Năm 2026, Trung tâm Khuyến nông Hà Nội thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố tập trung triển khai các mô hình sản xuất nông nghiệp thích ứng với biến đổi khí hậu, hướng tới giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường tự nhiên và đáp ứng thị hiếu thị trường tiêu dùng chất lượng cao. Việc khai thác lợi thế thổ nhưỡng bản địa kết hợp quy trình canh tác sinh thái bước đầu ghi nhận kết quả tích cực tại nhiều cơ sở sản xuất nông nghiệp ngoại thành.
Điển hình tại xã Hòa Xá, mô hình trồng sen của Hợp tác xã Trà sen Tân An khai thác hiệu quả điều kiện tự nhiên vùng trũng thấp. Bà Nguyễn Thị An, đại diện hợp tác xã cho biết, đơn vị hiện duy trì khoảng 17,5ha trồng sen, trong đó 7,5ha được Trung tâm Khuyến nông Hà Nội hỗ trợ kỹ thuật trong năm 2026. Giống sen chuyên dụng sinh trưởng tốt, thích ứng với nguồn nước và khí hậu địa phương, cho năng suất bình quân khoảng 20.000 bông/ha khi vào vụ rộ. Mỗi ngày, hợp tác xã cung ứng ra thị trường 5.000 - 7.000 bông; riêng hoa sen tuyển chọn phục vụ ướp trà đạt mức giá 25.000 - 30.000 đồng/bông, cao gấp nhiều lần hoa tươi thông thường.
Cùng với việc phát huy lợi thế sinh thái tự nhiên, mô hình ứng dụng công nghệ cao gắn với du lịch trải nghiệm cũng đang khẳng định hiệu quả gia tăng giá trị trên cùng một đơn vị diện tích. Tại xã Hưng Đạo, Hợp tác xã Nông nghiệp Xứ Đoài đã đầu tư đồng bộ hệ thống nhà màng, tưới nhỏ giọt tự động và máy móc cơ giới để canh tác giống nho Hạ Đen và nho sữa.
Ông Vương Đắc Lộc, Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp Xứ Đoài cho biết, với diện tích 5.000m², mỗi năm trang trại thu hoạch từ 4 - 5 tấn quả. Hiện giá bán nho Hạ Đen đạt khoảng 150.000 đồng/kg và nho sữa đạt 180.000 đồng/kg. Mô hình canh tác kín giúp kiểm soát tối đa sâu bệnh, giảm thiểu lượng phân bón hóa học và thuốc bảo vệ thực vật xả thải ra môi trường.
Chuỗi giá trị tuần hoàn định hình tương lai nông nghiệp Thủ đô
Thực tế từ các mô hình khẳng định giá trị nông sản không chỉ phụ thuộc vào sản lượng đơn thuần mà còn được tối ưu hóa thông qua chế biến sâu, chuỗi cung ứng dịch vụ và du lịch sinh thái. Để duy trì tính bền vững lâu dài, quy trình sản xuất xanh đòi hỏi việc quản lý nghiêm ngặt nguồn nước, giảm phát thải, tận dụng phụ phẩm cho kinh tế tuần hoàn và bảo tồn đa dạng sinh học tại các vùng canh tác ven đô.
Số liệu thống kê từ Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội cho thấy, toàn thành phố hiện đã hình thành 406 mô hình sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, đồng thời duy trì hoạt động ổn định cho 182 chuỗi liên kết chăn nuôi và trồng trọt. Mạng lưới này đóng vai trò hạt nhân trong việc đổi mới phương thức sản xuất, nâng cao chất lượng nông sản thực phẩm và chuẩn hóa quy trình an toàn sinh học.
Định hướng phát triển nông nghiệp Thủ đô giai đoạn đến năm 2030, ông Nguyễn Mạnh Phương, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội khẳng định, thành phố tập trung phát triển các mô hình hiện đại, ứng dụng công nghệ thông minh, thúc đẩy kinh tế tuần hoàn và giảm thiểu phát thải khí nhà kính. Nông nghiệp xanh và hữu cơ sẽ phát triển song hành với du lịch trải nghiệm cộng đồng, đồng thời hình thành các vùng chuyên canh tập trung gắn với chỉ dẫn địa lý và đặc sản bản địa để nâng cao năng lực cạnh tranh.
Bên cạnh giải pháp quy hoạch vùng, thành phố xác định việc củng cố năng lực cho các hợp tác xã và thiết lập chuỗi liên kết chặt chẽ giữa nông dân với doanh nghiệp chế biến, tiêu thụ là yếu tố quyết định. Ngành nông nghiệp tiếp tục đầu tư sản xuất giống cây trồng, vật nuôi chất lượng cao, hỗ trợ kiểm soát chất lượng nhằm bảo đảm các mô hình nông nghiệp xanh phát triển bài bản, cân bằng giữa bài toán kinh tế và mục tiêu bảo vệ môi trường sinh thái.
Bài viết có sự phối hợp của Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội.