Không khó để bắt gặp những đôi giày mang thương hiệu Nike, Adidas, New Balance được rao bán với mức giá thấp bất thường trên mạng xã hội và các nền tảng thương mại điện tử. Có sản phẩm được quảng cáo “hàng chính hãng”, “xách tay”, “hàng hải quan” nhưng giá chỉ bằng một phần nhỏ so với mức niêm yết.
Trong khi đó, đại diện Adidas cảnh báo tỷ lệ sản phẩm giả mạo thương hiệu này ngoài hệ thống chính hãng ở mức rất cao. Vậy người tiêu dùng có thể nhận biết hàng thật, hàng giả bằng cách nào?
Giá rẻ là tín hiệu, nhưng chưa đủ
Anh Minh Phương (người kinh doanh, ký gửi hàng hiệu tại phường Sài Gòn), cho hay khi kiểm tra một sản phẩm thời trang có giá trị, người mua thường nhìn vào giá đầu tiên. Đây là dấu hiệu dễ nhận biết nhưng không nên là căn cứ duy nhất.
Trong đợt giảm giá ngày 9/9 vừa rồi, phóng viên Dân trí cũng ghi nhận một số trường hợp có mức chênh lệch rất lớn. Đôi giày Adidas Adizero Evo SL có giá hãng khoảng 4 triệu đồng nhưng được rao chỉ 500.000 đồng; New Balance 530 trên "Shoppe Mall" khoảng 2 triệu đồng nhưng hàng trôi nổi chỉ 500.000-600.000 đồng. Một số mẫu Onitsuka Tiger có giá khoảng 3 triệu đồng cũng được rao chỉ 650.000 đồng, dù người bán vẫn cam kết chính hãng.
Cùng một mẫu giày nhưng so với giá niêm yết trên website chính thức khá chênh lệch, người dùng cũng cần lưu ý về chất lượng (Ảnh: Chụp màn hình).
Theo nguyên tắc đối chiếu được anh Phương chia sẻ, các thương hiệu lớn hiếm khi giảm sâu đối với mẫu mới hoặc đang bán chạy. Hàng mới thường giảm khoảng 10%, trong khi hàng cũ có thể giảm 30-50%, tập trung vào những dịp giảm giá như "Black Friday", cuối năm hoặc thời điểm chuẩn bị ra bộ sưu tập mới. Vì vậy, một đôi giày đang “hot” nhưng được giảm 70-80% ngoài các đợt khuyến mại lớn là dấu hiệu người mua cần đặc biệt lưu ý.
"Tuy nhiên, giá thấp không đồng nghĩa chắc chắn là hàng giả. Ngược lại, hàng giả chất lượng cao có thể được bán với giá 80-90% giá gốc, khiến người mua khó phát hiện chỉ bằng mức giá", anh Minh Phương nói.
Theo đó, dân chuyên "soi" hàng hiệu chỉ ra một số cách bằng mắt thường giúp người mua có thể kiểm tra món hàng, với lưu ý đây chỉ là những "mẹo" tham khảo. Cụ thể, giày thật đường may thường đều, ít lỗi; phần keo không lem ra ngoài. Với các dòng Adidas sử dụng đế Boost như Ultra Boost, Yeezy Boost, đế hàng thật có các hạt nhỏ li ti trên bề mặt và độ mềm nhất định, trong khi hàng giả thường trơn, cứng hơn.
Nếu có thể mang thử, người mua cũng nên chú ý độ ôm chân, độ êm và khuôn giày. Giày có dấu hiệu cứng, lệch khuôn hoặc gây cảm giác gò bó dù đúng kích cỡ là những điểm cần xem xét thêm.
Bên cạnh đó, với nhãn mác gắn trên sản phẩm, anh Phương cũng chỉ ra mẹo để nhận biết, đơn cử như với hãng giày Nike, tem thường được ép hoặc may ở lưỡi gà - miếng đệm mềm nằm ở phần trên mu bàn chân, ngay dưới phần dây buộc. Tem hàng thật có cảm giác mềm, mịn, hơi bóng và phần cạnh được ép nhiệt chắc chắn.
Với Adidas, tem thường nằm dưới lưỡi gà hoặc giữa thân giày. Một chi tiết có thể quan sát bằng mắt nữa là chữ “IN” trong cụm “MADE IN”: trên hàng thật, chữ này nằm gọn trong khung hình vuông; hàng giả có thể kéo dài trong khung chữ nhật đứng. Chữ trên tem hàng thật cũng thường rõ nét, trong khi hàng giả có thể in mảnh, cao hơn hoặc thiếu thông tin.
Kích thước chữ "IN" trong "MADE IN" trên tem giày Adidas cũng là một cách để phân biệt hàng thật, giả. (Ảnh: minh hoạ)
Người mua có thể kiểm tra thêm mã sản phẩm. Với Nike, nếu mua nguyên hộp, mã trên tem giày cần được đối chiếu với mã trên hộp. Hai đôi khác kiểu hoặc khác size nhưng cùng một mã là dấu hiệu bất thường. Với Adidas, có thể lấy dãy số sau chữ “ART” trên tem, tìm kiếm cùng từ khóa “Adidas” để đối chiếu hình ảnh và thông tin sản phẩm.
Tuy nhiên, anh Phương cũng có một lưu ý rằng, là không phải sản phẩm Nike nào cũng có tem dưới lưỡi giày. Một số dòng như Flyknit, Free RN, Air Huarache không có chi tiết này nên không thể chỉ dựa vào việc thiếu tem để kết luận hàng giả.
