Giao nộp tượng thần khỉ cho Nhà nước, người đàn ông được thưởng gần 93 triệu đồng

Nguồn ảnh: Tiền Phong

Phát hiện tượng thần khỉ Hanuman nặng 150 kg dưới biển, ông Dương Đình Lục không bán dù có người trả 2 tỷ đồng, sau đó ông đã giao nộp cổ vật cho Nhà nước. Nhìn cận ấn vàng triều Nguyễn gần 11 kg Khám phá bảo tàng 'Hoàng gia' lưu giữ ấn vàng 'Hoàng đế chi bảo': Điểm hẹn thú vị cho bạn trẻ đam mê lịc...

Ngày 18/9, lãnh đạo UBND xã Vạn Tường (tỉnh Quảng Ngãi) cho biết Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã có quyết định chi thưởng cho ông Dương Đình Lục vì đã giao nộp cổ vật là tượng thần khỉ Hanuman cho Bảo tàng Tổng hợp tỉnh Quảng Ngãi.

Theo quyết định, ông Lục được thưởng số tiền gần 93 triệu đồng, trích từ nguồn kinh phí sự nghiệp văn hóa của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Ngãi. Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch yêu cầu Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Ngãi thực hiện việc chi thưởng cho ông Lục trong năm 2026.

Ông Dương Đình Lục cho biết ông phát hiện tượng thần khỉ Hanuman vào tháng 3/2021 tại vùng biển thôn Tuyết Diêm 3, xã Bình Thuận, huyện Bình Sơn, nay thuộc xã Vạn Tường. Thời điểm đó, trong lúc ra biển câu cá, ông Lục phát hiện một vật thể bằng đá nằm chìm dưới lớp cát. Vị trí phát hiện cách bờ khoảng 50 m, ở độ sâu khoảng 4 m.

1789724028330-7142461014151472053-7142461014151472053-e020fd44b21fc062f7ec493b67d52beb.jpg — Ông Dương Đình Lục và tượng thần khỉ Hanuman.

Nhận thấy đây là một bức tượng có hình dáng đặc biệt, ông Lục huy động người thân, thuê phương tiện để trục vớt. Do tượng rất nặng, quá trình đưa cổ vật từ dưới biển lên bờ và vận chuyển về nhà gặp nhiều khó khăn.

Sau khi trục vớt, ông Lục xác định bức tượng nặng khoảng 150 kg. Thông tin về bức tượng nhanh chóng thu hút sự chú ý của người dân địa phương. Nhiều người hiếu kỳ tìm đến nhà ông Lục để xem cổ vật.

Ông Lục cho biết: "Có người từng trả 2 tỷ đồng để mua bức tượng nhưng tôi không đồng ý bán".

Biết việc ông Lục trục vớt và lưu giữ cổ vật, chính quyền địa phương đã đến vận động ông giao nộp cho Nhà nước để cơ quan chuyên môn bảo quản, nghiên cứu và xác định giá trị. Năm 2023, ông Lục bàn giao tượng cho Bảo tàng Tổng hợp tỉnh Quảng Ngãi. Sau khi tiếp nhận, bảo tàng thành lập hội đồng giám định để xác định niên đại, chất liệu và đặc điểm của cổ vật.

1789724028297-7142461014151472053-7142461014151472053-32eb7130dadf0c549b7d801d08730d73-7975.jpg — Tượng thần khỉ Hanuman được ông Lục phát hiện khi đi bắt cá.

Kết quả giám định cho thấy đây là tượng thần khỉ Hanuman, có niên đại thế kỷ XI-XII. Tượng được làm bằng đá sa thạch hạt mịn, cao 84 cm, ngang 40 cm và nặng khoảng 150 kg. Cổ vật gồm bệ đá hình bát giác cao 14 cm và phần thân tượng cao 70 cm, được tạo tác trong tư thế ngồi.

Theo các đặc điểm được xác định qua giám định, tượng Hanuman là hiện vật có giá trị nghiên cứu về lịch sử, văn hóa và nghệ thuật của khu vực. Việc cổ vật được phát hiện dưới biển cũng đặt ra những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu về nguồn gốc và quá trình hiện vật xuất hiện tại khu vực này.

Quyết định thưởng gần 93 triệu đồng cho ông Dương Đình Lục không chỉ ghi nhận hành động giao nộp cổ vật, mà còn cho thấy vai trò của người dân trong bảo vệ di sản văn hóa. Khoản tiền được trích từ kinh phí sự nghiệp văn hóa của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Ngãi, dự kiến chi trong năm 2026 theo yêu cầu của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch. Tháng 3/2021, trong lúc câu cá tại vùng biển thôn Tuyết Diêm 3, xã Bình Thuận, huyện Bình Sơn, nay thuộc xã Vạn Tường, ông Lục phát hiện một vật thể bằng đá nằm dưới lớp cát. Vị trí này cách bờ khoảng 50 m, sâu khoảng 4 m, khiến việc trục vớt bức tượng nặng 150 kg phải huy động người thân và thuê phương tiện hỗ trợ. Dù từng có người trả 2 tỷ đồng, ông Lục không bán và đến năm 2023 đã bàn giao hiện vật cho Bảo tàng Tổng hợp tỉnh Quảng Ngãi. Kết quả giám định xác định đây là tượng thần khỉ Hanuman có niên đại từ thế kỷ XI đến XII, được chế tác bằng đá sa thạch hạt mịn. Tượng cao 84 cm, ngang 40 cm, gồm bệ đá hình bát giác cao 14 cm và phần thân cao 70 cm trong tư thế ngồi. Những đặc điểm về chất liệu, hình thức tạo tác và niên đại giúp hiện vật mang giá trị nghiên cứu đáng kể đối với lịch sử, văn hóa và nghệ thuật khu vực. Việc tượng Hanuman được phát hiện dưới biển tiếp tục đặt ra câu hỏi về nguồn gốc cũng như quá trình hiện vật xuất hiện tại vùng biển Quảng Ngãi, nhưng chưa có đủ dữ kiện để đưa ra nhận định xa hơn. Trường hợp của ông Lục cho thấy cơ chế vận động, tiếp nhận, giám định và khen thưởng có thể góp phần đưa cổ vật vào hệ thống bảo quản công, hạn chế nguy cơ thất thoát và tạo điều kiện cho nghiên cứu lâu dài.