Cô gái Xơ Đăng giữ nhịp sống làng
Từ một cô gái Xơ Đăng rời núi xuống phố tìm chữ, bác sĩ Hồ Thị Bôn (xã Trà Tập) đã được bầu làm trưởng làng Tak Pang. Sinh năm 1993, Hồ Thị Bôn đã nỗ lực học tập, tích lũy tri thức với mong muốn trở về đóng góp cho quê hương. Sau khi tốt nghiệp, Bôn làm bác sĩ tại Trung tâm Y tế khu vực Nam Trà My, lựa chọn gắn bó với công việc chăm sóc sức khỏe người dân.
Ngoài công việc chuyên môn, Bôn còn tích cực tham gia các hoạt động cộng đồng. Trong lễ cúng lúa mới của làng Tak Pang vừa qua, chị cùng bà con bàn bạc ý tưởng, vận động người dân chuẩn bị các phần việc để nghi lễ diễn ra chu đáo, đúng phong tục. Hình ảnh người trưởng làng trẻ đứng bên cạnh già làng, cùng kết nối cộng đồng cho thấy tinh thần kế thừa và trách nhiệm gìn giữ bản sắc văn hóa của thế hệ trẻ.
“Tôi còn trẻ nên luôn nghĩ mình phải học hỏi nhiều hơn, làm được gì cho bà con thì cố gắng làm. Tôi mong muốn góp sức cùng già làng và người dân gìn giữ văn hóa, xây dựng làng ngày càng đoàn kết, sạch đẹp, phát triển”, Bôn chia sẻ.
Với hơn 20 hộ đồng bào Xơ Đăng sinh sống trên đỉnh núi cao, địa hình hiểm trở, Tak Pang từng gặp nhiều khó khăn trong đi lại. Năm 2025, Bôn đứng ra vận động bà con làm đường bê tông men theo dốc đá. Từ sự chung sức của cộng đồng, con đường bậc thang gần 2km len lỏi qua cánh rừng hình thành, giúp việc di chuyển thuận tiện hơn, đồng thời mở lối để du khách tìm đến khám phá ngôi làng.
Hằng tuần, chị vận động người dân trồng cây xanh, thu gom rác, vệ sinh khu vực quanh làng và đồng cỏ Mô Ham - điểm check-in thu hút du khách. Bôn còn phối hợp, hỗ trợ Trạm Nụ Cười (nhóm tình nguyện vì cộng đồng), hướng dẫn người dân đón tiếp khách, chế biến món ăn, hát ting ting và biểu diễn cồng chiêng. Tất cả với mong muốn cảnh quan và văn hóa truyền thống trở thành lợi thế để người dân phát triển du lịch, cải thiện thu nhập.
Phát triển kinh tế, chăm sóc sức khỏe và gìn giữ văn hóa cũng là những việc Bôn quan tâm. Chị vận động bà con chăm sóc sâm Ngọc Linh, phát huy lợi thế nông sản địa phương; đồng thời chia sẻ kiến thức về phòng bệnh, vệ sinh, dinh dưỡng và chăm sóc trẻ em. Sự gần gũi giúp chị trở thành người được bà con tin tưởng, tìm đến khi cần trao đổi công việc chung hoặc những vấn đề trong cuộc sống.
Ở miền núi cao, vai trò của người trưởng làng không chỉ nằm ở việc vận động bà con thực hiện chủ trương, duy trì phong tục, mà còn ở khả năng tập hợp sức dân, khơi dậy tinh thần tự lực và tìm hướng phát triển cho cộng đồng.
Bằng tri thức được tích lũy, sự nhiệt tình và những việc làm cụ thể, Hồ Thị Bôn đang từng bước tạo dấu ấn của một trưởng làng trẻ, biết trân trọng giá trị truyền thống, chủ động tiếp cận những cách làm mới và đặt lợi ích của bà con lên hàng đầu.
