Hỏng hàng chục cân bột
Tháng 5/2025, trong một lần lướt TikTok, Nguyễn Thị Thảo Nguyên (SN 1991, Vĩnh Long) tình cờ xem đoạn clip một người tạo hình con vật bằng bột nên tò mò mua đồ về thử làm.
Lần đầu, chị sử dụng bột nếp trộn với bột gạo, tương tự nguyên liệu thường dùng để làm tò he. Thế nhưng, những con vật trong tưởng tượng không dễ dàng thành hình như chị nghĩ. Bột dính tay, khó tạo hình, sản phẩm làm ra liên tục đổ vỡ.
Chị thay đổi nhiều cách trộn, điều chỉnh tỷ lệ nước nhưng kết quả vẫn không cải thiện.
“Tôi làm hư đến hàng chục cân bột liên tục trong 3 tháng”, chị Nguyên kể.
Không thể tạo hình bằng bột nếp, một lần đi siêu thị, nhìn thấy bột mì, chị Nguyên nảy ra ý định thử dùng nguyên liệu này thay thế. Chị mua vài cân bột mì về, trộn với nước đến khi tạo thành hỗn hợp sệt rồi bắt tay vào nặn những con vật đầu tiên.
Thế nhưng, mọi thứ vẫn không như mong đợi. Bột không đủ kết dính, các chi tiết khó tạo hình, khi khô lại dễ nứt, vỡ. Nhiều lần thử nghiệm thất bại khiến chị bắt đầu nghi ngờ khả năng của mình.
"Tôi nghĩ mình không có năng khiếu nặn tượng. Mấy tháng liền tôi không làm được hình con vật nào, trong khi lượng bột bỏ đi ngày một nhiều", chị Nguyên chia sẻ.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Người phụ nữ dành từ 8-9 tiếng để tạo hình con vật từ bột mì.
Nghĩ đến việc nhiều người dùng bột chín để tạo hình, chị Nguyên lên mạng tìm hiểu, xem một số video hướng dẫn rồi quyết định thử làm theo. Chị cho bột vào nước, khuấy đều rồi bắc lên bếp sên với lửa nhỏ đến khi bột chín, đạt độ dẻo, không còn dính tay. Lần này, khi bắt tay tạo hình, chị bất ngờ thành công.
Tìm được loại bột và phương pháp giúp tạo độ kết dính, chị Nguyên tưởng như đã giải quyết được khó khăn lớn nhất. Nhưng khi chuyển sang làm những con vật có kích thước lớn, một vấn đề khác lại xuất hiện.
Các khối bột dù đã được tạo hình vẫn không thể đứng vững. Nhiều lần, vừa đắp xong, con vật đã đổ xuống. Tỷ lệ giữa các bộ phận cũng chưa cân đối, khiến hình dáng sản phẩm không giống con vật ngoài thực tế.
Không có người hướng dẫn, chị tiếp tục tìm kiếm cách làm trên mạng. Trong một số video của các nghệ nhân nước ngoài, chị nhận thấy họ thường dùng dây kẽm để tạo khung, giúp tượng giữ được dáng và đứng vững. Xem đi xem lại vài lần, chị thử làm theo, mua kẽm về tạo khung trước khi phủ bột lên trên.
"Tôi không được đào tạo qua bất kỳ trường lớp nào về nghệ thuật hay tạo hình. Tôi chỉ thích xem nặn tượng, quan sát các nghệ nhân nặn tò he, rồi xem thêm những video hướng dẫn của người Việt Nam và nước ngoài, sau đó tự học và làm theo", chị chia sẻ.
Không có người thầy trực tiếp hướng dẫn, chị gom nhặt từng kỹ thuật từ những video trên mạng, tự thử nghiệm rồi điều chỉnh sau mỗi lần thất bại. Khi đã tìm được cách tạo khung, chị bắt đầu thử sức với những con vật có kích thước lớn hơn.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Những con vật được chị Nguyên tạo hình từ bột mì.
Hàng triệu người xem thích thú hỏi mua
Theo chị Nguyên, để hoàn thiện một con vật cần trải qua ba công đoạn chính, tạo khung bằng dây kẽm, đắp bột và cuối cùng là phối màu.
Trước khi bắt tay tạo hình, chị thường quan sát kỹ hình dáng con vật thật, đưa hình ảnh lên iPad hoặc máy tính để nghiên cứu tỷ lệ giữa đầu, thân và chân. Sau đó, chị thu nhỏ kích thước theo tỷ lệ, phác họa ra giấy rồi đo, cắt và uốn dây kẽm thành khung. Khi bộ khung hoàn thiện, chị mới bắt đầu phủ bột lên từng phần.
Không chỉ tự mày mò cách tạo khung, chị còn lên mạng xem các video hướng dẫn phối màu. Chị mua màu thực phẩm, đồng thời quan sát màu sắc của con vật ngoài thực tế để điều chỉnh, tạo ra sản phẩm có hình dáng và màu sắc giống thật nhất.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Ngoài tạo hình chị Nguyên tự học phối màu để con vật trông giống thật nhất.
Thời gian hoàn thiện tùy thuộc vào kích thước và độ phức tạp của từng con vật. Con đơn giản mất khoảng 3 tiếng, những con lớn và nhiều chi tiết có thể kéo dài 8-9 tiếng.
“Có con hà mã là lâu nhất, khoảng 12 tiếng mới hoàn thiện, từ tạo khung, đắp bột đến phối màu”, chị Nguyên nói.
Theo chị Nguyên, một con vật kích thước trung bình thường sử dụng khoảng 1kg bột mì, giá 27.000 đồng. Với những con lớn, cần 2kg bột, tương đương khoảng 54.000 đồng. Phần dây kẽm và các vật liệu làm khung bên trong tốn thêm khoảng 20.000-30.000 đồng.
Con vật sau khi làm xong chị Nguyên thường mang luộc chín, sau đó đem hong dưới nắng để bột khô dần, trở nên cứng và giữ được hình dáng.
"Quá trình tạo hình, tay thường xuyên tiếp xúc và tác động trực tiếp lên bột, nếu không xử lý kỹ, sản phẩm dễ bị thiu", chị Nguyên nói.
Theo người phụ nữ, công đoạn này cũng không phải lúc nào cũng thành công. Có những lần nhiệt không đều trong quá trình luộc khiến tượng bị nứt, biến dạng, chị đành phải bỏ đi dù đã mất nhiều giờ tạo hình.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Chị Nguyên và những tác phẩm từ bột mì tự tay làm ra.
Sau nhiều tháng tự mày mò, những con vật bằng bột mì dần trở thành bộ sưu tập riêng của chị Nguyên.
Trong một lần nặn bột, chị Nguyên quay lại quá trình làm và đăng video lên mạng xã hội để lưu giữ kỷ niệm. Không ngờ, chỉ sau vài giờ, video thu hút hàng triệu lượt xem. Nhiều người tò mò tìm đến tận nhà để xem những con vật bằng bột mì và hỏi mua. Tuy nhiên, chị chưa từng bán bất kỳ tác phẩm nào, chỉ muốn làm để thoả mãn sở thích, và làm kỷ niệm.
"Tôi rất vui, không ngờ mình không qua trường lớp nào mà vẫn có thể làm ra những con vật được mọi người yêu thích muốn xuống tiền mua", chị nói.
Hiện chị Nguyên vẫn duy trì việc tạo hình bằng bột mì, đồng thời tự nghiên cứu, tìm tòi để làm thêm những con vật mới để tăng số lượng cho bộ sưu tập của mình.
Ảnh: Nhân vật cung cấp