Theo thống kê của Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Bộ Công an), trong 6 tháng đầu năm, cả nước phát hiện 959 vụ lừa đảo trên không gian mạng, với tổng thiệt hại khoảng 1.500 tỷ đồng.
Các đối tượng liên tục thay đổi thủ đoạn, lợi dụng uy tín của các thương hiệu lớn để tạo lòng tin, sau đó chiếm đoạt tiền hoặc thu thập thông tin cá nhân.
Cảnh giác vé giá rẻ, “ưu đãi nội bộ” giả mạo
Ngày 22/8, Vietnam Airlines phát cảnh báo về các thủ đoạn lừa đảo vé máy bay trong cao điểm đi lại dịp 2/9. Theo hãng, các đối tượng thường lập website, fanpage hoặc tài khoản mạng xã hội giả mạo để chào bán vé giá rẻ, chương trình ưu đãi, tuyển dụng, trải nghiệm nghề nghiệp hoặc hoạt động dành cho trẻ em. Mục đích là tiếp cận người dùng, chiếm đoạt tiền và thu thập thông tin cá nhân.
Đáng chú ý, gần đây xuất hiện thủ đoạn lợi dụng thông tin về chính sách ưu đãi dành cho người lao động và người thân của hãng để chào bán vé với giá hấp dẫn.
Vietnam Airlines cho biết các chương trình ưu đãi dành cho người lao động và thân nhân được quản lý qua nhiều lớp xác minh, từ hồ sơ nhân sự, thông tin nhân thân đến điều kiện sử dụng. Chính sách này không tạo ra quyền mua bán, chuyển nhượng vé cho người ngoài phạm vi thân nhân được xác nhận. Hành khách có thể kiểm tra vé hợp lệ do hãng phát hành trên hệ thống chính thức thông qua mã đặt chỗ hoặc số vé điện tử.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Hành khách làm thủ tục tại sân bay (Ảnh: Quốc Nam).
Vietnam Airlines khuyến cáo khách hàng chỉ mua vé qua website, ứng dụng di động, phòng vé và đại lý chính thức của hãng. Khi giao dịch, hành khách cần chủ động kiểm tra tình trạng đặt chỗ, lịch trình trên các kênh chính thức; tuyệt đối không cung cấp mã OTP, mật khẩu, thông tin tài khoản ngân hàng hoặc chuyển tiền theo yêu cầu từ tài khoản, đường link chưa được xác thực.
Ông Đinh Văn Tuấn, Phó Tổng giám đốc Vietnam Airlines, cho biết việc dịch vụ hàng không ngày càng được số hóa mang lại nhiều tiện ích nhưng cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về an toàn giao dịch.
Hãng đang tăng cường các giải pháp công nghệ, nhận diện kênh chính thức, phối hợp với cơ quan chức năng xử lý hành vi giả mạo thương hiệu và thường xuyên cập nhật khuyến cáo để hành khách nhận diện rủi ro.
Tour “chốt đơn” qua KOL, KOC và những rủi ro trên mạng
Ở lĩnh vực lữ hành, bà Trần Thị Bảo Thu, Giám đốc Truyền thông Vietluxtour, cho biết kế hoạch kinh doanh tour dịp 2/9 của doanh nghiệp đã đạt khoảng 90%, sức mua tăng trưởng ổn định so với cùng kỳ năm ngoái.
Để hạn chế tình trạng quá tải, chậm chuyến hoặc ảnh hưởng chất lượng dịch vụ tại các điểm đông khách, doanh nghiệp chủ động phân bổ thời gian tham quan lệch giờ cao điểm, làm việc với đối tác cung ứng và chuẩn bị các điểm đến thay thế tương đương.
Bà Thu khuyến nghị du khách kiểm tra kỹ lịch nghỉ trước khi đặt dịch vụ, so sánh sản phẩm dựa trên cùng tiêu chuẩn dịch vụ thay vì chỉ nhìn giá và đặc biệt chỉ giao dịch qua kênh chính thức của các doanh nghiệp lữ hành uy tín.
Trong khi đó, ông Nguyễn Minh Mẫn, Phó Tổng giám đốc Công ty cổ phần Du lịch Quốc tế Vina Group (VinaGroup Travel), lưu ý về xu hướng KOL, KOC (những người có sức ảnh hưởng trên mạng) quảng bá hoặc tự đứng ra gom khách, tổ chức tour trên mạng xã hội.
Theo ông Mẫn, kỳ nghỉ kéo dài khiến nhu cầu du lịch tăng mạnh trong khi năng lực cung ứng có giới hạn. Mạng xã hội có thể giúp một cá nhân tiếp cận và gom lượng khách lớn trong thời gian ngắn, nhưng người bán chưa chắc có đủ năng lực tổ chức, bảo đảm an toàn cho cả đoàn.
Rủi ro có thể phát sinh khi tour bị hủy hoặc không đúng cam kết nhưng khách khó xác định đơn vị chịu trách nhiệm; khi xảy ra sự cố giữa hành trình không có doanh nghiệp đủ năng lực xử lý; hoặc thiếu cơ chế bảo hiểm, trách nhiệm rõ ràng...
Theo ông, trước khi thanh toán, khách cần xác định rõ đơn vị tổ chức, người ký hợp đồng và chủ thể nhận tiền. Nếu KOL/KOC chỉ quảng bá cho doanh nghiệp lữ hành, doanh nghiệp là bên chịu trách nhiệm. Ngược lại, nếu cá nhân tự gom khách và thu tiền, việc xác định trách nhiệm khi xảy ra sự cố sẽ khó khăn hơn.
“Giá rẻ không đồng nghĩa với lừa đảo, nhưng giá càng thấp bất thường thì mức độ kiểm chứng càng phải cao”, ông Mẫn lưu ý.
Ông khuyến nghị khách làm rõ 6 vấn đề trước khi mua tour qua KOL/KOC: đơn vị nào tổ chức; có giấy phép lữ hành hay không; hợp đồng ký với ai; tiền chuyển cho ai; tour có bảo hiểm, chính sách hoàn hủy rõ ràng hay không; và ai chịu trách nhiệm khi xảy ra sự cố.
Một lưu ý khác, theo ông Phạm Anh Vũ, Phó tổng giám đốc Công ty Du lịch Việt, là xu hướng nhiều người dùng AI để tư vấn khi đi du lịch. AI có thể giúp du khách nhanh chóng tổng hợp thông tin và đưa ra lịch trình phù hợp, nhưng hiệu quả phụ thuộc nhiều vào độ chính xác và cập nhật của dữ liệu. AI có thể gợi ý một quán ăn nổi tiếng dựa trên dữ liệu từ năm trước, nhưng không biết tháng này quán đã đổi chủ, chất lượng thay đổi hoặc tuyến đường dẫn vào đó đang bị ngập do triều cường...
Ông khuyến nghị du khách xem AI là công cụ hỗ trợ, không phải nguồn thông tin duy nhất. Sau khi tham khảo gợi ý từ AI, khách nên đối chiếu với thông tin từ cơ quan quản lý, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ, đánh giá mới của người dùng và các kênh chính thống trước khi đặt dịch vụ hoặc thanh toán.