UBND TP Hà Nội vừa phê duyệt đề án “Quản lý phát triển hệ thống cây xanh, công viên, vườn hoa, mặt nước”, trong đó đưa ra nhiều định hướng nhằm phát triển không gian xanh, cải thiện cảnh quan và chất lượng môi trường đô thị.
Đáng chú ý, Hà Nội đặt mục tiêu đến năm 2030 nâng chỉ tiêu cây xanh đô thị lên trên 10m2/người, đồng thời tổ chức lại hệ thống cây xanh trên các tuyến đường, phố nhằm tạo cảnh quan đồng bộ, mang bản sắc riêng của thủ đô.
Số liệu trong đề án cho thấy, Hà Nội hiện có khoảng 26.400 cây sấu, 17.500 cây bằng lăng, 16.000 cây phượng vĩ, 14.400 cây hoa sữa, 12.500 cây muồng, 10.400 cây xà cừ và 1.800 cây sao đen.
Nhiều hàng cây đã trở thành hình ảnh đặc trưng, gắn bó với ký ức của nhiều thế hệ người Hà Nội như hàng sao đen trên phố Lò Đúc, xà cừ trên các phố Hoàng Diệu, Hoàng Văn Thụ, Quang Trung; sấu trên phố Trần Hưng Đạo, Lê Hồng Phong; phượng vĩ trên phố Lý Thường Kiệt hay hoa sữa trên phố Nguyễn Du.
Đặc biệt, riêng khu vực nội đô lịch sử hiện có hơn 8.000 cây cổ thụ thuộc nhiều loài như bàng, bằng lăng, đa, lát hoa, long não, muồng đen, hoa sữa, sao đen, sấu, sưa và xà cừ.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Cây xanh trên phố Phan Đình Phùng (Ảnh: Hữu Nghị).
Những hàng cây lâu năm không chỉ góp phần tạo bóng mát, điều hòa không khí mà còn trở thành một phần không thể thiếu trong cảnh quan kiến trúc và đời sống văn hóa của thủ đô.
Song dù sở hữu nhiều tuyến phố nổi tiếng với những hàng cây cổ thụ, diện tích cây xanh bình quân tại khu vực nội đô Hà Nội hiện chỉ đạt khoảng 2-3m2/người, thấp hơn đáng kể so với mức tham chiếu quốc tế 9-12m2/người được nêu trong đề án.
UBND TP Hà Nội đánh giá, việc thiếu không gian xanh làm hạn chế khả năng giảm nhiệt, giữ bụi và cải thiện chất lượng không khí, đặc biệt tại những khu vực có mật độ dân cư, phương tiện giao thông cao.
Để khắc phục tình trạng này, Hà Nội đặt mục tiêu đến năm 2030 có khoảng 12.100ha đất cây xanh.
Trong đó, diện tích cây xanh công cộng đô thị đạt 8.600ha, cây xanh sử dụng hạn chế khoảng 1.550ha và cây xanh chuyên dụng khoảng 1.950ha.
Cùng với việc phát triển hệ thống công viên, vườn hoa và mặt nước, thành phố sẽ tổ chức lại cây xanh trên các tuyến đường, phố, hướng tới hình thành những không gian xanh đồng bộ, phù hợp với đặc điểm kiến trúc và chức năng của từng khu vực.
Đề án cũng xác định, những loài cây đã sinh trưởng ổn định, gắn với lịch sử và cảnh quan đô thị sẽ được ưu tiên giữ lại. Việc thay thế chỉ thực hiện khi cây không còn phù hợp về an toàn, điều kiện sinh thái hoặc ảnh hưởng đến cảnh quan chung.
Bên cạnh đó, thành phố cũng hạn chế việc bổ sung tùy tiện các loài cây ngoài danh mục đã được xác định nhằm bảo đảm tính thống nhất trong quản lý và phát triển hệ thống cây xanh.
Ngoài những hàng cây bóng mát chủ đạo, vỉa hè và dải phân cách có thể bố trí thêm cây bụi, thảm cỏ, hoa trang trí theo nhiều tầng, tạo cảnh quan sinh động nhưng không làm mất đi nét đặc trưng của từng tuyến phố.
Đối với các khu vực như quảng trường, nút giao thông lớn và công viên, Hà Nội cho phép trồng đa dạng loài cây hơn để tạo điểm nhấn cảnh quan, với điều kiện phải có thiết kế được phê duyệt.
Việc phát triển hệ thống cây xanh, công viên, vườn hoa và mặt nước sẽ được thực hiện gắn với quy hoạch phát triển thủ đô, hướng tới gia tăng không gian xanh, cải thiện môi trường sống và bảo tồn những hàng cây mang giá trị lịch sử, văn hóa của Hà Nội.