Hanoi Jazztival: Hướng festival trở thành tài sản văn hóa - Thanh Niên

Một festival chỉ diễn ra vài ngày nhưng nếu được tổ chức và nuôi dưỡng theo chiến lược dài hạn, giá trị của nó có thể vượt khỏi những đêm biểu diễn. Với 'Hanoi Jazztival', điều đáng chú ý sau mùa đầu tiên không chỉ là hơn 12.000 lượt khán giả, mà còn là cách jazz được đưa vào bảo tàng, không gian di...

Đưa jazz vào không gian văn hóa Hà Nội

Có những thành phố được nhớ bởi một công trình, một món ăn, một con sông hay một lễ hội. Khi một sự kiện văn hóa được tổ chức đều đặn, có bản sắc và gắn chặt với đời sống địa phương, theo thời gian, sự kiện ấy có thể trở thành một phần ký ức của thành phố.

Hanoi Jazztival 2026, diễn ra từ ngày 17 - 19.9 với chủ đề Jazz Hà Nội - Giai điệu không biên giới, được Hà Nội định hướng trở thành sự kiện âm nhạc quốc tế thường niên, đồng thời góp phần phát triển công nghiệp văn hóa và quảng bá hình ảnh thủ đô - Thành phố Sáng tạo của UNESCO.

Điểm đáng chú ý của mùa đầu tiên là jazz không bị giới hạn trong một sân khấu. Trong ba ngày, liên hoan có 11 chương trình và hoạt động tại 9 không gian, cụm địa điểm, từ Vườn Âm nhạc - Nhà hát Lớn Hà Nội, Nhà Bát Giác - Vườn hoa Lý Thái Tổ đến Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam, không gian văn hóa Hàng Buồm, các câu lạc bộ và phố đi bộ Hồ Gươm.

Cách tổ chức này tạo ra góc nhìn khác về festival âm nhạc. Khán giả không chỉ đến để nghe nhạc mà còn bước vào những không gian vốn đã mang trong mình ký ức đô thị. Jazz vì thế trở thành một lớp trải nghiệm mới đặt lên nền văn hóa có sẵn của Hà Nội.

Tại triển lãm Jazz & Phố - Giao thoa không biên giới, công chúng được tiếp cận lịch sử hơn 100 năm của jazz qua hình ảnh, âm thanh, nhạc cụ, tư liệu và các trải nghiệm tương tác. Chương trình Jazz và Di sản tiếp tục đặt âm nhạc trong mối quan hệ với không gian văn hóa, trong khi Street Jazz đưa nghệ sĩ và công chúng đến gần nhau hơn trên phố đi bộ Hồ Gươm.

Đó cũng là cách để một loại hình âm nhạc vốn thường được nhìn nhận là kén người nghe bước ra khỏi phạm vi cộng đồng chuyên biệt.

Du khách dừng chân theo dõi màn biểu diễn nghệ thuật đầy ngẫu hứng trong chương trình Street Jazz tại phố đi bộ Hồ Gươm

Ảnh: BTC

Từ sự kiện âm nhạc đến giá trị văn hóa lâu dài

Sau ba ngày, Hanoi Jazztival 2026 ghi nhận hơn 12.000 lượt khán giả và công chúng tham dự trực tiếp. Theo ban tổ chức, riêng đêm khai mạc có hơn 2.000 lượt khán giả, chương trình Jazz Without Borders gần 4.000 lượt và đêm bế mạc hơn 3.000 lượt. Liên hoan quy tụ 14 ban nhạc, nghệ sĩ và nhóm nghệ sĩ, trong đó có 7 ban nhạc quốc tế.

Tuy nhiên, con số khán giả chỉ là một phần giá trị của một festival văn hóa. Điều quan trọng hơn nằm ở khả năng tạo ra những cuộc gặp gỡ: nghệ sĩ Việt Nam với nghệ sĩ quốc tế, nghệ sĩ với công chúng, jazz với các loại hình nghệ thuật khác và âm nhạc với chính không gian thành phố. Các hoạt động tọa đàm, workshop, Jam Jazz Session và Night Jam cũng mở rộng festival từ một chương trình biểu diễn thành không gian trao đổi nghề nghiệp và sáng tạo.

Ở góc độ văn hóa, đây là một giá trị cần được nhìn nhận dài hạn. Một festival không chỉ tạo ra những đêm diễn mà còn có thể góp phần hình thành công chúng, tạo cơ hội cho nghệ sĩ, mở rộng mạng lưới hợp tác quốc tế và thúc đẩy sự phát triển của các không gian biểu diễn.

Khi một du khách đến Hà Nội và biết rằng tháng 9 hằng năm có một festival jazz, âm nhạc bắt đầu trở thành một phần của trải nghiệm du lịch. Họ có thể đến để nghe một nghệ sĩ quốc tế nhưng đồng thời khám phá phố cổ, bảo tàng, di sản, ẩm thực và đời sống đêm của thành phố. Khi đó, giá trị của festival không chỉ nằm ở chiếc vé mà còn nằm trong chuỗi trải nghiệm văn hóa được tạo ra xung quanh nó.

Đây cũng là lý do festival ngày càng được xem như một thành tố của công nghiệp văn hóa. Nếu một sự kiện được duy trì ổn định qua nhiều năm, nó có thể tạo ra thị trường cho nghệ sĩ, đơn vị tổ chức, địa điểm biểu diễn, dịch vụ du lịch và nhiều ngành nghề sáng tạo khác.

Tất nhiên, một mùa đầu tiên chưa thể khẳng định một festival đã trở thành thương hiệu văn hóa. Hơn 12.000 lượt khán giả là tín hiệu đáng chú ý, nhưng để một sự kiện thực sự trở thành tài sản văn hóa của thành phố, yếu tố quyết định vẫn là khả năng duy trì chất lượng, bản sắc và sức hấp dẫn qua từng năm.

Tại lễ bế mạc, đại diện ngành văn hóa Hà Nội nhấn mạnh hướng đưa các giá trị văn hóa vào đời sống đương đại, tạo ra sản phẩm từ di sản, từng bước hình thành thị trường cho nghệ thuật và thêm những trải nghiệm để du khách khám phá, trở lại Hà Nội.

Nếu được tiếp tục đầu tư theo hướng đó, Hanoi Jazztival có thể không chỉ là một festival âm nhạc quốc tế. Qua thời gian, nó có khả năng trở thành một điểm hẹn văn hóa của Hà Nội vào mỗi tháng 9, nơi âm nhạc, di sản, nghệ thuật và đời sống đô thị gặp nhau.