Bỏ qua điều hướng
•

Hàng chục ngàn sinh viên bỏ học mỗi năm: Do học phí cao hay đầu vào quá dễ?

Hàng chục ngàn sinh viên bỏ học mỗi năm: Do học phí cao hay đầu vào quá dễ?
Nguồn ảnh: Tuổi Trẻ

Nhiều ý kiến cho rằng học phí cao, chọn sai ngành, đầu vào dễ trong khi chương trình đào tạo khó là những nguyên nhân khiến sinh viên bỏ học giữa chừng.

Hàng chục ngàn sinh viên bỏ học vì học phí cao, chọn sai ngành? - Ảnh 1.

Tuyển sinh dễ, học phí cao, sinh viên khó theo đến cùng? - Ảnh minh họa có dùng AI

Từ những số liệu thống kê về tỉ lệ sinh viên thôi học sau năm nhất và thôi học của một số trường đại học trong bài viết "Hàng chục ngàn sinh viên bỏ học đại học mỗi năm", bạn đọc Tuổi Trẻ chỉ ra nhiều nguyên nhân khác nhau, từ học phí, chương trình đào tạo và dễ dãi tuyển sinh đầu vào.

Học phí quá cao

Hàng chục ngàn sinh viên bỏ học vì học phí cao, chọn sai ngành? - Ảnh 3.

Tỉ lệ sinh viên thôi học sau năm đầu tiên ở một số trường đại học, thống kê năm 2025 - Dữ liệu và biểu đồ: M.G.

Một trong những nguyên nhân chính được nhiều bạn đọc đưa ra là học phí và chi phí học đại học quá cao, vượt khả năng chi trả của nhiều gia đình. Bạn đọc Kenny cho rằng học phí tăng đều mỗi năm khiến nhiều gia đình không kham nổi. 

Đang nuôi hai con học đại học năm thứ nhất và năm thứ tư, bạn đọc Nguyễn Nam cho biết thu nhập của phụ huynh hiện không đủ trang trải học phí, khiến gia đình thực sự đuối sức.

Bạn đọc Thảo nhận định nhiều sinh viên bỏ học do học phí và vật giá tăng cao. Sau học kỳ đầu năm nhất, nhiều em không kham nổi chi phí nên đành nghỉ học vì chưa lường trước mức tăng học phí hằng năm. Theo bạn đọc này, thông tin về học phí theo tín chỉ đôi khi chưa rõ ràng, mức thông báo ban đầu thấp nhưng số tiền thực tế phải đóng lại cao hơn.

"Có trường chia năm học thành nhiều học kỳ khiến nhiều em lầm tưởng chi phí một học kỳ thấp nhưng thực tế học phí cho một năm học rất cao. Cộng với giá nhà trọ, vật giá đều tăng nên các em đành bỏ cuộc" - bạn đọc Thảo viết.

Một bạn đọc phân tích có nhiều nguyên nhân buộc sinh viên phải thôi học, trong đó học phí cao khiến nhiều gia đình, nhất là vùng nông thôn, không lo nổi. Bạn đọc Đỗ Viết Đức bày tỏ lo lắng: "Con tôi đang học lớp 12 trường chuyên, nguyện vọng cháu năm tới vào Trường đại học Bách khoa (ĐHQG TP.HCM). Tôi đang rất lo đây. Học phí giờ cao quá!".

Trong khi đó bạn đọc Nguyễn Huy chỉ ra: chi phí mỗi tháng cho một sinh viên học ở trường có học phí bình thường Hà Nội trung bình 10 triệu, các trường học phí cao thì khoảng 20 triệu. Chi phí bao gồm học thêm ngoại ngữ, học thêm môn khác. Điều này rất khó cho những gia đình làm công nhân, công chức, viên chức. Một số sinh viên mải mê làm thêm, bị cuốn vào vòng xoáy kiếm tiền rồi bỏ học.

Tương tự, một bạn đọc chia sẻ: "Tôi học đại học sư phạm khóa 1988-1992, trong lớp cũng có nhiều bạn bỏ học nửa chừng do hoàn cảnh khó khăn, bệnh tật. Nếu theo đuổi tiếp phải có ý chí. Các bạn đang học cũng làm đủ thứ nghề, ngoại trừ những gia đình khá giả. Thời nào cũng có áp lực khác nhau. Sinh viên nào không theo nổi ước mơ đại học thì làm công nhân, thợ nghề các kiểu...".

Đầu vào dễ?

Hàng chục ngàn sinh viên bỏ học vì học phí cao, chọn sai ngành? - Ảnh 4.

Tỉ lệ sinh viên thôi học ở một số trường đại học, thống kê năm 2025 - Dữ liệu và biểu đồ: M.G.

Bên cạnh học phí, nhiều bạn đọc cho rằng tuyển sinh ồ ạt, đầu vào dễ nhưng chương trình đào tạo nặng cũng là những nguyên nhân khiến sinh viên thôi học giữa chừng.

