Những ngày cuối tháng 9.2026, dự án xây dựng khu tái định cư trên đường An Dương Vương, phường Bình Phú, TP.HCM vẫn chỉ là những căn nhà mái tôn xập xệ, ẩm thấp sau hơn 2 thập niên duyệt dự án.
Năm 2002, UBND TP.HCM phê duyệt dự án khu tái định cư phường 10 (quận 6 cũ) nhằm chuẩn bị quỹ căn hộ, nền đất phục vụ tái định cư cho các hộ dân thuộc dự án đại lộ Đông Tây (nay là đường Võ Văn Kiệt). Nơi đây dự kiến xây 190 căn hộ và 57 nền đất, tổng vốn đầu tư gần 78 tỉ đồng từ vốn ODA và vốn cấp từ nguồn bán nhà sở hữu nhà nước.
Người dân sống tạm bợ trong khu vực triển khai dự án khu tái định cư phường 10, quận 6 (nay là phường Bình Phú, TP.HCM)
ẢNH: SỸ ĐÔNG
Ban đầu, dự án giao cho Công ty phát triển kinh tế quận 6 làm chủ đầu tư, sau đó chuyển giao sang Ban Quản lý dự án đại lộ Đông Tây và Môi trường nước TP.HCM, đến năm 2007 lại giao về cho Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực quận 6.
Sống tạm bợ trong dự án "treo"
Để thực hiện dự án, nhà nước quyết định thu hồi đất gần 27.900 m2 của 25 hộ dân, đến nay có 8 hộ đã nhận tiền bồi thường. Dù dự kiến hoàn thành vào quý 3/2004 nhưng dự án lâm vào bế tắc kéo dài, nguyên nhân do chính sách bồi thường thời điểm đó chưa nhận được sự đồng thuận. Diện tích đất thực tế thu hồi được rất nhỏ, chưa tới 1% tổng quy mô dự án, 17 hộ dân còn lại không đồng ý và liên tục khiếu nại kéo dài từ năm 2003 đến nay.
Ông Nguyễn Minh Tâm (ở đường An Dương Vương) có khoảng 3.000 m2 đất nằm trong dự án, xây dựng phòng trọ cho người lao động thu nhập thấp thuê mướn. Bị vướng quy hoạch, ông không thể làm giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ), nhà trọ cũng không được xây dựng khang trang. Nghe tin TP.HCM dừng dự án, ông Tâm nói mong mỏi lớn nhất là được cấp sổ đỏ rồi tính chuyện tách thửa, sửa sang nhà cửa, đầu tư mở rộng khu trọ.
Ông Nguyễn Minh Tâm (ở đường An Dương Vương) nói rằng mong mỏi lớn nhất là được cấp sổ đỏ
ẢNH: SỸ ĐÔNG
Những mong mỏi của ông Tâm và hàng chục hộ dân khác ở dự án treo là điều dễ hiểu. Bởi, ngay kế bên là khu dân cư phía nam đường Lý Chiêu Hoàng triển khai cùng thời điểm, đến nay đã hoàn thiện hạ tầng, nhà cửa khang trang. Cảnh đối lập đó tạo nên "điểm nghẽn" lớn trong phát triển đô thị, khiến người dân bị hạn chế các quyền lợi hợp pháp về đất đai và nhà ở.
Dừng dự án, cấp sổ đỏ cho người dân
Trước thực trạng trên, chính quyền địa phương đã rà soát và chủ động đề xuất UBND TP.HCM phương án tạm dừng thực hiện dự án.
Theo UBND phường Bình Phú, trải qua hơn 20 năm, dự án đại lộ Đông Tây đã hoàn thành và đưa vào sử dụng, toàn bộ hộ dân bị ảnh hưởng bởi dự án này cũng đã được bố trí tái định cư ổn định nơi khác. Điều này khiến mục tiêu tái định cư ban đầu của dự án không còn phù hợp với thực tiễn.
Mặt khác, xét về góc độ pháp lý, đây là dự án phát triển nhà ở nên Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực quận 6 không có chức năng làm chủ đầu tư. Trước đây, UBND quận 6 đã nỗ lực kêu gọi nhà đầu tư nhưng không có doanh nghiệp nào tham gia vì hơn 2/3 hộ dân không đồng ý giá bồi thường, đồng thời chỉ tiêu quy hoạch được duyệt khá thấp. Trong khi đó, nếu dừng dự án sẽ mang lại hiệu quả cao hơn về tài chính, kinh tế - xã hội.
