Đột quỵ xảy ra khi dòng máu cung cấp cho một vùng não bị gián đoạn hoặc mạch máu não vỡ, gây tổn thương tế bào thần kinh. Nếu những vùng não kiểm soát khả năng phát âm và ngôn ngữ bị ảnh hưởng, người bệnh có thể đột ngột xuất hiện thay đổi bất thường trong lời nói.
Theo Healthline, những thay đổi này xuất hiện đột ngột có thể là triệu chứng đột quỵ đang xảy ra. Các biểu hiện khác nhau tùy vị trí và mức độ tổn thương não, đôi khi xuất hiện trước khi người xung quanh nhận thấy những bất thường khác.
Nói ngọng, phát âm không rõ
Người bệnh nói líu, phát âm không rõ chữ hoặc lời nói trở nên khó nghe dù trước đó giao tiếp bình thường. Đây có thể là biểu hiện của rối loạn vận ngôn (dysarthria), xảy ra khi tổn thương hệ thần kinh ảnh hưởng đến khả năng điều khiển và phối hợp các cơ tham gia phát âm.
Đột quỵ có thể ảnh hưởng đến hoạt động của môi, lưỡi và các cơ liên quan, khiến người bệnh khó phát âm rõ ràng dù vẫn biết mình muốn nói gì. Biểu hiện này có thể đi kèm méo miệng, yếu tay chân hoặc khó nuốt. Tuy nhiên, ngay cả khi chỉ xuất hiện tình trạng nói ngọng bất thường, người bệnh cũng cần được cấp cứu.
Đột quỵ có thể gây yếu hoặc liệt đột ngột ở mặt, tay hoặc chân, thường ở một bên cơ thể. Ảnh được tạo bởi AI
Khó tìm từ, không diễn đạt được suy nghĩ
Người bệnh vốn giao tiếp lưu loát bỗng gặp khó khăn khi gọi tên đồ vật quen thuộc hoặc không tìm được từ phù hợp để diễn đạt. Một số trường hợp có thể ngập ngừng kéo dài, nói từng từ rời rạc hoặc chỉ tạo được những câu ngắn, không hoàn chỉnh.
Theo Medical News Today, đây có thể là biểu hiện của chứng mất ngôn ngữ (aphasia), xảy ra khi các vùng não xử lý ngôn ngữ bị tổn thương. Người bệnh có thể hiểu điều mình muốn nói nhưng gặp khó khăn trong việc lựa chọn từ ngữ và hình thành câu.
Khác với tình trạng thỉnh thoảng quên từ do mệt mỏi hoặc mất tập trung, rối loạn ngôn ngữ liên quan đến đột quỵ thường xuất hiện đột ngột, làm thay đổi rõ rệt khả năng giao tiếp thường ngày.
Nói sai từ, câu nói thiếu mạch lạc
Một số người vẫn nói thành câu, thậm chí nói khá lưu loát, nhưng lại dùng từ không phù hợp, thay thế từ này bằng từ khác hoặc ghép những từ không liên quan. Lời nói có thể trở nên khó hiểu dù giọng điệu và tốc độ nói không thay đổi nhiều. Chẳng hạn, người bệnh muốn gọi tên một đồ vật nhưng liên tục sử dụng từ khác, hoặc trả lời bằng những câu không liên quan đến nội dung đang trao đổi.
Theo Everyday Health, chứng mất ngôn ngữ có thể ảnh hưởng đến cả khả năng diễn đạt và hiểu ngôn ngữ. Một số người gặp khó khăn khi lựa chọn từ, trong khi những người khác nói thành câu nhưng nội dung thiếu ý nghĩa. Biểu hiện này dễ bị nhầm với mất tập trung hoặc lú lẫn. Tuy nhiên, nếu cách nói chuyện thay đổi bất thường trong thời gian ngắn, cần nghĩ đến khả năng đột quỵ.
Đột nhiên không hiểu lời người khác
Người bệnh có thể nghe được âm thanh nhưng không hiểu nội dung câu hỏi hoặc những lời hướng dẫn đơn giản. Theo Medical News Today, tổn thương vùng não tham gia tiếp nhận và xử lý ngôn ngữ có thể khiến người bệnh khó hiểu lời nói, ngay cả khi khả năng nghe vẫn bình thường. Một số trường hợp đồng thời gặp khó khăn trong việc diễn đạt suy nghĩ bằng lời.
Sự thay đổi đột ngột về khả năng hiểu và phản hồi khi giao tiếp là dấu hiệu cần chú ý, nhất là ở người trước đó vẫn trò chuyện bình thường. Khi nghi ngờ một người đột quỵ, có thể yêu cầu họ mỉm cười, nâng hai tay và lặp lại một câu đơn giản để nhận biết thêm bất thường. Tuy nhiên, không cần chờ xuất hiện đầy đủ các dấu hiệu mới gọi cấp cứu mà nên ghi nhận thời điểm triệu chứng bắt đầu, không tự ý cho người bệnh ăn uống hoặc dùng thuốc.
Bảo Bảo (Tổng hợp)