Một bạn đọc nhận định học sinh từ nhiều loại hình trường, kể cả trung tâm giáo dục thường xuyên, đều có thể vào đại học. Vì vậy, Bộ Giáo dục và Đào tạo cần chấn chỉnh công tác tuyển sinh để bảo đảm chất lượng thực chất.

Đồng tình với việc nâng cao chất lượng đào tạo, bạn đọc Khôi kiến nghị nên mở rộng đầu vào nhưng siết chặt đầu ra, tránh tình trạng sinh viên tốt nghiệp nhưng phải chạy xe công nghệ. Theo bạn đọc này, việc các trường đại học siết chuẩn đầu ra là phù hợp với xu hướng quốc tế.

Ở góc nhìn khác, một bạn đọc nói không phải sinh viên nào vào đại học cũng có thể tốt nghiệp. Có em không theo kịp chương trình, có em nhận ra ngành học không phù hợp sau 1-2 năm, hoặc không hoàn thành đủ tín chỉ trong thời gian quy định.

Bạn đọc anhs****@gmail.com cũng cho rằng học phí cao và chương trình học khó là hai nguyên nhân chính khiến sinh viên bỏ học. Đặc biệt, các môn khoa học cơ bản trong khối ngành khoa học kỹ thuật vừa khó vừa cần thiết, đòi hỏi sinh viên phải có năng lực và nỗ lực mới theo kịp.

"Bản thân tôi cũng tính bỏ học vì thi rớt lên rớt xuống và nhảy qua trường khác để học thoải mái hơn, nhưng có lẽ do số trời định nên cũng qua được 5 năm khổ ải. Nếu các em kiên trì và cố gắng thì vẫn có thể tốt nghiệp" - bạn đọc viết.

Liên quan đến chất lượng đầu vào, bạn đọc Nguyễn Tuấn Lộc nhận xét Trường đại học Y Dược TP.HCM có điểm chuẩn đầu vào thuộc nhóm cao nhất cả nước, tập trung nhiều sinh viên giỏi và chăm học nên tình trạng bỏ học ít xảy ra.

Trong khi đó, bạn đọc Đỗ Nhật cho rằng sinh viên bỏ học sau năm nhất có thể do nhiều nguyên nhân như học phí cao, đi du học, xuất khẩu lao động hoặc không theo kịp chương trình, chọn ngành không phù hợp với sở thích và năng lực.

"Một hiện tượng đáng lưu ý nữa là 'chiến lược' né nghĩa vụ quân sự. Không đỗ ngành cao, vào học tạm ngành thấp một năm để được tạm hoãn nghĩa vụ quân sự, năm sau thi lại...", bạn đọc này lý giải.

Hàng chục ngàn sinh viên bỏ học vì học phí cao, chương trình khó? - Ảnh 4.Các đại học quy định cảnh báo học tập, xóa tên, buộc thôi học ra sao?

Theo các trường đại học, cảnh báo học tập không phải để kết thúc một hành trình, mà là tín hiệu để sinh viên thay đổi, tăng tốc trong học tập, tránh rơi vào trường hợp bị buộc thôi học.

Số liệu thống kê năm 2025 cho thấy tình trạng hàng chục ngàn sinh viên thôi học mỗi năm đang trở thành vấn đề đáng báo động đối với giáo dục đại học. Thực tế này xuất phát từ sự cộng hưởng giữa áp lực tài chính đè nặng lên các gia đình và những bất cập trong quy trình tuyển sinh hiện nay. Học phí liên tục leo thang cùng chi phí sinh hoạt đắt đỏ tại các đô thị lớn là rào cản tài chính vượt quá khả năng chi trả của nhiều phụ huynh. Tại Hà Nội, mức chi phí trung bình dao động từ 10 triệu đến khoảng 20 triệu đồng mỗi tháng đã đẩy không ít sinh viên vào vòng xoáy mưu sinh làm thêm rồi buộc phải dừng việc học. Cách tính học phí theo tín chỉ hoặc việc chia nhỏ học kỳ ở một số trường cũng khiến người học khó dự liệu tổng ngân sách cho cả năm. Bên cạnh gánh nặng học phí, việc mở rộng xét tuyển khiến đầu vào đại học trở nên dễ dãi nhưng chương trình đào tạo lại nặng nề cũng tạo ra sự chênh lệch lớn về năng lực. Nhiều sinh viên nhanh chóng đuối sức hoặc mất phương hướng ngay từ năm học đầu tiên do chọn sai ngành và thiếu sự chuẩn bị học thuật cần thiết. Hiện tượng thôi học hàng loạt phản ánh rõ yêu cầu phải minh bạch chi phí đào tạo đi đôi với việc nâng cao chất lượng tuyển sinh đầu vào.
amung