Rác thải, xà bần đổ đầy bên trong khu dự án "treo" gây ô nhiễm môi trường
ẢNH: SỸ ĐÔNG
Tháng 5.2026, Phó chủ tịch UBND TP.HCM Hoàng Nguyên Dinh thống nhất đề xuất dừng dự án khu tái định cư phường 10, giao Sở Tài chính chủ trì, phối hợp các đơn vị liên quan tham mưu thủ tục kết thúc dự án, báo cáo UBND thành phố trước ngày 30.5. UBND phường Bình Phú được giao xử lý việc thu hồi, hoàn trả ngân sách nhà nước đối với kinh phí bồi thường của dự án, rà soát quy hoạch khu đất để nghiên cứu, đề xuất quy hoạch phù hợp định hướng phát triển của phường.
Trao đổi với PV Báo Thanh Niên, ông Nguyễn Huy Thắng, Chủ tịch UBND phường Bình Phú, cho biết dự án kéo dài hơn 20 năm ảnh hưởng lớn đến quyền lợi người dân khi xây dựng nhà cửa, cấp chủ quyền. Chưa kể, dự án khu tái định cư còn trùng ranh với dự án cải tạo rạch Nhảy - Ruột Ngựa, nếu không xử lý dứt điểm sẽ ảnh hưởng đến chương trình chỉnh trang đô thị của thành phố.
Đa số người dân có đất trong ranh dự án xây dựng nhà trọ cho thuê nhưng khá xập xệ
ẢNH: SỸ ĐÔNG
Về trách nhiệm địa phương, ông Thắng cho biết sau khi có quyết định dừng dự án, phường sẽ thu hồi, hoàn trả ngân sách kinh phí bồi thường đã chi trả cho các hộ dân. Những hộ dân trong ranh dự án cải tạo rạch Nhảy - Ruột Ngựa sẽ được hưởng chính sách bồi thường theo quy định hiện hành.
Toàn bộ khu vực này cũng được nghiên cứu quy hoạch theo hướng khu dân cư chỉnh trang, người dân sẽ được chủ quyền, xây dựng nhà cửa. "Xóa dự án treo hơn 2 thập kỷ không chỉ đáp ứng đúng nguyện vọng và niềm mong mỏi của người dân mà còn giúp cải thiện diện mạo đô thị của phường", ông Thắng nói.
Trách nhiệm của Sở Xây dựng và Sở Tài chính
Dù Sở Tài chính được yêu cầu tham mưu thủ tục kết thúc dự án, báo cáo UBND TP.HCM trước ngày 30.5 nhưng đến nay các sở, ngành vẫn chưa thống nhất hướng xử lý.
Theo Sở Tài chính, dự án này thuộc nhóm C, triển khai từ năm 2001, trước ngày luật Đầu tư công có hiệu lực, đồng thời không thuộc đối tượng dừng chủ trương đầu tư trước khi dừng thực hiện dự án. Do đó, Giám đốc Sở Xây dựng là người có thẩm quyền quyết định dừng thực hiện dự án theo ủy quyền của Chủ tịch UBND TP.HCM tại Quyết định 3321/2025.
Khu vực mặt tiền đường An Dương Vương được cho thuê mặt bằng kinh doanh nhộn nhịp
ẢNH: SỸ ĐÔNG
Trong khi đó, tại cuộc họp ngày 21.9, đại diện Sở Xây dựng cho rằng pháp lý dự án thể hiện nguồn vốn ODA và vốn từ nguồn bán nhà sở hữu nhà nước. Do đó, Sở Xây dựng đề nghị Sở Tài chính xác định rõ nguồn vốn đầu tư từ nguồn nào, có phải từ nguồn ngân sách hay không. Bởi lẽ, theo Quyết định 3321/2025 của UBND TP.HCM, Sở Xây dựng chỉ tham mưu các dự án đầu tư công từ nguồn ngân sách.
Trong khi 2 sở vẫn chưa thống nhất cơ quan tham mưu thủ tục dừng dự án khu tái định cư, quyền lợi người dân tiếp tục bị treo, còn tiến độ khảo sát, kiểm đếm, đo đạc hiện trạng phục vụ thu hồi đất dự án cải tạo rạch Nhảy - Ruột Ngựa có nguy cơ đình trệ.