Ngày 22/10, thông tin từ Ban Quản lý đường sắt đô thị Hà Nội cho biết, đơn vị vừa trình đề xuất phương án tuyến và vị trí công trình tỷ lệ 1/500 Dự án cải dịch đường sắt khu vực phía nam Hà Nội. Đây là bước triển khai quan trọng nhằm phục vụ công tác nâng cấp, mở rộng, chỉnh trang đô thị trên hành lang Quốc lộ 1, đồng thời tổ chức lại mạng lưới giao thông đường sắt phía nam Thủ đô.
Hướng tuyến dài 27,5km, kết nối trở lại đường sắt bắc-nam
Một trong những yêu cầu trọng tâm của dự án là bảo đảm duy trì hoạt động vận tải trên tuyến đường sắt bắc-nam hiện nay, không để gián đoạn khai thác trong quá trình thi công.
Trước đó, tháng 8, Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội đã quyết định áp dụng cơ chế xây dựng công trình khẩn cấp đối với dự án, giao Ban Quản lý đường sắt đô thị Hà Nội làm chủ đầu tư, phấn đấu hoàn thành vào tháng 3/2027.
Theo hồ sơ quy hoạch do liên danh tư vấn TEDI, ICC và PCC lập, dự án có bước đầu tổng mức đầu tư gần 12.420 tỷ đồng, sử dụng nguồn ngân sách Trung ương.
Theo phương án đề xuất, tuyến đường sắt cải dịch dài khoảng 27,5km, bắt đầu từ tổ hợp ga Ngọc Hồi, đi qua các khu vực Thường Tín, Phú Xuyên và kết nối trở lại tuyến đường sắt bắc-nam hiện hữu tại xã Chuyên Mỹ, thành phố Hà Nội. Phạm vi nghiên cứu của dự án đi qua địa giới 7 xã, gồm: Đại Thanh, Thanh Trì, Ngọc Hồi, Thường Tín, Thượng Phúc, Phượng Dực và Chuyên Mỹ.
Về hướng tuyến, đoạn từ Ngọc Hồi đến Phú Xuyên được nghiên cứu đi bên trái tuyến đường sắt tốc độ cao bắc-nam, chạy song song với khoảng cách khoảng 25m và cơ bản nằm trong phạm vi giải phóng mặt bằng dự tính của tuyến đường sắt tốc độ cao.
Để hạn chế ảnh hưởng đến các công trình hiện hữu và những tuyến đường sắt liên quan, liên danh tư vấn kiến nghị giữ nguyên hướng tuyến quy hoạch từ Ngọc Hồi đến trước vị trí giao cắt Quốc lộ 1. Tuyến sau đó đi qua ga Thường Tín mới và ga Phú Xuyên trước khi kết nối trở lại đường sắt bắc-nam hiện hữu.
Đoạn cuối tuyến, tại khu vực vượt sông Châu Giang, giao cắt Quốc lộ 1 và vuốt nối với tuyến đường sắt đang khai thác, được xác định là khu vực có yêu cầu kỹ thuật phức tạp. Tại đây, tư vấn đề xuất tuyến rẽ phải theo đường cong bán kính 600m, đi về phía đông, giao cắt Quốc lộ 1 rồi kết nối vào tuyến đường sắt hiện hữu.
Theo giải pháp này, Quốc lộ 1 sẽ được bố trí cầu đường bộ vượt qua cả đường sắt khổ 1.000mm và đường sắt tốc độ cao. Tại khu vực đê sông Châu Giang, dự tính xây dựng đường ngang có người gác nhằm bảo đảm an toàn giao thông, đáp ứng nhu cầu đi lại của người dân địa phương.
Tuyến đường sắt được nghiên cứu chủ yếu đi trên mặt đất nhằm tối ưu chi phí đầu tư. Các công trình giao cắt được bố trí phù hợp để duy trì kết nối giao thông giữa hai bên tuyến, hạn chế ảnh hưởng đến sinh hoạt và đi lại của người dân.
Ngoài tuyến chính, hồ sơ còn nghiên cứu phương án xây dựng đoạn đường sắt dài khoảng 3km kết nối từ ga Ngọc Hồi với tuyến Bắc Hồng-Văn Điển hiện hữu. Đoạn tuyến này đi theo hành lang đường sắt vành đai phía tây, đến khu vực sông Tô Lịch thì chuyển hướng về phía tây để kết nối với tuyến đang khai thác.
Tổ chức lại chức năng các nhà ga phía nam Hà Nội
Cùng với phương án hướng tuyến, dự án nghiên cứu bố trí ba nhà ga trọng điểm gồm Ngọc Hồi, Thường Tín mới và Phú Xuyên, phục vụ định hướng tổ chức lại mạng lưới đường sắt khu vực đầu mối Hà Nội.
Trong đó, ga Ngọc Hồi được định hướng trở thành đầu mối vận tải hành khách, kết nối đường sắt quốc gia, đường sắt tốc độ cao bắc-nam và các tuyến đường sắt đô thị.
Ga Thường Tín mới được quy hoạch đảm nhiệm chức năng đầu mối hàng hóa phía nam Hà Nội, phục vụ lập tàu, xếp dỡ, chuyển tải hàng hóa, đồng thời tổ chức các hoạt động sửa chữa đầu máy, toa xe.
Ga Phú Xuyên được định hướng là ga kỹ thuật và nhường tránh, dự tính bố trí 4 đường ga cùng các công trình phụ trợ trên diện tích khoảng 5,2ha.
Theo hồ sơ đề xuất, tổng chi phí xây dựng tuyến dự khoảng 408 tỷ đồng. Các hạng mục hạ tầng kỹ thuật phụ trợ được nghiên cứu triển khai đồng bộ, gồm khoảng 18km đường gom, 10 cầu đường sắt, 2 cầu đường bộ và một vị trí hầm chui tại trục đường Olympic rộng 120m.
"Việc cải dịch đường sắt khu vực phía nam Hà Nội được đặt trong yêu cầu đồng bộ hóa hạ tầng giao thông, phục vụ mở rộng Quốc lộ 1 và chỉnh trang đô thị. Quá trình triển khai dự án cần bảo đảm kết nối giữa các tuyến đường sắt, tổ chức giao thông an toàn tại các điểm giao cắt, đồng thời duy trì hoạt động ổn định của tuyến đường sắt bắc-nam hiện hữu", Ban Quản lý đường sắt đô thị Hà Nội cho biết.
Kim Cương