Hé lộ manh mối nơi nghi có hố chôn tập thể liệt sĩ ở sân trụ sở Đảng ủy xã

Nguồn ảnh: Dân Trí

(Dân trí) - Những lời kể của nhân chứng về nơi chôn cất các chiến sĩ hy sinh trong chiến tranh, đang mở ra manh mối tìm kiếm hài cốt liệt sĩ ở khuôn viên trụ sở Đảng ủy xã Hiệp Đức, thành phố Đà Nẵng.

Ngày 19/10, UBND xã Hiệp Đức, thành phố Đà Nẵng tổ chức hội thảo xác minh thông tin mộ liệt sĩ tại khu vực sân Đảng ủy xã và Dốc Chùa (hay còn gọi là Đồi Chùa), thôn An Đông (huyện Hiệp Đức, tỉnh Quảng Nam cũ).

Theo báo cáo của Ban Chỉ huy Quân sự xã Hiệp Đức, khu vực sân trụ sở Huyện ủy Hiệp Đức cũ, nay là trụ sở Đảng ủy xã Hiệp Đức (số 127 đường Hùng Vương), trước đây có một hố đất sâu được người dân gọi là Hố Bà Lâu.

Hé lộ manh mối nơi nghi có hố chôn tập thể liệt sĩ ở sân trụ sở Đảng ủy xã - 1 — Những vị trí nghi vấn có hài cốt liệt sĩ tại sân Đảng ủy xã Hiệp Đức được cơ quan chức năng đánh dấu (Ảnh: Hoài Sơn).

Ban Chỉ huy Quân sự xã Hiệp Đức cho biết hố sâu này từng được sử dụng để chôn cất cán bộ, chiến sĩ cách mạng hy sinh tại khu vực huyện Hiệp Đức cũ.

Ông Trần Phước Xảo, nguyên chỉ huy Tiểu đoàn 15, Sư đoàn 2, Quân khu 5, cho biết tháng 4/1970, Tiểu đoàn 10 và Tiểu đoàn 15, Sư đoàn 2, được giao nhiệm vụ đánh chiếm Đồi Sơn, Đồi Thị (huyện Hiệp Đức, tỉnh Quảng Nam cũ - nay là xã Hiệp Đức), sau đó giữ địa bàn trung tâm huyện Hiệp Đức.

Tuy nhiên, do thông tin bị lộ trong quá trình tác chiến, các đơn vị chịu tổn thất lớn, nhiều cán bộ, chiến sĩ hy sinh nhưng đồng đội không thể đưa thi thể ra khỏi trận địa.

Sau đó thi thể các chiến sĩ được đưa xuống vùng ruộng trũng, nằm gần địa điểm từng được người dân gọi là Hố Bà Lâu (nay thuộc khuôn viên sân Đảng ủy xã Hiệp Đức) để vùi lấp.

Hé lộ manh mối nơi nghi có hố chôn tập thể liệt sĩ ở sân trụ sở Đảng ủy xã - 2 — Ông Trần Phước Xảo, nguyên chỉ huy Tiểu đoàn 15, Sư đoàn 2, Quân khu 5 (Ảnh: Hoài Sơn).

Ông Phan Tấn Điện (72 tuổi, trú xã Hiệp Đức), nhân chứng cho biết khoảng năm 1969-1970, bản thân ông là người trực tiếp chứng kiến quân địch bắt các thiếu niên trong làng tham gia kéo, khiêng thi thể chiến sĩ hy sinh đi chôn cất. Ông Điện lúc đó 15 tuổi.

Ông Điện nhớ lại thời điểm đó, trong một trận đánh của bộ đội, du kích địa phương với quân địch, có chiến sĩ bị thương ở đùi, cố bò đến giếng nước gần nhà dân để uống nước thì bị phát hiện và bắn chết.

Sau đó, quân địch bắt ông Điện đưa thi thể chiến sĩ này và 3 người lính khác đến một hố bom để chôn cất. Vị trí này theo ông Điện là nằm trong khuôn viên sân Đảng ủy xã Hiệp Đức hiện tại.

Theo ông Điện, tổng cộng có 4 chiến sĩ được đưa xuống hố. Các thi thể được xếp nằm ngang, rồi phủ đất sơ sài. Nhân chứng này cho biết sẽ cùng lực lượng chức năng đến hiện trường, đối chiếu ký ức với địa hình thực tế để hỗ trợ xác định vị trí hố chôn.

Hé lộ manh mối nơi nghi có hố chôn tập thể liệt sĩ ở sân trụ sở Đảng ủy xã - 3 — Ông Phan Tấn Điện, miêu tả về tư thế các thi thể khi được ông an táng (Ảnh: Hoài Sơn).

Ông Lưu Hoàng Ân, Chủ tịch UBND xã Hiệp Đức, cho biết các thông tin được cung cấp có giá trị quan trọng để tiếp tục xác minh, trong đó tập trung vào khu vực sân Đảng ủy xã và Dốc Chùa.

Địa phương sẽ báo cáo cấp có thẩm quyền và phối hợp với cơ quan quân sự rà soát hồ sơ, bản đồ, tọa độ và nghiên cứu sử dụng thiết bị chuyên dụng để khảo sát, xây dựng phương án quy tập theo quy định.

Chính quyền xã đồng thời kêu gọi cựu chiến binh, người dân và thân nhân liệt sĩ tiếp tục cung cấp thông tin, nhất là những ký ức về địa hình cũ, việc thu gom thi thể và vị trí chôn cất sau các trận đánh để giúp cơ quan chức năng có căn cứ xác minh vị trí các hài cốt.

Những lời kể từ các nhân chứng lịch sử đang mở ra căn cứ thực địa quan trọng nhằm tìm kiếm hài cốt liệt sĩ tại khuôn viên trụ sở Đảng ủy xã Hiệp Đức, thành phố Đà Nẵng. Tại hội thảo xác minh ngày 19/10, cơ quan chức năng đã khoanh vùng khu vực trước đây từng là vùng ruộng trũng và hố sâu mang tên Hố Bà Lâu, nơi từng tiếp nhận thi thể cán bộ, chiến sĩ hy sinh trong chiến tranh. Theo ông Trần Phước Xảo, nguyên chỉ huy Tiểu đoàn 15 thuộc Sư đoàn 2, Quân khu 5, chiến dịch tiến công Đồi Sơn và Đồi Thị vào tháng 4/1970 gặp tổn thất lớn khiến đồng đội không thể đưa thi thể liệt sĩ ra ngoài. Cùng thời điểm đó, nhân chứng Phan Tấn Điện xác nhận bản thân từng bị đối phương ép chôn cất 4 chiến sĩ cách mạng xuống một hố bom nằm ngay trong khuôn viên trụ sở hiện nay. Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Hiệp Đức Lưu Hoàng Ân khẳng định địa phương sẽ khẩn trương phối hợp cùng cơ quan quân sự rà soát hồ sơ tác chiến, đối chiếu bản đồ tọa độ và sử dụng thiết bị chuyên dụng khảo sát hiện trường. Chính quyền địa phương tiếp tục kêu gọi các cựu chiến binh và người dân cung cấp thêm thông tin về địa hình cũ nhằm sớm hoàn thiện phương án quy tập hài cốt liệt sĩ theo đúng quy định.