Hà Nội dự kiến di dời hơn 900 hộ dân ở phố cổ, ưu tiên mua nhà ở xã hội

Tại kỳ họp chuyên đề được tổ chức hôm nay 28/10, HĐND TP Hà Nội sẽ xem xét ban hành Nghị quyết về việc giải quyết chỗ ở cho nhóm đối tượng khó khăn về nhà ở tại khu vực phố cổ, phố cũ được mua, thuê mua nhà ở xã hội không qua bốc thăm.

Hà Nội cho biết điều kiện sống của một bộ phận nhân dân khu vực phố cổ, phố cũ đang ở mức báo động.

Kết quả rà soát của UBND phường Hoàn Kiếm cho thấy có 902 hộ với 3.621 nhân khẩu đang sinh sống trong các nhà đông hộ với diện tích nhà ở bình quân dưới 5m2 sàn/người; bình quân mỗi hộ khoảng 4 người, nhiều thế hệ cùng sinh hoạt trên một diện tích chưa đến 20m2 sàn, thấp hơn nhiều lần so với diện tích nhà ở bình quân của thành phố.

Đây không chỉ là sự chật chội mà là tình trạng không bảo đảm điều kiện sống tối thiểu, chưa phù hợp với mục tiêu bảo đảm quyền có nơi ở hợp pháp của công dân theo Điều 22 Hiến pháp năm 2013, theo Hà Nội.

Hà Nội cũng cho hay phần lớn các nhà đông hộ là nhà ống, nhà cũ nằm sâu trong ngõ nhỏ, lối thoát nạn hạn chế hoặc dùng chung; hệ thống điện sinh hoạt cải tạo chắp vá, nhiều nơi kết hợp ở với kinh doanh, đun nấu; phương tiện chữa cháy khó tiếp cận.

Khi xảy ra sự cố, hậu quả về người và tài sản có thể rất nghiêm trọng. Các vụ cháy nhà ở đông người trên địa bàn thành phố thời gian qua là bài học không thể lặp lại.

Thực tế hiện nay, nhiều công trình đã xuống cấp về kết cấu nhưng thuộc khu vực có quy chế quản lý bảo tồn, hạn chế cơi nới, xây mới; nhiều nhà thuộc tài sản công cho nhiều hộ thuê hoặc có nhiều chủ sở hữu, sử dụng chung nên không thể cải tạo.

Phần lớn các hộ là lao động tự do, thu nhập thấp và không ổn định, không đủ khả năng mua nhà ở thương mại. Nhà ở xã hội là con đường phù hợp nhất, nhưng theo quy định hiện hành các hộ vẫn phải bốc thăm như mọi đối tượng khác tại từng dự án nên không biết khi nào, ở đâu mới có được chỗ ở mới.

Từ thực tiễn trên, Hà Nội cho rằng cần một giải pháp đồng thời đáp ứng ba yêu cầu, một là giải quyết trước cho đúng nhóm đối tượng khó khăn nhất về nhà ở trong khu vực; hai là bảo đảm chắc chắn mỗi hộ đủ điều kiện có 01 căn hộ nhà ở xã hội thông qua cơ chế được mua, thuê mua không qua bốc thăm trong quỹ nhà do Thành phố chủ động bố trí.

Ba là qua việc người dân chuyển đến nơi ở mới, góp phần giãn dân, xây dựng văn minh đô thị tại khu vực phố cổ, phố cũ theo định hướng của Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm đã được duyệt.

Mục tiêu của Hà Nội là bố trí quỹ nhà ở xã hội tối đa 902 căn hộ, mỗi dự án không quá 20% số căn hộ mở bán, để bán, cho thuê mua cho khoảng 902 hộ (3.621 nhân khẩu) đủ điều kiện; mỗi hộ được bảo đảm 1 căn hộ, không phải bốc thăm; triển khai ngay sau khi nghị quyết được thông qua; giảm tương ứng khoảng 3.621 nhân khẩu sinh sống trong các nhà đông hộ, chật hẹp tại khu vực phố cổ, phố cũ.

Hà Nội cho biết trước mắt trong năm 2026 dự kiến bố trí tại 9 dự án với 552 căn hộ.

Dự án nhà ở xã hội nằm ở vị trí thuận lợi về giao thông công cộng, ưu tiên gắn với tuyến đường sắt đô thị; hạ tầng xã hội đồng bộ như trường học, y tế, chợ, thương mại; tiến độ hoàn thành phù hợp; cơ cấu căn hộ phù hợp với quy mô hộ bình quân khoảng 4 người/hộ.