Hàng ngàn lao động bị thu hồi tiền trợ cấp thất nghiệp đã nhận

Chị Hoa nghỉ việc và được hưởng trợ cấp thất nghiệp 3 tháng, từ tháng 2/2026 đến tháng 4/2026. Tháng 4 là tháng cuối cùng chị được nhận trợ cấp thất nghiệp. Đến nay, chị Hoa bất ngờ nhận được thông báo hoàn trả lại 1 tháng hưởng trợ cấp bảo hiểm thất nghiệp (tháng 4).

Lý do chị Hoa bị thu hồi tiền trợ cấp thất nghiệp là hệ thống bảo hiểm xã hội ghi nhận chị đã được công ty mới báo tăng trong danh sách tham gia bảo hiểm xã hội từ tháng 4, trùng với thời gian hưởng trợ cấp thất nghiệp. Tức là chị Hoa đã có việc làm mới trong thời gian đang hưởng trợ cấp thất nghiệp nhưng không thông báo cho Trung tâm Dịch vụ việc làm.

Theo quy định tại Điều 19 Nghị định số 374/2025/NĐ-CP (quy định chi tiết một số điều của Luật Việc làm về bảo hiểm thất nghiệp), người lao động bị chấm dứt hưởng trợ cấp thất nghiệp khi có việc làm và thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc.

Khi có việc làm mới, người lao động phải thông báo cho Trung tâm Dịch vụ việc làm trong thời hạn 3 ngày làm việc kể từ ngày ký hợp đồng lao động để thực hiện thủ tục chấm dứt hưởng trợ cấp và bảo lưu thời gian đóng còn lại.

Tuy nhiên, vẫn có nhiều trường hợp không khai báo và tiếp tục nhận trợ cấp. Trong trường hợp này, người lao động sẽ bị cơ quan bảo hiểm xã hội thu hồi số tiền trợ cấp đã chi sai.

Thống kê của Trung tâm Dịch vụ việc làm TPHCM cho thấy, trường hợp người lao động bị thu hồi tiền trợ cấp thất nghiệp không hiếm. Trong 9 tháng đầu năm, trung tâm đã phối hợp với cơ quan Bảo hiểm xã hội thu hồi tiền hưởng trợ cấp thất nghiệp của 1.544 trường hợp với tổng số tiền hơn 13 tỷ đồng.

Theo bà Nguyễn Thị Hằng, Phó Trưởng Phòng Kiểm tra Bảo hiểm xã hội TPHCM, đối với người lao động cố ý hay vô tình vì không hiểu quy định pháp luật mà nhận trợ cấp thất nghiệp khi đã có việc làm mới đều phải hoàn trả số tiền đã nhận.

Ngoài ra, người vi phạm còn bị còn bị mất quyền bảo lưu thời gian đóng bảo hiểm thất nghiệp (cho tháng nhận sai) và có thể bị xử phạt hành chính cho hành vi này.

Cụ thể, theo quy định tại Điểm c Khoản 1 Điều 47 Nghị định số 283/2026/NĐ-CP (Nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội, người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng), người đang hưởng trợ cấp thất nghiệp bị phạt tiền từ 1 đến 2 triệu đồng nếu không thông báo theo quy định với tổ chức dịch vụ việc làm công khi thuộc một trong các trường hợp sau: Có việc làm; thực hiện nghĩa vụ quân sự, nghĩa vụ tham gia công an nhân dân, dân quân thường trực; hưởng lương hưu hằng tháng; đi học tập có thời hạn trên 12 tháng.

Bà Nguyễn Văn Hạnh Thục, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm TPHCM, cho biết: “Trong thời gian tới, trung tâm sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Bảo hiểm xã hội TPHCM trong việc chi trả trợ cấp thất nghiệp và thu hồi tiền trợ cấp thất nghiệp do người lao động hưởng không đúng quy định”.

Theo Bảo hiểm xã hội TPHCM, người đang hưởng trợ cấp thất nghiệp có việc làm mới mà quên thông báo trong vòng 3 ngày theo quy định là thiệt thòi cho chính bản thân mình.

Bởi khi thông báo đúng hạn, người lao động sẽ được hưởng các quyền lợi sau: Được bảo lưu thời gian đóng bảo hiểm thất nghiệp chưa hưởng cho lần tiếp theo; vẫn được hưởng trọn trợ cấp thất nghiệp của cả tháng nếu bị chấm dứt hưởng vào những ngày của tháng đang hưởng đó.

Ngược lại, nếu chậm trễ hoặc không thông báo, người lao động sẽ không được bảo lưu thời gian đóng, bị phạt từ 1-2 triệu đồng và phải nộp lại số tiền trợ cấp thất nghiệp đã nhận sai quy định.