Nike có mã sản phẩm riêng cho từng đôi, in ngay trên tem - nếu mua nguyên hộp, dãy số này trên tem phải khớp với dãy số in trên hộp; hai đôi khác kiểu hoặc khác size mà lại có cùng một dãy số là dấu hiệu bất thường rõ ràng. Với Adidas, có thể lấy dãy số sau chữ "ART" trên tem, gõ vào Google kèm từ "Adidas" để đối chiếu hình ảnh và thông tin sản phẩm chính hãng đang được bán. Mã trên chiếc giày trái và phải của hàng thật thường không hoàn toàn giống nhau; hàng giả sản xuất hàng loạt nên hai chiếc lại có mã gần như trùng khớp.
Ngoài ra, trên tem, mác các sản phẩm giày hiệu cũng có thể in kèm mã QR hoặc mã vạch. Dùng ứng dụng quét mã để đối chiếu thông tin về kiểu dáng, chất liệu, giá, nơi sản xuất với dữ liệu do hãng công bố. Quét ra không có thông tin, hoặc thông tin không khớp, là dấu hiệu cần cảnh giác.
Tuy nhiên, người mua không nên xem quét mã QR là "bùa hộ mệnh": hàng giả hiện nay có thể làm giả cả tem chống giả và mã QR/mã vạch để tạo lòng tin. Vì vậy, kết quả quét mã chỉ nên là một bước trong nhiều bước kiểm tra, không phải căn cứ duy nhất để quyết định "chốt đơn".
Mua phải hàng giả, làm gì để không mất trắng?
Luật gia Phan Việt Thu, nguyên Chủ tịch Hội Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng TPHCM, cho rằng cách an toàn nhất vẫn là lựa chọn kênh mua có khả năng xác thực nguồn gốc.
Người tiêu dùng nên ưu tiên gian hàng chính hãng, Mall/Official hoặc người bán có đầy đủ thông tin như địa chỉ, mã số thuế, số điện thoại. Những trang bán hàng chỉ để lại số điện thoại, không công khai thông tin pháp lý tiềm ẩn rủi ro cao, nhất là các tài khoản quảng cáo “hàng xách tay”, “hàng hải quan”.
Trước khi mua, người tiêu dùng nên dành thời gian xem lịch sử đánh giá, đặc biệt là các phản hồi 1-2 sao có hình ảnh thực tế. Người mua cũng có thể yêu cầu người bán quay cận cảnh tem, nhãn của đúng sản phẩm chuẩn bị giao, thay vì sử dụng ảnh mẫu.
Các mức giảm 50-70% cũng cần được đối chiếu với giá niêm yết gốc để tránh trường hợp nâng giá ban đầu rồi tạo cảm giác giảm sâu.
Cũng theo luật gia, người mua cần lưu giữ chứng cứ ngay từ thời điểm nhận hàng. Với đơn hàng trực tuyến, nên quay video toàn bộ quá trình mở hộp, kiểm tra sản phẩm và tình trạng hàng hóa.
Nếu sản phẩm không như mô tả hoặc có dấu hiệu giả mạo, người mua có thể sử dụng hình ảnh, video, thông tin đơn hàng để làm việc với người bán hoặc nền tảng nhằm yêu cầu đổi trả, hoàn tiền theo chính sách áp dụng.
Trường hợp thương lượng không thành, người tiêu dùng có thể khiếu nại đến cơ quan bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng thuộc Sở Công Thương hoặc Bộ Công Thương. Nếu có dấu hiệu lừa đảo, người bán khóa tài khoản hoặc có hành vi chiếm đoạt tiền, người dân có thể gửi đơn tố giác đến cơ quan công an.
Theo Chi cục Quản lý thị trường TPHCM, trong 8 tháng đầu năm 2026, lực lượng chức năng đã kiểm tra, xử lý 826 vụ vi phạm liên quan hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ và hàng lậu trên thương mại điện tử, mạng xã hội; tạm giữ hơn 220.000 sản phẩm, tổng trị giá gần 19 tỷ đồng, xử phạt hơn 8,5 tỷ đồng và chuyển 7 vụ có dấu hiệu tội phạm sang cơ quan điều tra.
Trong đó, không ít vụ liên quan đến các trường hợp mạo danh thương hiệu giày dép nổi tiếng bán ra thị trường. Như chuỗi K.W Sneaker, với 3 địa điểm ở phường An Hội Tây, Tân Bình và Nhiêu Lộc, lực lượng chức năng thu giữ 1.412 đôi giày, dép có dấu hiệu giả mạo Nike, Adidas, New Balance và Onitsuka Tiger, trị giá khoảng 3,4 tỷ đồng. Chủ hộ kinh doanh được xác định đã thu lợi hơn 1 tỷ đồng từ việc bán hàng nghìn sản phẩm.
Một vụ khác liên quan Công ty TNHH Thale Group, lực lượng chức năng phát hiện lượng lớn giày, dép, vớ giả mạo Nike, Adidas, Converse. Số hàng này được mua trôi nổi, không có hóa đơn chứng từ rồi đưa lên Facebook, Instagram, TikTok và Shopee để bán. Trong gần 3 năm, từ tháng 6/2023 đến tháng 4/2026, đối tượng đã thu lợi bất chính hơn 3,5 tỷ đồng.