Bỏ qua điều hướng
•

Vợ chồng trẻ thu nhỏ những ngôi nhà cổ gây chú ý

Vợ chồng trẻ thu nhỏ những ngôi nhà cổ gây chú ý
Nguồn ảnh: Thanh Niên

Từ một ý tưởng làm chơi trong mùa dịch Covid-19, Nguyễn Thị Phương Thảo cùng chồng phát triển nghề làm mô hình nhà cổ, giúp nhiều gia đình lưu giữ hình ảnh những ngôi nhà thân thuộc.

Những mô hình nhà cổ xuất phát từ ý tưởng làm chơi trong mùa dịch

Nguyễn Thị Phương Thảo, 27 tuổi, sống tại xã Xuân Hồng, tỉnh Ninh Bình, bắt đầu làm mô hình nhà cổ từ năm 2021. Trước đó, Thảo cùng chồng là anh Nguyễn Thế Tuyền làm nghề tóc. Khi dịch Covid-19 khiến công việc bị ảnh hưởng, hai người nảy ra ý tưởng phục dựng ngôi nhà của ông nội anh Tuyền bằng mô hình thu nhỏ.

Hai vợ chồng tự tìm hiểu nguyên vật liệu, cách dựng nhà và xử lý từng chi tiết. Ban đầu, đây chỉ là thú vui trong thời gian công việc làm tóc đình trệ. Những video ghi lại quá trình thực hiện được đăng lên mạng xã hội, trong đó có TikTok, bất ngờ thu hút sự chú ý, có video đạt khoảng 20 triệu lượt xem.

Cô gái 27 tuổi làm mô hình nhà cổ từ những ngôi nhà đã biến mất - Ảnh 1.

Từ thợ làm tóc, Phương Thảo trở thành người chuyên làm mô hình nhà cổ

ẢNH: NVCC

Sau đó, nhiều người tìm đến đặt làm mô hình ngôi nhà cũ của gia đình. Từ một công việc làm chơi, hai vợ chồng dần phát triển mô hình nhà cổ thành nghề nghiệp lâu dài.

Với Thảo, những ngôi nhà cũ không chỉ là công trình kiến trúc mà còn lưu giữ ký ức của nhiều thế hệ.

“Mình nhận thấy rằng theo thời gian, nhiều ngôi nhà cũ dần bị phá bỏ để xây dựng những ngôi nhà mới khang trang, hiện đại hơn. Nhưng khi ngôi nhà mất đi, những ký ức, dấu ấn của một thời cũng dần phai nhạt”, Thảo chia sẻ.

Cô cho rằng mô hình thu nhỏ giúp các gia đình lưu giữ hình ảnh nơi mình từng gắn bó, đồng thời để con cháu hình dung không gian sống của ông bà, cha mẹ ngày trước.

“Với mình, làm mô hình không đơn thuần là tạo ra một sản phẩm thu nhỏ, mà còn là cách để lưu giữ những giá trị văn hóa, kiến trúc và tình cảm gia đình”, Thảo nói.

Cô gái 27 tuổi làm mô hình nhà cổ từ những ngôi nhà đã biến mất - Ảnh 2.

Mô hình nhà với nhưng tiểu tiết quen thuộc, sống động

ẢNH: NVCC

Tỉ mỉ với từng mảng tường, mái ngói

Hai vợ chồng phân chia công việc dựa trên thế mạnh riêng. Anh Tuyền phụ trách thiết kế kiến trúc, lên bản vẽ 3D và thi công phần thô, từ làm móng, dựng tường đến tạo hình mái. Thảo đảm nhận khâu hoàn thiện, gồm phối màu, tạo hiệu ứng cũ, làm nội thất và các vật dụng nhỏ.

Từng làm trong lĩnh vực làm đẹp, cả hai có kinh nghiệm quan sát hình khối, màu sắc và chú ý đến chi tiết. Theo anh Tuyền, thế mạnh nổi bật của vợ là khả năng tái hiện màu sắc của những ngôi nhà đã trải qua nhiều năm sử dụng.

“Mình có thể dựng đúng kiến trúc, đúng hình dáng của ngôi nhà, nhưng để tạo được cảm giác một căn nhà đã trải qua hàng chục năm sử dụng thì phần màu sắc đóng vai trò rất lớn. Và đây chính là thế mạnh của vợ mình”, anh Tuyền chia sẻ.

Theo anh, mỗi ngôi nhà đều có dấu vết riêng theo thời gian. Tường có thể ngả vàng, ngả xám, bong tróc hoặc phủ rêu; mái ngói và cánh cửa cũng mang những đặc điểm khác nhau. Để tái hiện trạng thái của căn nhà trước khi bị tháo dỡ, người làm phải quan sát hình ảnh tư liệu và lựa chọn cách phối màu phù hợp.

Cô gái 27 tuổi làm mô hình nhà cổ từ những ngôi nhà đã biến mất - Ảnh 3.

ẢNH: NVCC

Cô gái 27 tuổi làm mô hình nhà cổ từ những ngôi nhà đã biến mất - Ảnh 4.

ẢNH: NVCC

Cô gái 27 tuổi làm mô hình nhà cổ từ những ngôi nhà đã biến mất - Ảnh 5.

Những tác phẩm nhà thu nhỏ của Thảo và chồng

ẢNH: NVCC

Thảo cho biết cô chú trọng xử lý những chi tiết này để mô hình không mang vẻ cũ kỹ một cách máy móc.

