Góp cho đời một chút hương thơm

Nhàn kể cho tôi nghe điều em từng giấu kín. Nhìn em của hiện tại, tươi vui, yêu đời không có vẻ gì của một người vừa đi qua những ngày tháng chìm trong tuyệt vọng. Có lẽ Nguyễn Thị Thanh Nhàn, cô gái sinh năm 2002, quê xã Liên Minh, Hà Nội, đã quá quen với việc phải đứng lên sau bao lần tưởng như không thể vực dậy được nữa.

Từ di chứng chất độc da cam…

Nhàn sinh ra vào một ngày mưa lớn ở vùng quê nghèo thuộc Hà Tây cũ. Thay vì niềm vui trọn vẹn đón đứa con đầu lòng thì bố mẹ em bế em trong nỗi nghẹn ngào xót xa. Từ lúc cất tiếng khóc chào đời, em đã không có hình hài trọn vẹn như bao đứa trẻ khác. Di chứng chất độc da cam từ ông ngoại (người chiến sĩ năm nào từng vào sinh ra tử nơi chiến trường ác liệt) đã truyền sang khiến Nhàn mang một khối u máu lớn, che gần hết nửa khuôn mặt bên phải.

Lên 5 tuổi, em bước vào những cuộc phẫu thuật triền miên. Ba mươi cuộc phẫu thuật đã đi qua tuổi thơ và tuổi trẻ của Nhàn để lại vô vàn vết sẹo. Có vết sẹo nằm trên da thịt. Có vết sẹo nằm sâu hơn trong tâm hồn. Là những lần em phải đối diện với ánh nhìn của người khác. Là chuỗi ngày em tự hỏi vì sao mình lại không được như bao cô gái bình thường. Sau đó, em nhận ra có những điều mình không thể lựa chọn. Em không thể chọn gương mặt khi sinh ra, không thể chọn một cơ thể lành lặn, cũng không thể biết căn bệnh sẽ cho mình bao nhiêu năm tháng. Điều duy nhất em có thể lựa chọn là mình sẽ sống những năm tháng ấy như thế nào.

…đến "Gom nhặt yêu thương"

Dù là đứa trẻ mang trong mình khiếm khuyết, Nhàn vẫn là báu vật của bố mẹ. Có được tình yêu chắp cánh từ gia đình, em khát khao được cống hiến để sống một cuộc đời có nghĩa nhất. Và Nhàn bước ra khỏi nỗi đau của mình bằng cách đi về phía những người khác.

20 tuổi, Nhàn bắt đầu tham gia các hoạt động thiện nguyện. Nhàn biết đến nhóm Gom nhặt yêu thương do anh Dương Quốc Đỉnh thành lập. Khi cùng nhóm đi giúp đỡ bệnh nhân nghèo, người trong làng cười bảo: "Ốc chưa mang nổi mình ốc còn mang cọc cho rêu". Câu nói ấy khiến Nhàn có chút buồn nhưng cô không bỏ cuộc. Bởi ở trong nhóm, Nhàn không phải là cô gái có gương mặt khác biệt, càng không phải một người bệnh cần được thương cảm, cô là một trong những thành viên điều phối nhóm tại Hà Nội.

Tháng 12.2023, Hà Nội lạnh cóng. Trong một căn bếp nhỏ, Nhàn cùng mọi người đi chợ, nấu 50 suất cơm trao tặng những người lao động nghèo. Những hộp cơm được mang đi. Từ Bến xe Giáp Bát, mọi người đi dọc đường Giải Phóng đến Bệnh viện Bạch Mai, trao cho các chú xe ôm, cô lao công, người bán vé số... Nhàn nhớ một bác lớn tuổi cầm suất cơm trên tay rồi vui vẻ nhìn vào bên trong: Cơm có đậu, có thịt này. Câu nói ấy khiến Nhàn cảm thấy việc làm của mình thêm phần ý nghĩa. Cô đã nhiều lần tham gia nấu những bữa cơm yêu thương như thế.

Nhóm Gom nhặt yêu thương còn làm nhiều dự án như: "Lang thang làm việc tốt", "Điều ước tuổi xế chiều", "Cùng em tới trường", hay "Mang xuân về"... Những chuyến đi nối tiếp nhau, từ vùng núi phía bắc đến miền Trung, rồi cả Tây Nam bộ. Ở đâu có lời nhờ giúp đỡ, Nhàn sẽ cố gắng "có mặt". Thanh Nhàn và nhóm Gom nhặt yêu thương đã tạo thành mạng lưới tình nguyện viên trên khắp cả nước, nơi những hoàn cảnh khó khăn cần có những vòng tay yêu thương nối dài.

Và hành trình chưa bao giờ dừng lại

Nhàn mong muốn giúp được càng nhiều mảnh đời bất hạnh càng tốt. Cô đã trằn trọc suy nghĩ rất lâu và nhận ra con người cần có kiến thức để mở mang trí óc, phát triển tư duy. Thế là "Thư viện Hạnh phúc" ở quê nhà được hình thành. Tới nay thư viện có hai cơ sở ở xã Liên Minh và Ô Diên với hơn 10.000 đầu sách được đưa về phục vụ mọi tầng lớp trong và ngoài xã. Nhàn và các bạn trong nhóm không chỉ tạo ra một thư viện có nhiều sách mà đó còn là khoảng không gian để mọi người được trò chuyện, học về lòng nhân ái và nghị lực sống cũng như ý thức bảo vệ môi trường.

