ Hội đồng Chứng minh, Chủ tịch Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam, nhấn mạnh đây là dịp để toàn thể tăng ni, phật tử ôn lại chặng đường lịch sử 45 năm, tri ân công đức các bậc tiền bối hữu công, đồng thời khẳng định quyết tâm tiếp nối truyền thống đoàn kết, hòa hợp, phụng sự đạo pháp và dân tộc.

Nhìn lại chặng đường 45 năm, Trưởng lão Hòa thượng Thích Thiện Nhơn cho biết Giáo hội đã từng bước kiện toàn hệ thống tổ chức, củng cố sự đoàn kết giữa các hệ phái, mở rộng hoạt động Phật sự trên nhiều lĩnh vực.

Công tác tăng sự, giáo dục và đào tạo tăng ni ngày càng được chú trọng. Hệ thống các Học viện Phật giáo Việt Nam và trường Phật học được xây dựng, góp phần đào tạo những thế hệ tăng ni có đạo hạnh, trí tuệ và năng lực đảm đương Phật sự.

Hoạt động hoằng pháp, hướng dẫn phật tử cũng không ngừng đổi mới, đưa các giá trị từ bi, trí tuệ, nhân quả và đạo đức Phật giáo đến với đông đảo quần chúng. Các hoạt động văn hóa, bảo tồn di sản, trùng tu tự viện, nghiên cứu Phật học và truyền bá kinh điển góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc.

Đặc biệt, tinh thần từ bi cứu khổ được thể hiện thông qua các hoạt động từ thiện, an sinh xã hội. Trong những thời điểm đất nước gặp khó khăn do thiên tai, dịch bệnh, tăng ni, phật tử tích cực đồng hành cùng nhân dân, chia sẻ mất mát, hỗ trợ những hoàn cảnh khó khăn.

Hiện Giáo hội Phật giáo Việt Nam có gần 65.000 tăng ni, khoảng 19.000 cơ sở tự viện và 250 điểm nhóm sinh hoạt tôn giáo tập trung. Trong nhiệm kỳ IX, tổng giá trị các hoạt động từ thiện, an sinh xã hội của tăng ni, phật tử trên cả nước đạt hơn 7.500 tỷ đồng.

Trong lĩnh vực đối ngoại, Giáo hội không ngừng mở rộng giao lưu, hợp tác với các tổ chức Phật giáo trên thế giới, góp phần khẳng định và nâng cao vị thế Phật giáo Việt Nam trên trường quốc tế.

Đáng chú ý, Việt Nam đã đăng cai tổ chức thành công 4 kỳ Đại lễ Vesak Liên hợp quốc. Đặc biệt, Đại lễ Vesak năm 2025 tại TP.HCM cùng sự kiện cung nghinh Xá lợi Bồ tát Thích Quảng Đức và Xá lợi Đức Phật từ Ấn Độ về Việt Nam đã để lại dấu ấn sâu sắc.

“Trong suốt chặng đường 45 năm, Giáo hội Phật giáo Việt Nam luôn kiên định phương châm “Đạo pháp - Dân tộc - Chủ nghĩa xã hội”, kế thừa truyền thống hộ quốc an dân, tích cực tham gia xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc, đóng góp vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”, Trưởng lão Hòa thượng Thích Thiện Nhơn nhấn mạnh.

Đổi mới hoạt động, hướng tới giai đoạn phát triển mới

Bước vào giai đoạn mới, người đứng đầu Hội đồng Trị sự cho rằng Giáo hội cần tiếp tục phát huy những thành tựu đã đạt được, đổi mới phương thức hoạt động, nâng cao hiệu quả Phật sự nhưng vẫn giữ vững những giá trị cốt lõi của giáo pháp Đức Phật.

Trước hết, Giáo hội cần củng cố khối đoàn kết, hòa hợp, giữ gìn sự thống nhất trong đa dạng của các truyền thống, hệ phái Phật giáo. Công tác giáo dục, đào tạo tăng ni tiếp tục được coi trọng, lấy giới luật làm nền tảng, trí tuệ làm sự nghiệp và tinh thần phụng sự làm phương châm hành động.

