Giao nộp cổ vật nghìn năm, người đàn ông ở Quảng Ngãi được thưởng hơn 90 triệu

Việc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch quyết định thưởng 92,87 triệu đồng cho ông Dương Đình Lục, trú xã Vạn Tường, tỉnh Quảng Ngãi, ghi nhận hành động tự nguyện giao nộp một cổ vật đặc biệt quý hiếm. Khoản thưởng được Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Quảng Ngãi chi trong năm 2026 từ nguồn kinh phí sự nghiệp văn hóa. Đây cũng là sự khuyến khích thiết thực đối với trách nhiệm bảo vệ di sản trong cộng đồng. Ông Lục phát hiện tượng thần khỉ Hanuman khi đi câu cá, tại vị trí cách bờ khoảng 50 m và sâu 4 m, nơi hiện vật bị vùi dưới lớp cát. Do tượng rất nặng, ông phải huy động người thân và thuê xe cẩu để trục vớt, đưa về nhà trước khi cơ quan chuyên môn tiến hành giám định. Tháng 8/2025, tỉnh Quảng Ngãi xác lập quyền sở hữu toàn dân đối với hiện vật do ông phát hiện và tự nguyện giao nộp. Kết quả giám định xác định tượng được chế tác từ đá sa thạch hạt mịn, cao 84 cm, ngang 40 cm, nặng 150 kg và có niên đại thế kỷ XI đến XII, thuộc văn hóa Chămpa. Hiện vật gồm bệ đá bát giác cao 14 cm và thân tượng cao 70 cm trong tư thế ngồi, nổi bật với đầu tròn, mắt lồi, sống mũi cao, miệng rộng cùng hoa văn vòng tròn và tua lục lạc quanh bụng. Những đặc điểm này phản ánh phong cách điêu khắc Champa và ảnh hưởng của nghệ thuật Khmer. Với kích thước lớn, tình trạng nguyên vẹn và giá trị so sánh quan trọng, tượng Hanuman bổ sung tư liệu đáng chú ý cho nghiên cứu giao thoa văn hóa, tôn giáo ở miền Trung. Các nhà nghiên cứu cho rằng hiện vật có thể xuất phát từ phế tích tháp Chánh Lộ, nơi từng khai quật hàng trăm tác phẩm điêu khắc Champa năm 1927. Trong Ấn Độ giáo và sử thi Ramayana, Hanuman tượng trưng cho sức mạnh, lòng trung thành và trí tuệ, đồng thời là hình tượng được người Chămpa thờ phụng rộng rãi.