20 phút vật lộn với tử thần
Sáng 10/6/1990, chuyến bay số hiệu 5390 của hãng hàng không British Airways (Anh) khởi hành từ sân bay Birmingham, hướng đến Malaga (Tây Ban Nha). Cơ trưởng Tim Lancaster đảm nhiệm vị trí điều khiển chính, bên cạnh là cơ phó Alastair Atchinson.
Đây vốn là chuyến bay thường lệ. Khi máy bay đạt độ cao khoảng 17.300 feet (tương đương 5.273m), các tiếp viên bắt đầu chuẩn bị phục vụ đồ ăn và thức uống cho hành khách.
Cơ trưởng Tim Lancaster (Ảnh: PA Images).
Tuy nhiên, khoảng 13 phút sau khi cất cánh, một tiếng nổ lớn bất ngờ vang lên. Kính chắn gió bên trái buồng lái bật tung, khiến không khí trong khoang máy bay thay đổi đột ngột. Theo báo cáo điều tra tai nạn hàng không của Anh công bố năm 1992, một màn sương ngưng tụ nhanh chóng bao phủ khoang hành khách.
Sức ép từ luồng không khí tràn ra ngoài lập tức cuốn cơ trưởng Lancaster khỏi vị trí ngồi. Phần thân trên của ông bị hút ra ngoài qua khoảng trống nơi kính chắn gió vừa vỡ, trong khi hai chân vẫn mắc lại bên trong máy bay.
Cánh cửa buồng lái cũng bị luồng khí mạnh thổi bật, va vào bảng điều khiển. Trước tình huống nguy cấp, một tiếp viên hàng không lập tức lao đến, vòng tay ôm lấy phần eo của cơ trưởng nhằm giữ ông lại.
Sau khi thông báo tình trạng khẩn cấp cho hành khách, tiếp viên trưởng cũng nhanh chóng đến hỗ trợ. Người này móc cánh tay qua dây an toàn của ghế dành cho thành viên phi hành đoàn, cố gắng phối hợp kéo cơ trưởng vào trong.
Hai người liên tục tìm cách giữ Lancaster dù gần như không thể nhìn thấy đầu và phần thân trên của ông ở bên ngoài máy bay. Luồng gió cực mạnh khiến việc giữ người cơ trưởng trở nên vô cùng khó khăn.
Một tiếp viên khác sau đó vào hỗ trợ, thay vị trí cho đồng nghiệp đã bắt đầu mất sức vì cánh tay bị va đập vào khung kính và bỏng lạnh. Người này thắt dây an toàn vào ghế phụ trong buồng lái, rồi nắm chặt cả hai chân cơ trưởng.
Dù vậy, sức gió vẫn tiếp tục đẩy Lancaster ra xa hơn, khiến cơ thể ông trượt thêm khoảng 15-20cm khỏi khung cửa kính. Các thành viên phi hành đoàn chỉ có thể cố gắng giữ chặt đôi chân, không để ông bị cuốn hẳn ra ngoài.
Cơ trưởng sống sót kỳ diệu, trở lại làm việc sau 5 tháng
Trong khi các tiếp viên vật lộn giữ cơ trưởng, cơ phó Alastair Atchinson phải một mình kiểm soát máy bay giữa tình huống khẩn cấp. Sau khoảng 20 phút căng thẳng, ông điều khiển máy bay hạ cánh an toàn xuống sân bay Southampton (Anh).
Cơ trưởng Tim Lancaster hồi phục tại bệnh viện sau tai nạn hàng không kinh hoàng ngày 10/6/1990 (Ảnh: PA Images).
Khi máy bay dừng hẳn, hành khách được hướng dẫn rời khỏi phi cơ bằng cầu thang phía sau. Các nhân viên sân bay sau đó đưa Lancaster trở lại bên trong máy bay. Điều kỳ diệu là ông vẫn còn sống sau gần 20 phút bị treo nửa người bên ngoài buồng lái ở độ cao hàng nghìn mét.
Cơ trưởng được đưa đến bệnh viện để điều trị. Ông bị gãy xương cánh tay và cổ tay phải, gãy ngón cái bàn tay trái, đồng thời bị bầm tím, bỏng lạnh và rơi vào trạng thái sốc. Các thành viên phi hành đoàn khác cũng được kiểm tra y tế. Ngoài một tiếp viên bị trầy xước và bầm tím ở cánh tay, không có ai bị thương nghiêm trọng.
Đại úy Tim Lancaster (trên cùng, ở giữa) chụp ảnh cùng các thành viên phi hành đoàn của chuyến bay 5390 của British Airways (Ảnh: Getty Images).
Sau sự cố, toàn bộ tổ bay được ghi nhận vì phản ứng nhanh và nỗ lực cứu người. Họ nhận Bằng khen của Nữ hoàng Anh dành cho những đóng góp có giá trị trong lĩnh vực hàng không. Cơ phó Atchinson còn được trao giải thưởng Polaris nhằm ghi nhận kỹ năng điều khiển máy bay xuất sắc.
Đáng chú ý, chỉ 5 tháng sau tai nạn, vào tháng 11/1990, Lancaster đã quay trở lại công việc phi công. Sau đó, ông tiếp tục làm việc cho hãng hàng không EasyJet cho đến khi nghỉ hưu năm 2008.
Kết quả điều tra sau vụ việc cũng hé lộ nguyên nhân bất ngờ. Kính chắn gió bên trái buồng lái đã được thay thế trước chuyến bay, nhưng các bu lông dùng để cố định kính không đúng kích thước tiêu chuẩn.
Máy bay British Airways tại sân bay Heathrow (Anh), năm 1983 (Ảnh: Getty Images).
Khi máy bay tăng áp suất ở độ cao lớn, 84 trong tổng số 90 bu lông cố định đã bị bật ra, khiến kính chắn gió văng khỏi vị trí.
Sự cố trở thành bài học quan trọng đối với ngành hàng không, thúc đẩy việc siết chặt quy trình bảo dưỡng, kiểm soát chất lượng và kiểm tra kỹ thuật máy bay. Những yêu cầu an toàn được tăng cường sau tai nạn góp phần ngăn ngừa các sự cố tương tự trong hoạt động hàng không sau này.