Đồng thời, Giáo hội cần đổi mới công tác hoằng pháp, hướng dẫn phật tử, quan tâm đến thế hệ trẻ, đưa những giá trị đạo đức, từ bi và trí tuệ Phật giáo vào đời sống xã hội; tích cực tham gia hoạt động an sinh xã hội, bảo vệ môi trường và ứng phó biến đổi khí hậu.

Về đối ngoại, Giáo hội tiếp tục đẩy mạnh giao lưu, hợp tác Phật giáo quốc tế, phát huy bản sắc Phật giáo Việt Nam, góp phần thúc đẩy đối thoại, hòa hợp và hòa bình trên thế giới.

Trưởng lão Hòa thượng Thích Thiện Nhơn kêu gọi toàn thể tăng ni, phật tử trong và ngoài nước tiếp tục phát huy truyền thống đoàn kết, tinh tấn tu học, giữ gìn giới luật, tăng trưởng đạo hạnh, chung sức xây dựng Giáo hội ngày càng trang nghiêm, vững mạnh.

Người đứng đầu Hội đồng Trị sự cũng nhấn mạnh trách nhiệm của từng thành viên trong Giáo hội: mỗi vị tăng ni cần là tấm gương về đạo hạnh và trí tuệ; mỗi phật tử là nhân tố tích cực trong gia đình, xã hội; mỗi ngôi chùa cần thực sự trở thành nơi nuôi dưỡng đời sống tâm linh, giáo dục đạo đức và lan tỏa lòng từ bi, nhân ái trong cộng đồng.

Cũng tại buổi lễ, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc bày tỏ tin tưởng Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ X sẽ phát huy tinh thần đoàn kết, hòa hợp, trí tuệ, dân chủ; lựa chọn được những vị tăng ni, phật tử có đạo hạnh, uy tín, trí tuệ và tâm huyết, bảo đảm sự kế thừa, ổn định và phát triển của Giáo hội.

“Bước vào kỷ nguyên mới, chặng đường mới, tôi mong muốn Giáo hội tiếp tục củng cố đoàn kết, hòa hợp, xây dựng tổ chức vững mạnh; đề cao Giới - Định - Tuệ với tinh thần nhập thế; phát huy tốt các giá trị văn hóa, đạo đức, nhân văn của Phật giáo; nâng cao hiệu quả công tác từ thiện, an sinh xã hội, đối ngoại nhân dân và gắn kết cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài”, Phó Thủ tướng Thường trực nhấn mạnh.

Đại lễ kỷ niệm 45 năm thành lập Giáo hội Phật giáo Việt Nam diễn ra trong khuôn khổ Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ X, nhiệm kỳ 2026-2031. Đại hội mang phương châm “Kỷ cương - Đổi mới - Hiệu lực - Hiệu quả”, đặt ra yêu cầu tiếp tục củng cố tổ chức, nâng cao chất lượng hoạt động Phật sự và thích ứng với những thay đổi của xã hội.

Sau 45 năm hình thành và phát triển, Giáo hội Phật giáo Việt Nam bước vào chặng đường mới với yêu cầu vừa kế thừa truyền thống đoàn kết, hòa hợp, vừa đổi mới phương thức hoạt động để tiếp tục đồng hành cùng dân tộc, đóng góp cho đời sống văn hóa, tinh thần và sự phát triển của đất nước.

Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ X, nhiệm kỳ 2026-2031, diễn ra từ ngày 5-7/11/2026 tại Học viện Phật giáo Việt Nam, xã Bình Lợi, TP.HCM.

Đại hội có chủ đề xuyên suốt “Kỷ cương - Đổi mới - Hiệu lực - Hiệu quả”, với sự tham dự của gần 2.000 đại biểu, gồm chư tôn đức giáo phẩm, tăng ni và đại diện phật tử trong cả nước.