Giặt quần áo bằng cách phơi nắng

Một ý tưởng nghe như khoa học viễn tưởng đang được các nhà nghiên cứu Trung Quốc thử nghiệm: quần áo có thể sạch hơn chỉ nhờ được phơi dưới ánh nắng tự nhiên. Công nghệ này hứa hẹn thay đổi thói quen giặt giũ, vốn phụ thuộc nhiều vào máy giặt, xà bông, nước và các thiết bị sấy khô. Nếu được hoàn thiện, người dùng có thể giảm điện năng tiêu thụ trong gia đình, đồng thời hạn chế khí thải độc hại liên quan đến quá trình sấy quần áo. Nhóm nghiên cứu đã phát triển một lớp phủ đặc biệt, tạo thành từ titanium dioxit và nitơ, rồi đưa lớp vật liệu này lên bề mặt vải. Khi quần áo được phơi ngoài nắng, lớp phủ kích hoạt những phản ứng giúp loại bỏ các vết bẩn mà không cần sử dụng xà phòng hoặc máy giặt. Cách tiếp cận này biến ánh sáng mặt trời thành nguồn năng lượng hỗ trợ làm sạch, thay vì chỉ dùng nắng để làm khô trang phục. Không dừng ở khả năng xử lý vết bẩn, hợp chất mới còn có tác dụng tiêu diệt vi khuẩn trên quần áo trong quá trình tiếp xúc với ánh sáng. Đáng chú ý, lớp phủ vẫn hoạt động bình thường sau khi trang phục được giặt ướt hoặc sấy khô, cho thấy vật liệu không dễ mất tác dụng sau mỗi lần sử dụng. Đặc tính này có thể giúp quần áo duy trì khả năng tự làm sạch lâu hơn, dù bài nghiên cứu chưa khẳng định thời gian sử dụng cụ thể. Mingce Long và Deyong Wu, hai tác giả nghiên cứu, cho biết hiệu quả đánh bật vết bẩn có thể tăng lên khi bổ sung các hạt nano oxit bạc và iodine vào hợp chất. Những thành phần này được đưa vào nhằm hỗ trợ hoạt động làm sạch, đồng thời tăng khả năng xử lý các chất bám trên sợi vải. Tuy nhiên, thông tin được công bố không cho biết người dùng đã có thể áp dụng lớp phủ này rộng rãi cho quần áo thương mại hay chưa. Ý tưởng dùng ánh sáng để làm sạch trang phục không hoàn toàn mới, bởi các công nghệ trước đó từng khai thác tia cực tím cho mục đích tương tự. Điểm đáng chú ý trong nghiên cứu của các nhà khoa học Trung Quốc nằm ở việc sử dụng ánh nắng tự nhiên, nguồn sáng phổ biến và dễ tiếp cận hơn trong đời sống. Nếu công nghệ vận hành hiệu quả ngoài điều kiện phòng thí nghiệm, cách phơi quần áo truyền thống có thể được bổ sung một chức năng hoàn toàn mới. Dù triển vọng tiết kiệm năng lượng khá hấp dẫn, lớp phủ chứa titanium dioxit cũng kéo theo những câu hỏi quan trọng về an toàn sức khỏe và môi trường. Titanium dioxit hiện xuất hiện trong kem chống nắng, mỹ phẩm và sơn, nhưng một số nghiên cứu trên chuột và cá từng ghi nhận khả năng gây tổn thương di truyền cùng tổn thương não. Những kết quả này khiến người tiêu dùng cần thận trọng trước khi xem vật liệu mới như giải pháp thay thế hoàn toàn máy giặt. Rủi ro cụ thể của lớp phủ trên quần áo vẫn cần được đánh giá thêm, nhất là khả năng các hạt vật liệu bong ra, tiếp xúc với da hoặc phát tán vào môi trường sau nhiều lần giặt. Nghiên cứu được công bố không đồng nghĩa sản phẩm đã sẵn sàng đưa vào sử dụng đại trà, vì công nghệ còn cần trải qua nhiều bước kiểm tra độc lập. Các nhà khoa học cũng cần xác định hiệu quả làm sạch trong điều kiện thực tế, với nhiều loại vải, vết bẩn và cường độ ánh sáng khác nhau. Nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí Vật liệu Ứng dụng và Giao diện ACS trong số phát hành gần đây, mở thêm hướng tiếp cận cho ngành vật liệu dệt may. Viễn cảnh quần áo tự làm sạch dưới nắng rất cuốn hút, nhưng lợi ích tiết kiệm điện chỉ có ý nghĩa khi đi kèm mức độ an toàn được chứng minh rõ ràng. Vì vậy, máy giặt chưa biến mất trong tương lai gần, còn lớp phủ titanium dioxit và nitơ vẫn cần nhiều nghiên cứu trước khi trở thành lựa chọn quen thuộc của các gia đình.