Hàng trăm nhà xưởng “xẻ thịt” hành lang ven sông Nhuệ

Dọc sông Nhuệ qua phường Từ Liêm, Đại Mỗ và một số khu vực lân cận, hàng loạt lều lán, nhà xưởng trái phép đang chen kín hành lang ven sông. Nhiều công trình được dựng bằng khung sắt, mái tôn, nằm sát mép nước để làm kho bãi, xưởng sửa chữa hoặc cho thuê kinh doanh. Tình trạng lấn chiếm đất bãi, đổ rác và xây dựng kéo dài nhiều năm, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến dòng chảy, hành lang thoát lũ và khả năng tiêu thoát nước. Theo ghi nhận của phóng viên Dân trí, đoạn sông Nhuệ qua phường Từ Liêm không chỉ ô nhiễm bởi nước thải sinh hoạt, công nghiệp mà còn bị các công trình ven bờ bao vây. Nhìn từ trên cao, những mái tôn nối tiếp nhau tạo thành dải dày đặc dọc bờ sông, khiến nhiều khu vực gần như không còn khoảng trống bảo vệ tự nhiên. Các nhà xưởng chủ yếu cao một đến hai tầng, nằm san sát, có nơi chỉ cách mép nước khoảng một đến hai mét, bất chấp yêu cầu bảo vệ công trình thủy lợi. Trên đường Nguyễn Văn Giáp kéo dài, nhà xưởng mọc nối tiếp, nhiều biển quảng cáo rao cho thuê kho bãi diện tích từ 200 đến 500m2 xuất hiện dọc tuyến. Một số cơ sở còn mở cửa hướng thẳng ra bờ sông, tạo lối vận chuyển hàng hóa nhưng đồng thời khiến việc đưa rác, phế thải ra khu vực ven nước trở nên dễ dàng. Phía sau nhiều nhà xưởng, túi nilon, vật liệu bỏ đi và rác sinh hoạt chất thành từng đống, làm cảnh quan nhếch nhác, đồng thời tăng nguy cơ ô nhiễm dòng sông. Những ngày mực nước xuống thấp, phần chân hoặc nền của một số công trình xây dựng dưới mép nước lộ rõ, cho thấy mức độ lấn chiếm đáng lo ngại. Theo Quyết định 5168/QĐ-UBND của UBND TP Hà Nội, đoạn sông Nhuệ từ cống Liên Mạc đến hết địa bàn Nam Từ Liêm cũ có phạm vi bảo vệ được quy định cụ thể. Nơi có bờ đê, phạm vi bảo vệ tính từ chân mái ngoài bờ đê trở ra 5m, còn nơi không hình thành bờ đê, giới hạn được xác định từ tim sông trở ra 50m. Không chỉ đe dọa hành lang thoát lũ, các dãy nhà xưởng san sát còn làm gia tăng nguy cơ cháy nổ do hàng hóa, phương tiện và vật liệu dễ cháy tập kết gần bờ sông. Chỉ trong chưa đầy hai tháng, Hà Nội xảy ra nhiều vụ cháy nhà xưởng nghiêm trọng, trong đó vụ cháy xưởng gỗ tại Chương Mỹ ngày 19/8 khiến ba người tử vong và ba người bị thương. Ngày 29/8, một xưởng độ ô tô trên đường Lê Quang Đạo, phường Từ Liêm, bốc cháy rồi lan sang hai gara liền kề, cho thấy nguy cơ lan lửa giữa các cơ sở rất lớn. Bên trong những nhà xưởng rộng hàng trăm mét vuông thường tập trung lượng lớn hàng hóa, phương tiện và thiết bị phục vụ sửa chữa, kinh doanh. Bên ngoài, các công trình bị quây kín bằng tôn, nằm liền kề nhau, tạo mật độ xây dựng dày đặc và hạn chế đáng kể lối tiếp cận khi xảy ra sự cố. Kết cấu khung sắt, mái tôn cùng việc bố trí cơ sở san sát dưới những tán cây lớn khiến công tác phòng cháy, chữa cháy đứng trước nhiều thách thức. Một số nhà xưởng bị cây cối che khuất, từ trên cao chỉ còn lộ ra những mảng mái tôn, khiến việc nhận diện toàn bộ hiện trạng ven sông càng khó khăn. Thời gian gần đây, nhiều địa phương tại Hà Nội đã đồng loạt ra quân xử lý vi phạm đất đai và trật tự xây dựng, trong đó tập trung cả khu vực ven sông. Cuối tháng 4, UBND phường Phú Diễn cưỡng chế, phá dỡ một nhà xưởng kiên cố trên phố Phan Bá Vành, được dựng bằng khung sắt, mái tôn và tường gạch trên đất không được phép xây dựng. Công trình tại phố Phan Bá Vành tồn tại trong thời gian dài dù cơ quan chức năng nhiều lần tuyên truyền, vận động chủ công trình tự tháo dỡ trước khi tổ chức cưỡng chế. Trước đó, cuối năm 2025, cơ quan chức năng phường Đại Mỗ đã xử lý, cắt điện nước đối với một công trình vi phạm hành lang sông Nhuệ trên địa bàn. Tuy nhiên, việc xử lý hiện vẫn mới tập trung vào một số trường hợp điển hình, chưa đồng loạt và thiếu đồng đều, khiến tình trạng tái lấn chiếm, tái vi phạm tiếp tục gây bức xúc.