Theo Ban Chỉ đạo 751, các dự án có tổng diện tích đất khoảng 203.660ha, với tổng vốn đầu tư hơn 3,9 triệu tỷ đồng. Đây là nguồn lực rất lớn đang bị “mắc kẹt” nhiều năm. Nếu được khơi thông, nguồn lực này có thể đóng góp đáng kể vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số của cả nước và các địa phương.
Rà soát, thống kê, phân loại toàn bộ dự án tồn đọng
Tại Công điện 58, Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành và địa phương rà soát, thống kê, phân loại toàn bộ dự án tồn đọng; những vấn đề thuộc thẩm quyền phải được xử lý dứt điểm, những nội dung vượt thẩm quyền phải kịp thời báo cáo, đề xuất phương án xử lý.
Các địa phương phải cập nhật đầy đủ tình hình trên Hệ thống 751, không để sót dự án và phấn đấu xử lý, tháo gỡ khó khăn trước ngày 15/9.
Đồng thời, các địa phương phải chủ động chuyển kiến nghị của từng dự án đến các bộ, ngành phụ trách lĩnh vực như đất đai, đầu tư, xây dựng, đấu thầu, quy hoạch, tài chính, y tế, năng lượng... để phối hợp hướng dẫn, đề xuất cơ chế xử lý.
Trước đó, tháng 4/2026, Quốc hội ban hành Nghị quyết 29 về cơ chế, chính sách đặc thù xử lý vi phạm pháp luật đất đai xảy ra trước khi Luật Đất đai 2024 có hiệu lực, đồng thời tháo gỡ khó khăn cho các dự án tồn đọng, kéo dài.
Dự án khu đô thị vườn cam, Hà Nội (Ảnh: Nguyễn Hải).
Nghị quyết 29 đưa ra các giải pháp xử lý nhiều nhóm vướng mắc, trong đó có dự án được cấp giấy chứng nhận đầu tư, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất không đúng quy định; các dự án vi phạm trong lựa chọn nhà đầu tư, giao đất, cho thuê đất...
Cũng trong tháng 4/2026, Chính phủ ban hành Nghị quyết 16 về cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn cho các dự án đầu tư theo hình thức xây dựng - chuyển giao (BT).
Tại Khánh Hòa, 18 dự án BT được đưa vào danh mục xử lý theo Nghị quyết 16, trong đó có 3 dự án do Công ty CP Tập đoàn Phúc Sơn đầu tư gồm: các tuyến đường, nút giao kết nối khu sân bay Nha Trang; nút giao Ngọc Hội; đường vành đai kết nối nút giao Ngọc Hội.
Theo báo cáo 145 của Công ty CP Tập đoàn Phúc Sơn, nhiều hạng mục tại các dự án này đã cơ bản hoàn thành. Riêng một số hạng mục thuộc dự án kết nối khu sân bay Nha Trang chưa thể triển khai do vướng mặt bằng đất quốc phòng.
Mới đây, ngày 14/8, doanh nghiệp này có văn bản gửi các cơ quan chức năng tỉnh Khánh Hòa về việc tiếp tục thi công dự án nút giao Ngọc Hội, dự kiến tập kết máy móc và triển khai thi công từ ngày 15/8.
Chuyên gia, đại biểu Quốc hội: Các địa phương cần vào cuộc quyết liệt hơn
Bàn về cơ chế, chính sách gỡ vướng cho các dự án khó khăn, vướng mắc, tồn đọng kéo dài trên cả nước, ông Phan Đức Hiếu, Ủy viên Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, nhấn mạnh Quốc hội đã ban hành Nghị quyết 29 ngày 24/4 về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật về đất đai của tổ chức, cá nhân xảy ra trước khi Luật Đất đai 2024 có hiệu lực và tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng, kéo dài. Nghị quyết 29 cơ chế đã rõ, cần triển khai quyết liệt để gỡ vướng cho từng dự án.
Cùng quan điểm, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TPHCM, cho rằng sau khi Quốc hội ban hành Nghị quyết 29, Chính phủ đã có Nghị định 147 hướng dẫn thực hiện. Theo ông Châu, các giải pháp tháo gỡ đã khá cụ thể, vấn đề hiện nay chủ yếu nằm ở khâu thực thi của chính quyền địa phương, quyết định trực tiếp đến tiến độ xử lý từng dự án.
Tại TPHCM, sau khi rà soát, thành phố xác định khoảng 1.388 dự án có vướng mắc; trong đó giao các sở, ngành trực tiếp xử lý 421 dự án tồn đọng, kéo dài nhiều năm, số còn lại được chia thành 6 nhóm để các cơ quan chuyên môn đề xuất giải pháp.
