Ngày 6/10, cảnh sát sử dụng hơi cay và vòi rồng để giải tán các nhóm quá khích trong tuần hành tại Paris, Strasbourg, Rennes, Toulouse và một số thành phố khác. Bộ Nội vụ cho biết hơn 250.000 người tại hàng chục thành phố đã xuống đường, trong khi ban tổ chức khẳng định con số này lên tới 450.000 người.
Cuộc biểu tình là biểu hiện mới nhất của sự phẫn nộ trong công chúng, ở quốc gia nơi sự ủng hộ dành cho các đảng dân túy cực hữu và cực tả đã tăng mạnh trước thềm cuộc bầu cử tổng thống vào mùa xuân tới.
Chính phủ đang chịu sức ép phải kiểm soát nợ công trong bối cảnh tăng trưởng yếu, đồng thời gặp khó khăn ngay cả với những nhiệm vụ cơ bản như thông qua ngân sách, kể từ khi các đồng minh của Tổng thống Emmanuel Macron mất thế đa số trong cuộc bầu cử quốc hội năm 2024.
Phát biểu trước các nghị sĩ, ông Lecornu cho biết ít nhất 215 học sinh và 85 nhân viên trường học đã bị thương trong các vụ đụng độ, gọi đây là “thiệt hại nặng nề nhất mà hệ thống giáo dục phải gánh chịu trong nhiều thập kỷ”. Văn phòng của ông cho biết hơn 700 cảnh sát cũng bị thương.
Tổng thống Macron đã triệu tập ông Lecornu cùng các bộ trưởng cấp cao khác tới cuộc họp khẩn ngày 6/10, đài BFM đưa tin.
Tổng thống Mỹ Donald Trump nói các cuộc biểu tình là bằng chứng cho thấy tình trạng nhập cư ở Pháp đang “mất kiểm soát”. Ông viết trên mạng xã hội Truth Social: “Đây không phải vấn đề về trường học, mà là vấn đề Hồi giáo muốn chiếm lấy một đất nước từng vĩ đại”.
Cảnh sát Paris cho biết các cuộc đụng độ tại thủ đô bắt nguồn từ việc khoảng 300 người trùm đầu hoặc đeo mặt nạ đối đầu với lực lượng an ninh. Nhìn chung, các cuộc biểu tình ở những nơi khác diễn ra mà không có sự cố nghiêm trọng. Một số cửa hàng đã bị hư hại.
Bộ Nội vụ cho biết 488 người đã bị bắt và 48 nhân viên an ninh bị thương trong ngày 6/10.
Làn sóng xuống đường nổ ra từ tháng 9, tại những vùng ngoại ô nghèo khó của Paris trước khi lan rộng khắp cả nước.
Học sinh phàn nàn về những vấn đề cơ bản trong việc bảo trì trường học, từ rò rỉ nước đến tình trạng chuột phá hoại.
“Khoảng cách giữa giới tinh hoa và chúng tôi lớn đến mức không thể tin nổi”, Hugo Vetzel, một học sinh vừa tốt nghiệp trung học ở Strasbourg, nói.
Liên minh Học sinh Trung học cho biết hơn một nửa số trường trung học ở Pháp đã bị phong tỏa hoặc đóng cửa trong ngày. Một số cơ quan giáo dục địa phương chuyển sang dạy trực tuyến.
Các tổ chức nhân quyền, học sinh và các nhóm phụ huynh cáo buộc chính quyền sử dụng vũ lực quá mức với trẻ vị thành niên. Chính phủ nói rằng phong trào biểu tình đã bị những người ngoài lợi dụng và tại một số nơi đã biến thành bạo lực đường phố.
Không dễ giải quyết
Đầu tuần này, Bộ Tư pháp cho biết hơn 1.800 người đang bị truy tố vì các hành vi phạm pháp, trong đó có 1.483 người chưa thành niên.
“Họ muốn chia những người trẻ thành người biểu tình tốt và người biểu tình xấu. Nếu không có những thùng rác bị đốt, chính phủ đã không lùi bước và nhận ra những vấn đề đang xảy ra”, Omar Slaouti, một giáo viên trung học ở Argenteuil - vùng ngoại ô phía tây bắc Paris, nói.
Thủ tướng Lecornu chỉ đạo các bộ trưởng giải quyết những yêu cầu chính của học sinh, như bảo đảm giáo viên vắng mặt được thay thế, xem xét lại thời gian học từ 8 giờ sáng đến 6 giờ tối, cũng như nhu cầu có thời gian nghỉ trưa dài hơn.
Chính phủ cũng sẽ xem xét việc sửa chữa những trường học đã xuống cấp. Ông Lecornu yêu cầu các bộ trưởng trình đề xuất trước cuối tháng 10.
Phụ huynh Emilie Lhomme phát biểu tại cuộc biểu tình bên ngoài trường Hélène Boucher ở Paris, rằng những lời nói của chính phủ là chưa đủ. “Nghe thì rất hay, nhưng những điều đó sẽ không làm thay đổi cuộc sống hằng ngày của con em chúng tôi”, bà nói.
Tìm nguồn tiền dự phòng để thực hiện các cải cách giáo dục sẽ không dễ dàng.
Chính phủ Pháp đang chịu áp lực phải thu hẹp thâm hụt ngân sách ngày càng phình to, trong bối cảnh nợ công gia tăng, tăng trưởng yếu và việc chính phủ không muốn cắt giảm chi tiêu đã đẩy chi phí vay vốn lên cao. Tuần trước, lợi suất trái phiếu chính phủ Pháp kỳ hạn 10 năm trong thời gian ngắn đã vượt 5%, mức cao nhất trong 24 năm.
Chi tiêu cho giáo dục của Pháp không theo kịp lạm phát, trong khi học sinh nước này đang tụt lại phía sau các nước thành viên OECD về thành tích học tập tổng thể, theo dữ liệu từ đánh giá PISA 2025.