Sau quá trình rà soát, lấy ý kiến và thẩm định, Ủy ban Nhân dân thành phố Hà Nội đã có tờ trình gửi Hội đồng Nhân dân thành phố xem xét cơ chế đặc thù nhằm xử lý những sai phạm kéo dài tại 12 dự án liên quan đến Tập đoàn Mường Thanh.
Phương án lần này làm rõ điều kiện để công trình được tồn tại hoặc phải phá dỡ, trách nhiệm của chủ đầu tư và quyền lợi của người mua nhà.
Theo Tờ trình số 428/TTr-UBND, ngày 25/10/2026, Ủy ban Nhân dân thành phố Hà Nội đề nghị Hội đồng Nhân dân thành phố ban hành nghị quyết về cơ chế, chính sách đặc thù và biện pháp khắc phục hậu quả để giải quyết vi phạm đất đai, trật tự xây dựng gắn với cải tạo, chỉnh trang đô thị tại một số dự án.
Đây là bước tiếp theo trong quá trình xử lý các dự án sai phạm của Tập đoàn Mường Thanh. Trước đó, ngày 22/10, Sở Tư pháp có Báo cáo số 547/BC-STP thẩm định dự thảo nghị quyết.
Sở Xây dựng đã tiếp thu, chỉnh sửa hồ sơ. Ngày 23/10, tại phiên họp Đảng ủy Ủy ban Nhân dân thành phố kết hợp họp tập thể Ủy ban Nhân dân thành phố, nội dung này được thống nhất về chủ trương trước khi trình Hội đồng Nhân dân xem xét tại kỳ họp chuyên đề tháng 10/2026.
Phân loại công trình để xác định phương án xử lý
Điểm đáng chú ý trong hồ sơ trình Hội đồng Nhân dân lần này là việc hoàn thiện các tiêu chí đánh giá, phân loại công trình vi phạm, làm căn cứ xác định phương án khắc phục hậu quả.
Theo tờ trình, dự thảo nghị quyết đã được điều chỉnh từ phương án phân nhóm trước đó, gộp các nhóm công trình được xem xét giữ lại thành một nhóm được tồn tại có điều kiện. Như vậy, dự thảo mới xác định hai nhóm: công trình được tồn tại có điều kiện và công trình phải phá dỡ.
Việc phân loại phải dựa trên kết quả rà soát hồ sơ pháp lý, hiện trạng xây dựng, quy hoạch, đất đai và các điều kiện liên quan. Những tiêu chí quan trọng gồm an toàn chịu lực, phòng cháy, chữa cháy, khả năng đáp ứng của hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và khoảng cách giữa các công trình.
Đặc biệt, dự thảo đã bổ sung việc lượng hóa một số tiêu chí về hạ tầng thiết yếu và khoảng cách giữa các công trình. Đây là cơ sở để đánh giá khả năng tiếp tục tồn tại, cải tạo hoặc phải phá dỡ từng công trình, hạng mục vi phạm.
Việc công trình đã hoàn thành, có người dân sinh sống ổn định không đồng nghĩa được giữ nguyên hiện trạng. Ngay cả nhóm được tồn tại có điều kiện cũng phải thực hiện các biện pháp khắc phục theo phương án được cấp có thẩm quyền quyết định, trong đó có thể liên quan đến việc di dời dân cư.
Đối với công trình thuộc diện phải phá dỡ, phương án xử lý phải gắn với việc bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân. Việc xác định cụ thể công trình nào phải phá dỡ sẽ căn cứ kết quả rà soát và quyết định của cơ quan có thẩm quyền.
Theo Ủy ban Nhân dân thành phố, các vi phạm tại những dự án liên quan Tập đoàn Mường Thanh đã được nhiều cơ quan thanh tra, kiểm tra chỉ ra từ nhiều năm trước nhưng chưa được giải quyết dứt điểm.