“Màu sắc phải tự nhiên, có độ chuyển sắc phù hợp, không thể chỉ sơn một màu đồng nhất rồi coi như đã hoàn thành. Mình phải quan sát, phối màu và xử lý từng khu vực sao cho tạo được cảm giác một ngôi nhà đã trải qua nhiều năm tháng, nhưng vẫn giữ được vẻ đẹp riêng”, cô nói.

Có những mảng tường, góc rêu mốc hay lớp màu cũ, Thảo phải làm lại nhiều lần mới đạt kết quả mong muốn. 

Anh Tuyền cho rằng sự khác biệt trong thế mạnh giúp hai người bổ trợ cho nhau: anh tập trung vào kiến trúc, tỷ lệ và hình dáng tổng thể, còn Thảo đảm nhận màu sắc, nội thất và các chi tiết nhỏ. Hai người thường xuyên trao đổi để mô hình vừa đúng đặc điểm ngôi nhà nguyên mẫu, vừa đáp ứng yêu cầu của khách hàng.

Lưu giữ ký ức trong những ngôi nhà thu nhỏ

Phần lớn mô hình được thực hiện theo yêu cầu của khách hàng. Khi tiếp nhận đơn đặt hàng, hai vợ chồng dựa vào hình ảnh, video, bản vẽ hoặc tư liệu được cung cấp. Anh Tuyền lên thiết kế 3D để khách xem trước hình dáng, bố cục. Sau khi thống nhất, cả hai mới bắt tay vào thực hiện.

Thảo cho biết cô luôn cố gắng giữ lại những nét đặc trưng của ngôi nhà thật để khách hàng có thể nhận ra nơi thân thuộc của mình qua mô hình. “Với mình, mỗi ngôi nhà đều có câu chuyện riêng”, cô chia sẻ.

Cô gái 27 tuổi làm mô hình nhà cổ từ những ngôi nhà đã biến mất - Ảnh 6.

Phương Thảo và chồng từ làm nghề tóc chuyển sang thu nhỏ những căn nhà cổ

ẢNH: NVCC

Có những căn nhà đã bị phá bỏ từ lâu, khách hàng chỉ còn vài bức ảnh cũ. Có người muốn lưu giữ ngôi nhà của cha mẹ, ông bà để con cháu sau này vẫn biết nơi gia đình từng gắn bó.

Điều khiến Thảo tâm đắc không chỉ là sản phẩm hoàn thiện mà còn là giá trị tinh thần nó mang lại. “Khi khách hàng nhìn thấy sản phẩm và nhớ lại những kỷ niệm xưa, mình cảm thấy công sức của mình thực sự có ý nghĩa”, cô nói.

Trong thời gian tới, Thảo muốn mở rộng sang nhiều loại hình kiến trúc và di sản văn hóa Việt Nam như nhà cổ ở các vùng miền, đình làng, chùa và nhà thờ họ. Về lâu dài, cô hy vọng xây dựng được bộ sưu tập mô hình thu nhỏ về kiến trúc, di sản Việt Nam, góp phần lưu giữ những nét đẹp văn hóa qua các thế hệ.

“Với mình, điều quan trọng nhất không phải là làm được bao nhiêu mô hình, mà là mỗi mô hình khi hoàn thành đều phải có chất lượng, có sự chân thực và có ý nghĩa đối với người sở hữu”, Thảo chia sẻ.

Khởi nguồn từ dự án gia đình trong giai đoạn dịch Covid-19 năm 2021, chị Nguyễn Thị Phương Thảo và anh Nguyễn Thế Tuyền tại xã Xuân Hồng, tỉnh Ninh Bình đã chuyển hướng từ nghề làm tóc sang phục dựng mô hình nhà cổ thu nhỏ. Quyết định tái hiện ngôi nhà của người ông quá cố đã nhanh chóng thu hút sự quan tâm lớn từ cộng đồng mạng, trong đó có những video đạt tới 20 triệu lượt xem trên nền tảng TikTok. Thành công bước đầu này mở ra hướng đi dài hạn, biến một ý tưởng cá nhân thành dịch vụ đáp ứng nhu cầu lưu giữ kỷ niệm kiến trúc của nhiều gia đình. Quy trình chế tác đòi hỏi sự kết hợp chặt chẽ dựa trên năng lực chuyên môn của hai vợ chồng. Anh Tuyền đảm nhận khâu thiết kế kiến trúc, lên bản vẽ kỹ thuật không gian ba chiều và xử lý phần thô từ nền móng đến kết cấu mái ngói. Trong khi đó, chị Thảo phụ trách công đoạn hoàn thiện mỹ thuật, tập trung phối màu tự nhiên, tạo hiệu ứng rêu phong và chế tác các vật dụng nội thất chi tiết. Kỹ năng quan sát hình khối tích lũy từ ngành làm đẹp trước đây giúp hai người tái hiện chân thực dấu vết phong hóa của từng mảng tường và cánh cửa gỗ. Mô hình thu nhỏ đóng vai trò như một giải pháp vật chất hóa ký ức trong bối cảnh tốc độ đô thị hóa khiến nhiều nếp nhà truyền thống dần bị dỡ bỏ. Từng sản phẩm hoàn thiện không chỉ phản ánh giá trị thẩm mỹ mà còn là cầu nối trực quan giúp các thế hệ con cháu hình dung không gian sinh hoạt của ông bà, cha mẹ ngày trước. Cách tiếp cận tỉ mỉ và tôn trọng dữ liệu lịch sử của gia chủ đã giúp công việc này vượt ra khỏi phạm vi một nghề thủ công thuần túy để trở thành phương thức bảo tồn văn hóa gia đình sinh động.
amung