Thư viện Hạnh phúc trở thành điểm khởi đầu cho một loạt hành trình mang tên "Tủ sách hy vọng" lên vùng cao. Ở nơi ấy, những đứa trẻ thiếu sách để đọc. Nhàn và các bạn trao đi những quyển sách là trao đi cơ hội cho những đứa trẻ được biết đến vùng đất mới, cho các em cơ hội thoát nghèo. Và sau cùng, Nhàn muốn trao cho các em niềm tin: Hoàn cảnh hiện tại không phải là giới hạn cuối cùng của một đời người.

24 năm hiện hữu trên đời với thân thể yếu ớt, Nhàn đã quen với bệnh viện, với mùi thuốc sát trùng và cả phòng phẫu thuật lạnh giá. Cô thấu hiểu cái giá của sự sống, trân quý từng giây từng phút mình được nhìn thấy mặt trời. Năm 2022, cô đăng ký hiến tạng. Cô bảo: Gương mặt em không may mắn như những phần còn lại của cơ thể nhưng em vẫn có thể mang lại sự sống và hy vọng cho người khác.

Có lần tỉnh dậy trên giường bệnh, đưa tay lên đầu rồi nhìn mái tóc không còn nguyên vẹn, Nhàn đã khóc rất nhiều. Mái tóc là thứ khiến mình cảm thấy đẹp hơn, nên khi mất đi một phần mái tóc, cô hiểu vì sao những người phụ nữ đang điều trị ung thư lại buồn đến thế. Từ đó mỗi lần tóc dài lại, đến ngày sinh nhật là cô cắt đi gửi tặng. Ba lần hiến tóc vào các năm 2022, 2023, 2025, cô đều gửi tặng bệnh nhân ung thư.

Ảnh: Tác giả cung cấp

Năm 2024, số phận lại thêm một lần thử thách Nhàn. Sau một ca phẫu thuật và sinh thiết khối u, cô biết mình mang trong não khối u thần kinh loại hiếm. Nhàn không khóc được thành lời, cô vật vã, buồn rầu, chìm trong tuyệt vọng. Sau một tháng, gia đình và anh Hai (người Nhàn gọi là anh Đỉnh) đã kéo Nhàn dậy. Cô lao đi giúp đỡ mọi người.

"Cuộc đời em sinh ra ảnh hưởng bởi chất độc da cam, hình ảnh của sự hủy diệt nhưng em sẽ rời đi như một đóa hoa của sự sống". Đó là di nguyện của cô cử nhân tâm lý Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn, khi lần nữa cô khai sinh cho chính mình bằng cách đăng ký hiến xác. Nhàn hy vọng các nhà khoa học có thể tìm ra lời giải cho những người mắc căn bệnh giống như mình.

Và thật tự hào, Nguyễn Thị Thanh Nhàn là một trong 26 gương mặt được vinh danh "Tỏa sáng nghị lực Việt" năm 2026. Chương trình do T.Ư Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam, Hội Thanh niên khuyết tật Việt Nam và Công ty TCP Việt Nam phối hợp tổ chức để tôn vinh thanh niên khuyết tật vượt khó. Như anh Dương Quốc Đỉnh, người sáng lập nhóm "Gom nhặt yêu thương", từng nói với Nhàn: Em là bông hoa nhỏ giữa cuộc đời. Em góp chút hương thơm cho đời.

Kết thúc cuộc trò chuyện, tôi hỏi bây giờ ước mơ của em là gì? Nhàn khẽ cười: "Em chỉ mong có sức khỏe để giúp đỡ thêm nhiều người hơn nữa". Uớc mơ tuy đơn giản nhưng với Nhàn nó không hề giản đơn…

Mời tham gia cuộc thi Sống đẹp lần VI,với tổng giải thưởng 400 triệu đồng

Bước sang mùa thứ VI với chủ đề Hành trình không giới hạn, cuộc thi Sống đẹp do Báo Thanh Niên tổ chức tiếp tục mở rộng phạm vi tìm kiếm và tôn vinh những giá trị tốt đẹp trong đời sống hằng ngày. Cuộc thi bao gồm hạng mục Bài viết (ký sự, phóng sự, ghi chép) cùng hạng mục Ảnh với tổng giá trị giải thưởng là 400 triệu đồng.

Bài dự thi gửi về địa chỉ email: [email protected], hoặc gửi bằng đường bưu điện về Tòa soạn Báo Thanh Niên: 268 - 270 Nguyễn Đình Chiểu, P.Xuân Hòa, TP.HCM (ngoài bì thư ghi rõ: Bài viết tham dự cuộc thi SỐNG ĐẸP lần VI - 2026. Lưu ý chỉ áp dụng cho hạng mục dự thi Bài viết).

THỜI HẠN GỬI TÁC PHẨM DỰ THI: Từ 7.5 - 31.10.2026.

Xem chi tiết thể lệ cuộc thi tại thanhnien.vn