Kết quả rà soát cho thấy tổng số căn hộ theo quy hoạch hoặc giấy phép xây dựng tại các dự án là 6.759 căn, trong khi thực tế có 24.943 căn, tăng 18.184 căn. Việc gia tăng số căn hộ, quy mô dân số gây áp lực lên hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của cư dân.
Trong khi đó, nhiều công trình đã được đưa vào sử dụng, người dân sinh sống ổn định. Ủy ban Nhân dân thành phố nhận định việc buộc tháo dỡ công trình vi phạm và di dời số lượng lớn căn hộ có thể ảnh hưởng đến an sinh xã hội, trật tự, an toàn và phát sinh khiếu kiện.
Vì vậy, thành phố đề xuất cơ chế xử lý riêng, vừa bảo đảm yêu cầu xử lý vi phạm, vừa tính đến những tác động đối với người mua nhà.
Chủ đầu tư phải chịu chi phí khắc phục hậu quả
Cùng với phương án phân loại công trình, dự thảo nghị quyết làm rõ trách nhiệm của chủ đầu tư trong việc khắc phục sai phạm. Chủ đầu tư phải hoàn thành nghĩa vụ tài chính về đất đai, thực hiện các yêu cầu liên quan đến thu hồi số lợi bất hợp pháp về xây dựng và chịu chi phí phát sinh do hành vi vi phạm của mình theo quy định.
Dự thảo cũng bổ sung trách nhiệm của chủ đầu tư trong việc cải tạo, hoàn trả công năng và đầu tư bổ sung hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội thiết yếu. Ủy ban Nhân dân thành phố xác định ngân sách nhà nước không sử dụng để chi trả các khoản chi phí thuộc trách nhiệm của chủ đầu tư, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.
Đối với những trường hợp phải di dời, chủ đầu tư có trách nhiệm xây dựng phương án bồi thường, hỗ trợ, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.
Một nội dung được điều chỉnh trong dự thảo là thay ba phương án thỏa thuận giữa chủ đầu tư và người mua nhà bằng các quy định riêng đối với trường hợp phải di dời và không phải di dời.
Dự thảo đồng thời bổ sung quy định bảo vệ quyền lợi của người mua, người nhận chuyển nhượng hợp pháp căn hộ, nhà ở và quyền khiếu nại, khởi kiện của tổ chức, cá nhân liên quan.
Về việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất, thành phố đặt mục tiêu giải quyết cho những căn hộ đủ điều kiện được ở lại, sau khi chủ đầu tư hoàn thành nghĩa vụ tài chính và thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền. Tuy nhiên, cơ chế này không đồng nghĩa toàn bộ căn hộ tại 12 dự án đều mặc nhiên được cấp giấy chứng nhận.
Ủy ban Nhân dân thành phố nhấn mạnh việc áp dụng cơ chế đặc thù không làm thay đổi bản chất hành vi vi phạm, không làm mất hiệu lực các kết luận thanh tra, kiểm tra, bản án và quyết định xử lý của cơ quan có thẩm quyền.
Sau khi nghị quyết được ban hành, nếu được Hội đồng Nhân dân thông qua, các cơ quan chức năng sẽ tiếp tục rà soát, đo đạc, phân loại công trình và căn hộ để xác định phương án xử lý cụ thể. Số liệu chính xác về căn hộ cũng sẽ được rà soát trước khi ban hành quyết định chính thức.
Trước đó vào đầu tháng 10/2026, TTXVN đã có bài phản ánh việc "gỡ vướng sổ đỏ tại 12 dự án liên quan ông Lê Thanh Thản." Hà Nội đã đặt ra yêu cầu tháo gỡ những vướng mắc kéo dài tại 12 dự án liên quan Tập đoàn Mường Thanh, trong đó có việc cấp giấy chứng nhận cho người mua nhà.
Với Tờ trình số 428/TTr-UBND, hồ sơ đã chuyển sang bước trình Hội đồng Nhân dân thành phố xem xét, làm cơ sở pháp lý cho việc xử lý từng công trình, hạng mục vi phạm trong thời gian tới./.
(TTXVN/Vietnam+)