Dự án khu đô thị Dương Nội (Ảnh: Nguyễn Hải).
“Tiến độ gỡ vướng giữa các địa phương hiện khác nhau. Từ đầu tháng 7/2026 đến nay, TPHCM đã xử lý dứt điểm vướng mắc cho khoảng 200 dự án, nhiều dự án tồn đọng đã được khởi công trở lại”, ông Châu nói.
Theo Luật sư Phạm Thanh Tuấn, Đoàn luật sư TP Hà Nội, chuyên gia pháp lý về bất động sản, để giải quyết vướng mắc cho các dự án có liên quan đến đất đai các địa phương cần xác định, phân loại nguyên nhân vướng mắc từng dự án là gì, từ đó đưa ra giải pháp tháo gỡ tương ứng.
Nhiều cơ chế, chính sách, giải pháp gỡ vướng đã được ban hành như Nghị quyết 29 để giải quyết khó khăn, vướng mắc của các dự án có liên quan đến kết luận thanh tra, kết luận kiểm toán, bản án của tòa án liên quan đến lựa chọn nhà đầu tư, giao đất, cho thuê đất.
Còn đối với các dự án BT, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 16 quy định về cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc đối với dự án đầu tư theo hình thức xây dựng - chuyển giao BT.
“Tuy nhiên, việc tháo gỡ vướng mắc cho các dự án cũ không thể áp dụng quy định pháp luật mới mà cần tuân thủ nguyên tắc không hồi tố, xác định sai phạm ở thời kỳ nào thì áp dụng quy định pháp luật ở thời kỳ đó để đưa ra cơ chế gỡ vướng phù hợp.
Với vụ việc sân bay Nha Trang thì dự án đã có kết luận thanh tra, bản án của tòa án nên các vướng mắc liên quan đến đầu tư, đất đai có thể áp dụng Nghị quyết 29 của Quốc hội để giải quyết vướng mắc”, ông Tuấn nhấn mạnh.
206 nhà đầu tư kiến nghị tiếp tục giao đất cho Phúc Sơn
Tháng 7/2026, Tòa án Quân sự Trung ương xét xử phúc thẩm vụ án sai phạm tại dự án sân bay Nha Trang (cũ), xem xét kháng cáo của các bị cáo và kháng cáo của hàng trăm nhà đầu tư.
Đối với việc xử lý diện tích đất sân bay Nha Trang, HĐXX đề nghị UBND tỉnh Khánh Hoà và các cấp có thẩm quyền tiếp tục hoàn thiện thủ tục pháp lý để sử dụng đất sân bay vào mục đích phát triển kinh tế - xã hội, tạo điều kiện cho dự án tiếp tục triển khai, bảo đảm hài hòa lợi ích của doanh nghiệp và các bị hại.
Mới đây, đại diện 206 nhà đầu tư đã gửi kiến nghị đến Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh Khánh Hòa và các bên liên quan. Nhóm nhà đầu tư đề nghị tỉnh cho phép Công ty CP Tập đoàn Phúc Sơn tiếp tục được giao đất để thực hiện dự án. Theo kiến nghị, ngày 28/10/2016, UBND tỉnh Khánh Hòa đã quyết định thu hồi 62,306 ha đất và giao cho Phúc Sơn thực hiện dự án. Đến nay, theo các nhà đầu tư, chưa có quyết định hủy bỏ việc giao đất hoặc chấm dứt dự án và 3 dự án BT do doanh nghiệp này làm chủ đầu tư.
Một số hạng mục đã được Công ty CP Tập đoàn Phúc Sơn triển khai và hoàn thiện, trong đó có nút giao Ngọc Hội và đường vành đai kết nối nút giao Ngọc Hội.
Các nhà đầu tư cho rằng phương án xử lý cần tính đến nguồn lực đã đầu tư, giá trị công trình đã hình thành và quyền, lợi ích hợp pháp của khách hàng. Nếu Công ty CP Tập đoàn Phúc Sơn không được tiếp tục giao đất và Nhà nước tổ chức đấu giá quyền sử dụng đất để thực hiện dự án, quyền lợi của những khách hàng đã theo đuổi dự án nhiều năm bị ảnh hưởng.
Nhóm nhà đầu tư cũng cho rằng việc tiếp tục giao đất cho Công ty CP Tập đoàn Phúc Sơn cần được xem xét trong mối liên hệ với Nghị quyết 29/2026/QH16 của Quốc hội, Nghị quyết 16/NQ-CP của Chính phủ và các kiến nghị của Tòa án Quân sự Trung ương.
Nguyễn Hoàng