Hà Nội dự kiến bồi thường đất tối đa gấp 2 lần khi làm 7 tuyến đường sắt đô thị

Hà Nội vừa ban hành dự thảo nghị quyết thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù để thúc đẩy đầu tư các dự án đường sắt quan trọng của Thủ đô. Nội dung thu hút chú ý là đề xuất bồi thường đất khi Nhà nước thu hồi để làm đường sắt, với mức tối đa gấp hai lần mức quy định. Theo thông tin VTC News, UBND thành phố sẽ quy định mức giá cụ thể, đồng thời quyết định tuyến, đoạn tuyến và khu vực được áp dụng chính sách này. Dự thảo cũng đặt trách nhiệm phối hợp cho nhà thầu chiến lược trong quá trình chuẩn bị mặt bằng, cùng chính quyền địa phương và cơ quan chức năng vận động, thuyết phục người dân. Việc vận động hướng tới các hộ gia đình, tổ chức nằm trong ranh giới dự án, nhằm khuyến khích tự nguyện bàn giao mặt bằng song song với kiểm đếm, bồi thường và hỗ trợ tái định cư. Người có đất ở bị thu hồi được ưu tiên bố trí tạm cư theo quy định do UBND thành phố ban hành, trong quá trình triển khai các dự án. Với các dự án đường sắt quốc gia, kể cả dự án phát triển theo mô hình TOD, dự thảo đề xuất áp dụng trình tự, thủ tục tại Nghị quyết số 19/2026 của HĐND thành phố. Nghị quyết này quy định trường hợp, thẩm quyền và thủ tục thực hiện dự án, công trình khẩn cấp, cũng như lệnh xây dựng công trình khẩn cấp trên địa bàn Hà Nội. Riêng đường sắt địa phương và các dự án theo mô hình TOD có thể làm thủ tục quy hoạch, khởi công đồng thời với thủ tục quyết định đầu tư. Một điểm đáng chú ý khác là các dự án đường sắt địa phương có thể lập, thẩm định và quyết định đầu tư ngay, không cần thực hiện thủ tục quyết định chủ trương đầu tư. Dự thảo đồng thời miễn các thủ tục khác có liên quan đến việc quyết định chủ trương đầu tư theo quy định pháp luật hiện hành. Sau ngày khởi công, chủ đầu tư và nhà thầu chiến lược phải hoàn thiện đủ điều kiện khởi công trong thời hạn 12 tháng. Trước khi phê duyệt dự án đường sắt địa phương, UBND Hà Nội có trách nhiệm đề nghị Kiểm toán Nhà nước kiểm toán hồ sơ tổng mức đầu tư đã hoàn thiện. Hồ sơ này được xây dựng theo báo cáo thẩm định của cấp có thẩm quyền quyết định đầu tư, tạo căn cứ cho bước phê duyệt dự án. Quy định về kiểm toán được nêu song song với các cơ chế rút gọn thủ tục, dành cho nhóm dự án đường sắt địa phương. Về công nghệ, nhà thầu chiến lược phải xây dựng phương án tiếp nhận chuyển giao công nghệ trong thiết kế, thi công, sản xuất và phát triển công nghệ đường sắt. Yêu cầu này đặc biệt áp dụng với những hạng mục nhà thầu chưa có kinh nghiệm thực hiện, theo nội dung dự thảo nghị quyết. Việc hợp tác với đối tác và chuyên gia giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực đường sắt trên thế giới được đề cập như một hướng tiếp nhận công nghệ. Nguồn vốn dự kiến cho các dự án có thể được bố trí từ kế hoạch đầu tư công trung hạn và hằng năm, với nhiều kênh khác nhau. Các nguồn được nêu gồm ngân sách trung ương, ngân sách địa phương, vốn vay nước ngoài của Chính phủ cho vay lại và trái phiếu chính quyền địa phương. Dự thảo cũng mở khả năng sử dụng những nguồn vốn hợp pháp khác, bên cạnh các khoản ngân sách và vốn vay đã liệt kê. Danh mục gồm hai dự án đường sắt quốc gia: cải dịch tuyến Hà Nội đến Thành phố Hồ Chí Minh hiện hữu, đoạn Phú Xuyên đến Ngọc Hồi, và tuyến vành đai phía Đông đoạn Ngọc Hồi đến Kim Sơn. Nhóm đường sắt địa phương gồm năm tuyến đô thị, trong đó tuyến số 1 nối Thượng Phúc, Khu công nghiệp đường sắt, Ngọc Hồi, Ga Hà Nội, Yên Viên, Thư Lâm và sân bay Nội Bài. Tuyến số 2 nối sân bay Nội Bài, Nam Thăng Long, Trần Hưng Đạo, Thượng Đình và sân vận động Hùng Vương; tuyến số 8 đi từ Hòa Lạc qua Sơn Đồng, Mai Dịch, Vành đai 3, Lĩnh Nam, Thuận An đến sân bay Gia Bình; tuyến số 10 nối Võ Chí Công, Vành đai 2,5, Vĩnh Tuy và Đông Anh; tuyến số 14 nối Cầu Thăng Long, Hồng Hà, Gia Lâm và Nghĩa Trụ.