Khát vọng đổi thay quê hương
Sinh ra và lớn lên tại làng Aur (xã Avương), một ngôi làng nằm biệt lập giữa đại ngàn, địa hình đi lại hiểm trở, Bhling Ne (1999) thấu hiểu những khó khăn, thiếu thốn mà đồng bào mình phải đối mặt. Từng theo học chuyên ngành sư phạm giáo dục quốc phòng, có thời gian làm việc tại Đà Nẵng, năm 2023, anh lên đường thực hiện nghĩa vụ quân sự.
Sau khi hoàn thành nghĩa vụ trở về địa phương, với uy tín cá nhân và sự tín nhiệm của cấp ủy, chính quyền, đặc biệt là bà con trong làng, anh được bầu làm Trưởng thôn kiêm Phó Bí thư Chi bộ làng Aur. Với chàng trai, đây là duyên, vừa là trách nhiệm và cũng là tiếng gọi từ tình yêu quê hương, thôi thúc anh gác lại những dự định riêng để đóng góp sức trẻ cho cộng đồng.
Nhận nhiệm vụ khi tuổi đời còn khá trẻ, Bhling Ne không tránh khỏi những bỡ ngỡ, áp lực. Làng Aur hiện có 24 hộ với 106 nhân khẩu, đời sống người dân còn nhiều khó khăn, giao thông cách trở. Để đến trung tâm xã, bà con vẫn phải đi bộ xuyên rừng hơn 3 giờ đồng hồ.
Địa hình chia cắt cũng khiến công tác tuyên truyền chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước gặp không ít trở ngại. Việc vận động người dân xóa bỏ hủ tục, tiếp cận thông tin chính thống, nâng cao nhận thức càng đòi hỏi sự kiên trì và phương pháp phù hợp. Từ những lớp tập huấn kỹ năng tại địa phương, anh từng bước tích lũy kinh nghiệm, lựa chọn cách tuyên truyền gần gũi, dễ hiểu, gắn với đời sống thực tế của bà con.
Đáng chú ý, cùng với sự quan tâm đầu tư của Đảng và Nhà nước, hạ tầng thông tin liên lạc, internet và sóng điện thoại tại làng Aur từng bước được cải thiện. Đây là điều kiện thuận lợi để người dân tiếp cận tri thức, thông tin bên ngoài. Tuy nhiên, theo Bhling Ne, đi cùng cơ hội là yêu cầu nâng cao khả năng chọn lọc thông tin, cảnh giác trước những luận điệu sai trái, đồng thời giữ gìn những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của đồng bào.
Không chỉ tận tụy với công việc chung, người trưởng thôn trẻ còn chủ động phát triển kinh tế gia đình. Tận dụng lợi thế ao hồ tại địa phương, anh xây dựng mô hình chăn nuôi kết hợp trồng trọt, nuôi các loại cá trắm, cá trôi, cá chép để cải thiện thu nhập, ổn định cuộc sống.
“Tôi cùng cấp ủy chi bộ đang phối hợp với Hợp tác xã Trường Sơn nghiên cứu, định hướng phát triển du lịch cộng đồng. Hướng đi này tập trung khai thác những giá trị văn hóa truyền thống, sản vật đặc trưng của địa phương, từng bước đưa hình ảnh làng Aur đến gần hơn với du khách. Qua đó tạo thêm sinh kế cho người dân”, Bhling Ne tâm sự.
Chặng đường còn nhiều khó khăn, Bhling Ne vẫn đang nỗ lực phát huy vai trò tiên phong, gương mẫu ngay từ cơ sở. Sự dấn thân của người trưởng thôn không chỉ góp phần khơi dậy khát vọng phát triển ở làng Aur mà còn lan tỏa tinh thần trách nhiệm, ý chí vươn lên của thế hệ trẻ đồng bào dân tộc thiểu số trong công cuộc xây dựng quê hương.
THANH TÂM