Hài cốt Sa hoàng Bulgaria hồi hương sau 1.000 năm vào hôm nay

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Sau hơn 1.000 năm kể từ ngày băng hà, hài cốt được cho là của Sa hoàng Samuel, một trong những nhà cai trị cuối cùng của Đế quốc Bulgaria thứ nhất, sẽ chính thức được hồi hương vào ngày 3.10.

Theo Hãng AFP, Hy Lạp và Bulgaria trong tuần này đã đạt một thỏa thuận được Thủ tướng Bulgaria Rumen Radev ca ngợi là "mang tính lịch sử". Theo đó, hài cốt Sa hoàng Samuel sẽ được hồi hương về Bulgaria, ngược lại Athens sẽ nhận lại 48 hiện vật bị quân đội Bulgaria lấy đi từ các nhà thờ và tu viện ở miền bắc Hy Lạp trong Thế chiến 1.

Sa hoàng Samuel trị vì từ năm 997 đến năm 1014, từng dẫn dắt nhiều chiến dịch chống lại đế quốc Byzantine. Sau khi bị quân Byzantine đánh bại vào năm 1014, ông được cho là đã băng hà vì quá bàng hoàng khi chứng kiến hàng ngàn binh sĩ bại trận của mình bị chọc mù mắt trước khi trở về. Đế chế của ông cũng rơi vào tay Byzantine 4 năm sau đó.

Đến thập niên 1960, nhà khảo cổ người Hy Lạp Nikolaos Moutsopoulos đã khai quật được hài cốt nghi của ông trên đảo Saint Achilleios ở phía bắc Hy Lạp. Đó là một bộ xương của người đàn ông cao khoảng 1,6 m, đi kèm một mảnh vải lụa sang trọng viền vàng và trang trí họa tiết chim chóc. Việc xác định đây là hài cốt Sa hoàng Samuel dựa trên nhiều manh mối như vị trí lăng mộ, sự xa hoa của trang phục và một vết gãy xương cũ.

Bulgaria đã chính thức đàm phán để đưa hài cốt về nước từ năm 2007. Đáng nói, di sản của vị sa hoàng này vốn là một vấn đề tranh cãi gay gắt giữa Bulgaria và quốc gia láng giềng Bắc Macedonia trong nhiều năm. Tuy nhiên, vào năm 2022, một ủy ban song phương đã khuyến nghị công nhận ông là người đứng đầu một nhà nước mà đa số các nhà sử học hiện đại coi là Đế quốc Bulgaria thứ nhất (tồn tại vào năm 681 - 1018).

Để chuẩn bị cho buổi lễ bàn giao trọng đại, chính quyền thủ đô Sofia ở Bulgaria đã triển khai khoảng 750 cảnh sát bảo vệ khu vực trung tâm và bố trí các chuyến tàu miễn phí đưa người dân đến tham dự. Truyền thông cho biết biết hài cốt sẽ được đặt trong một quan tài làm từ đá cẩm thạch trắng và an táng tại nhà thờ Saint Sofia, được xây từ thế kỷ 6.

Sau hơn một thiên niên kỷ kể từ khi qua đời, hài cốt được cho là của Sa hoàng Samuel, nhà cai trị Đế quốc Bulgaria thứ nhất, chính thức được hồi hương từ Hy Lạp. Sự kiện có ý nghĩa đặc biệt này diễn ra sau thỏa thuận trao đổi được Thủ tướng Bulgaria Rumen Radev đánh giá là mang tính lịch sử. Theo thỏa thuận, phía Bulgaria sẽ nhận lại di cốt của quốc vương, đồng thời trao trả cho Athens 48 hiện vật bị quân đội lấy đi từ các tu viện miền bắc Hy Lạp trong Thế chiến 1. Sa hoàng Samuel trị vì từ năm 997 đến năm 1014, nổi tiếng với các chiến dịch quân sự chống lại đế quốc Byzantine. Ông trút hơi thở cuối cùng vào năm 1014 do quá bàng hoàng trước thảm cảnh hàng ngàn binh sĩ dưới quyền bị đối phương chọc mù mắt sau thất bại quân sự. Đến thập niên 1960, nhà khảo cổ Nikolaos Moutsopoulos đã phát hiện bộ hài cốt cao khoảng 1,6 m cùng vải lụa viền vàng trên đảo Saint Achilleios. Những manh mối về lăng mộ xa hoa và vết gãy xương cũ là căn cứ quan trọng để các nhà khoa học xác định danh tính của vị vương giả này. Di sản của Sa hoàng Samuel từng là tâm điểm tranh cãi gay gắt giữa Bulgaria và Bắc Macedonia suốt nhiều năm. Phải đến năm 2022, ủy ban song phương mới khuyến nghị công nhận ông là người đứng đầu Đế quốc Bulgaria thứ nhất tồn tại giai đoạn 681, 1018. Nhằm chuẩn bị cho buổi lễ bàn giao trọng đại, chính quyền thủ đô Sofia đã huy động 750 cảnh sát thắt chặt an ninh và bố trí các chuyến tàu miễn phí phục vụ người dân. Di cốt vị sa hoàng sẽ được an táng trang trọng trong quan tài đá cẩm thạch trắng tại nhà thờ Saint Sofia cổ kính có từ thế kỷ 6.