Tôi hiểu cảm nhận của tác giả bài viết: “Tôi bị mắng ‘đỗ xe cũng phải dùng não’ khi dừng ô tô trước nhà mặt đường” và cũng biết rằng nhiều chủ nhà, chủ tiệm mặt đường rất vô lý và thô lỗ. Tôi thừa nhận có những người ngộ nhận về quyền của mình đối với không gian công cộng phía trước nhà, cụ thể là vỉa hè và phần lòng đường sát vỉa hè.
Tôi không bênh những người sử dụng bạo lực hay phá hoại tài sản người khác trong những vụ mâu thuẫn liên quan đến ô tô chắn cửa. Cách hành xử đó vi phạm cả chuẩn mực đạo đức và pháp luật. Tuy nhiên, thực tế là không phải vụ việc nào cũng xuất phát từ tâm lý chiếm hữu, mà có nguyên nhân rất lớn từ kiểu đỗ xe vô duyên, ích kỷ và ngang ngược của nhiều tài xế.
Tôi đã nếm đủ điều đó vì cũng sống ở nhà mặt phố, từng không ít lần khổ sở van xin họ nếu đỗ xe xin giữ khoảng cách chút đỉnh, đừng bịt kín cổng khiến xe tôi không thể ra vào, và nhiều khi bất lực hoàn toàn vì người ta bất hợp tác. Cũng vì vậy mà tôi phải bán ô tô đi, chỉ dùng xe máy để tránh cảnh thường xuyên bị “nhốt” trong nhà hoặc khi về thì phải đánh xe ra trung tâm thương mại gửi tạm.
Phố nhà tôi không phải tuyến đường chính nhưng luôn có nhiều xe đỗ vì không có biển cấm, xung quanh có các khu văn phòng, quán ăn, quán cà phê. Lối duy nhất để tôi dắt xe máy xuống đường hoặc vào nhà trở thành điểm đỗ xe yêu thích của các tài xế. Nhiều khi xe đỗ thành hàng dài, tôi phải đi thẳng lên đầu phố mới có chỗ lên vỉa hè, sau đó dắt xe cả đoạn dài để tới nhà.
Tối khi đi làm về, bị chắn lối vào, nếu chủ ô tô để lại số điện thoại thì còn khá, tôi sẽ gọi nhờ họ di chuyển chiếc xe để mình có thể đi qua. Đa phần họ có thiện chí hợp tác, nhưng cũng không ít người nghe xong liền cúp máy. Thậm chí có người khi tôi cố gọi lại còn mắng chửi, bảo “đường của nhà mày đấy à?”, và tôi dù mệt cũng phải vòng lại đầu phố để dắt xe máy lên vỉa hè. Các nhà hàng xóm xung quanh cũng bất lực chịu cảnh như vậy.
Nhiều tài xế đỗ ô tô bịt chặt lối khiến gia chủ không thể đánh xe ra. (Ảnh minh họa)
Đầu đường nhà tôi có một trung tâm thương mại, tài xế để xe thời gian dài hoàn toàn có thể vào đó. Cách trung tâm này khoảng 500m cũng có một bãi gửi xe, khách đến chơi nhà tôi thường ra đó gửi, giá chỉ khoảng 30 nghìn đồng/giờ. Vì vậy tôi không hiểu sao họ thà chọn chặn lối ra của người khác.
Câu chuyện này không chỉ là nỗi khổ riêng của tôi mà trở thành vấn nạn tại các đô thị lớn như Hà Nội hay TP.HCM. Khi quỹ đất ngày càng hạn hẹp và số lượng ô tô ngày càng tăng, không gian đỗ xe đã ít nay càng ít hơn. Nhưng điều này không biện minh được cho cách hành xử chỉ lợi mình mà sẵn sàng gây khó cho người như vậy, khi mà họ rõ ràng có những lựa chọn khác.
Nếu không có biển cấm, người ta có quyền đỗ, vì phần đường họ đỗ là không gian công cộng. Tuy nhiên không phải đỗ thế nào cũng được. Luật Trật tự, An toàn giao thông đường bộ 2024 quy định hành vi dừng, đỗ ô tô phải không làm ảnh hưởng đến người đi bộ và phương tiện khác. Để ô tô chắn, bịt lối ra vào hoặc khiến người khác không thể sinh hoạt bình thường thì không thể nói là đúng được.
Lề đường là nơi công cộng, nghĩa là không chỉ phục vụ mình họ, không thể chỉ vì sự thuận tiện của riêng họ.
Có những người biết rõ chiếc xe của mình đang gây bất tiện nhưng vẫn mặc kệ, nghĩ rằng chủ nhà phải tự tìm cách xoay xở. Có người tự tìm lý do bào chữa cho mình rằng có việc gấp, chỉ đỗ một lát thôi.
Vấn đề nằm ở hai chữ “một lát”. Với người lái xe, đó có thể chỉ là mươi, mười lăm phút để vào cửa hàng, ăn bát phở, uống một cốc cà phê, lấy đồ hoặc giải quyết một việc cá nhân. Nhưng với người sống trong căn nhà bị chắn cửa, khoảng thời gian ấy có thể là lúc họ cần đưa con đi học, đưa người nhà đi bệnh viện, chở hàng ra ngoài, gọi taxi vào đón người... và họ cũng gấp.
Cái bất tiện của một người không nên được đổi bằng sự bất tiện của người khác. Tại sao có tiền tỷ mua ô tô mà tiếc vài chục nghìn đồng gửi xe, hay chỉ vì lười đi bộ vài trăm mét từ bãi đổ xe mà chọn cách đẩy toàn bộ sự phiền toái sang cho người khác?
Pháp luật đặt ra giới hạn tối thiểu để mọi người cùng sống trong một không gian chung. Còn văn hóa đô thị đòi hỏi chúng ta đi thêm một bước: Đừng chỉ hỏi “mình có bị cấm hay không”, mà hãy hỏi “mình làm thế này có gây phiền cho người khác không?”.
Bạn có đồng tình với ý kiến trên? Hãy chia sẻ ý kiến ở box bình luận bên dưới.
Gia Minh