Vụ việc xảy ra tuần trước làm dấy lên câu hỏi về cách Israel kiểm tra lý lịch và đánh giá nguy cơ an ninh đối với phi công, thành viên phi hành đoàn của các hãng hàng không nước ngoài.
Theo các tài liệu nội bộ được Đài Phát thanh Quân đội Israel (Army Radio) dẫn lại, những lo ngại về việc kiểm tra an ninh đối với các chuyến bay nước ngoài đã được nêu ra trong nhiều năm. Tuy nhiên, các cơ quan liên quan chưa thống nhất được bên nào phải chịu trách nhiệm chính và có đủ nguồn lực để thực hiện nhiệm vụ này.
(Ảnh minh hoạ)
Cựu quan chức Bộ Giao thông Israel Keren Terner hôm 4/10 trực tiếp quy trách nhiệm cho Bộ trưởng Giao thông Miri Regev. Theo Terner, Bộ Giao thông chịu trách nhiệm về an ninh đối với các hãng hàng không nước ngoài và bà Regev đã được cảnh báo về những thiếu sót trong bộ máy an ninh của bộ nhưng không hành động. “Bà phải chịu trách nhiệm về an ninh đối với các hãng hàng không nước ngoài. Không phải Shin Bet (cơ quan an ninh nội địa), không phải Mossad (cơ quan tình báo). Chính bà”, Terner nói.
Bà Regev bác bỏ cáo buộc, cho rằng Bộ Giao thông không phải là cơ quan tình báo và không có quyền tiếp cận các dữ liệu cần thiết để tiến hành những cuộc kiểm tra lý lịch như vậy.
“Bộ Giao thông không phải là một cơ quan tình báo. Bộ không tiến hành kiểm tra, không có nghĩa vụ tiến hành kiểm tra và hoàn toàn không được tiếp cận những dữ liệu đó”, bà nói.
Theo các tài liệu được công bố, năm 2021, nội các an ninh Israel đã chuyển một phần trách nhiệm kiểm tra các hãng hàng không nước ngoài khỏi cơ quan an ninh Shin Bet và giao cho Cơ quan Hàng không Dân dụng (CAA) thuộc Bộ Giao thông. Đến tháng 5/2024, nội các an ninh yêu cầu Hội đồng An ninh Quốc gia thành lập một nhóm gồm đại diện Bộ Giao thông, CAA, Shin Bet, Mossad và Bộ Tài chính để xem xét lại cơ chế bảo đảm an ninh cho các chuyến bay thương mại quốc tế vào Israel.
Shin Bet cho biết không đủ nhân lực và ngân sách để kiểm tra các chuyến bay nước ngoài, trong khi Bộ Giao thông cũng phản đối việc tiếp nhận trách nhiệm vì thiếu nguồn lực. Dù vậy, năm 2025, Thủ tướng Benjamin Netanyahu vẫn quyết định chuyển hoàn toàn nhiệm vụ này cho Bộ Giao thông, bất chấp cảnh báo rằng bộ không đáp ứng được yêu cầu.
Bộ Giao thông cũng không yêu cầu Shin Bet hoặc Mossad hỗ trợ kiểm tra hành khách, phi hành đoàn. Trong khi các bên tiếp tục đổ lỗi cho nhau, AP dẫn các quan chức khu vực cho biết UAE đã cung cấp danh sách hành khách và phi hành đoàn chuyến bay Flydubai cho Israel trước khi cất cánh, nhưng Israel không đưa ra cảnh báo nào. Cơ phó Hamam al-Hammami trước đó đã bị Oman cấm bay vì lo ngại về tư tưởng cực đoan.
Vụ việc đặt câu hỏi về việc vì sao cơ phó người Oman vẫn được phép bay tới Israel, trong khi Oman không có quan hệ ngoại giao với nước này. Quy định Israel được cho là cấm phi công từ các quốc gia không có quan hệ ngoại giao bay vào nước này.
Hiện vụ việc sẽ tiếp tục được Tiểu ban Tình báo Knesset điều tra, với sự tham gia của Shin Bet, Mossad, Hội đồng An ninh Quốc gia và Bộ Giao thông.