Phát huy những kết quả đã đạt được, tỉnh đang tập trung chỉ đạo các đơn vị, địa phương khơi thông nguồn lực, chủ động tháo gỡ khó khăn, vướng mắc hoàn thành mục tiêu giải ngân 100% kế hoạch vốn Thủ tướng Chính phủ giao và đạt mức cao nhất kế hoạch vốn của địa phương.
Dự án xây dựng đường Xô Viết Nghệ Tĩnh kéo dài về phía đông là tuyến giao thông trọng điểm, phải hoàn thành trước ngày 30/12/2026. Theo đánh giá, đây là dự án có khối lượng giải phóng mặt bằng lớn đi qua các phường Thành Sen, Trần Phú và xã Thạch Lạc.
Xác định tính cấp thiết trong công tác giải phóng mặt bằng, thời gian qua cấp ủy, chính quyền các địa phương đã huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc với quyết tâm cao nhất, tập trung tuyên truyền, vận động tạo sự đồng thuận, cùng các tầng lớp Nhân dân hoàn thành nhiệm vụ giải phóng mặt bằng. Đến tháng 6/2026, các đơn vị đã được bàn giao 100% mặt bằng sạch để thi công.
Theo Quyền Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông và phát triển đô thị Hà Tĩnh Nguyễn Danh Phong, hiện các nhà thầu đã tập trung thi công các hạng mục: Nền đường, móng, mặt đường, hệ thống thoát nước và cầu Rào Cái; khối lượng hoàn thành là 321/652 tỷ đồng, đạt tỷ lệ 50% giá trị hợp đồng. Bám sát đường găng tiến độ của dự án, các đơn vị, nhà thầu đang triển khai 14 mũi thi công các hạng mục: Nền đường, móng cấp phối đá dăm; thảm mặt đường, lắp đặt cống ngang đường và rãnh thoát nước dọc...
Dự án chịu ảnh hưởng của điều kiện thời tiết bất lợi, giá vật liệu xây dựng tăng, đi qua nhiều vị trí đất yếu cần phải có thời gian xử lý... Hiện chúng tôi đang nỗ lực phối hợp các đơn vị, địa phương liên quan khắc phục khó khăn, bảo đảm tiến độ.
Theo Quyền Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông và phát triển đô thị Hà Tĩnh Nguyễn Danh Phong cho biết.
Theo số liệu thống kê, tính đến ngày 15/9, kết quả giải ngân vốn đầu tư công trên địa bàn Hà Tĩnh (bao gồm vốn kéo dài) đạt 6.075,688 tỷ đồng, bằng 68,9% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao và bằng 51,3% kế hoạch địa phương triển khai. Trong đó, vốn do các bộ, ngành đầu tư trên địa bàn giải ngân đạt 223,98 tỷ đồng, bằng 51,1% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao; vốn do địa phương quản lý giải ngân đạt 5.851,708 tỷ đồng, bằng 69,8% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao và bằng 51,4% kế hoạch địa phương triển khai.
Đối chiếu kết quả giải ngân vốn đầu tư công từ đầu năm đến nay, trên địa bàn Hà Tĩnh có 30 chủ đầu tư đạt tỷ lệ trên mức bình quân chung của tỉnh (hơn 40%) và 19 chủ đầu tư đạt tỷ lệ dưới 40%.
Đáng chú ý, tỷ lệ giải ngân tại các Ban quản lý dự án cấp tỉnh đều đạt dưới 40%. Trong tổng số 5.072,198 tỷ đồng vốn phân bổ cho dự án cấp tỉnh quản lý còn lại chưa giải ngân, số vốn chưa được giải ngân tại 4 Ban quản lý dự án cấp tỉnh đã chiếm gần 90%, với 4.529,652 tỷ đồng.
Theo lý giải của lãnh đạo các ban quản lý, không ít dự án đến tháng 8/2026 mới được bố trí vốn, kéo theo sang tháng 9 mới bắt đầu tổ chức thi công. Do thời gian đầu chủ yếu thi công công tác đất, điều kiện thi công phụ thuộc vào yếu tố thời tiết, các tháng cuối năm thường có mưa, bão... dẫn đến khó đẩy nhanh tiến độ, khối lượng và giá trị thực hiện đạt thấp.
Qua tìm hiểu thực tiễn công tác thi công các dự án trên địa bàn, được biết, hiện nay một số dự án vượt tổng mức đầu tư, làm ảnh hưởng tiến độ triển khai và giải ngân kế hoạch vốn. Nguyên nhân chủ yếu được ghi nhận do giá nguyên vật liệu biến động phức tạp, gây nhiều khó khăn, áp lực đối với việc triển khai các dự án đầu tư xây dựng, nhất là các gói thầu áp dụng hình thức hợp đồng trọn gói hoặc theo đơn giá cố định. Các nhà thầu, nhà đầu tư có xu hướng thi công cầm chừng, đề nghị điều chỉnh giá hợp đồng hoặc tạm dừng thi công.
Ngoài ra, theo chia sẻ của đại diện lãnh đạo Sở Tài chính Hà Tĩnh, hiện nay quy trình, thủ tục triển khai dự án đầu tư công theo quy định vẫn mất nhiều thời gian. Thực tế, các dự án khởi công mới được bố trí vốn đầu năm phải triển khai các thủ tục lập, thẩm định và phê duyệt thiết kế-dự toán công trình từ 6-8 tháng để đủ điều kiện tổ chức đấu thầu thi công (ngay cả dự án không vướng mắc giải phóng mặt bằng).
Bên cạnh đó, đặc thù các dự án đầu tư công cần thời gian tích lũy đủ khối lượng thực hiện để nghiệm thu thanh toán; một số dự án phải tập trung hoàn trả khối lượng tạm ứng cuối năm trước, do đó giải ngân những tháng đầu năm thường không cao và có xu hướng tăng mạnh ở những tháng cuối năm.
Lãnh đạo tỉnh Hà Tĩnh đã chỉ đạo các chủ đầu tư, ban quản lý dự án cần tranh thủ tối đa thời tiết thuận lợi, tập trung đôn đốc nhà thầu đẩy nhanh thi công, ưu tiên các dự án khắc phục hậu quả thiên tai, dự án lớn, trọng điểm và dự án phải hoàn thành trong năm 2026.
Cùng việc chủ động phối hợp chặt chẽ với các nhà thầu, đơn vị cung ứng vật tư xây dựng phương án bảo đảm nguồn vật liệu, rà soát nhu cầu sử dụng vật liệu theo từng giai đoạn...; các đơn vị, địa phương cần kịp thời báo cáo cơ quan có thẩm quyền về những khó khăn, vướng mắc phát sinh để xem xét, xử lý, tránh để tình trạng thiếu vật liệu xây dựng ảnh hưởng tiến độ thi công, giải ngân vốn đầu tư công và mục tiêu tăng trưởng kinh tế của tỉnh năm 2026.
Bài và ảnh: NGÔ TUẤN