Cuộc khai quật khẩn cấp tại khu vực rú Bụt, xã Kim Liên, tỉnh Nghệ An hồi tháng 8 vừa qua đã làm xuất lộ 2 ngôi mộ gạch. Theo nhận định sơ bộ của các chuyên gia, đây là những ngôi mộ gạch hiếm hoi chưa bị xâm phạm trước khi phát lộ, bước đầu được xác định có niên đại từ thế kỷ IV-VI, thuộc giai đoạn Lục Triều.
Đồ tùy táng trong mộ cổ khá đa dạng, gồm gốm, sành, thủy tinh và kim loại. Phần lớn di vật được tìm thấy trong lòng các ngôi mộ, trong đó nhiều đồ tùy táng của mộ thứ 2 vẫn nằm ở vị trí ban đầu.
Trong mộ thứ nhất, đồ tùy táng gồm chủ yếu đồ gốm và kim loại. Nhóm đồ gốm có gốm men với 4 loại hình gồm âu, nắp, chén và bát. Ngoài ra còn có một tiêu bản gốm đất nung, được nhận định có thể là chân đèn.
Các di vật kim loại gồm tiền Ngũ Thù cùng nhiều tiêu bản thuộc nhóm vũ khí, công cụ như mũi nhọn, lưỡi đao, kiếm, đao và dao. Do nằm dưới lòng đất trong thời gian dài, phần lớn di vật bị oxy hóa, không còn nguyên trạng.
Khi hầm mộ được phát lộ, các tiêu bản kiếm và đao được ghi nhận nằm tại khu vực đầu mộ, xếp chéo nhau, tạo thành hình mũi nhọn hướng về phía đầu mộ.
Trong mộ còn có một tiêu bản chuỗi bằng gỗ bọc sắt, được cho là có khả năng là một loại dao.
Đặc biệt, tại lớp địa tầng phía trên vòm mộ thứ nhất, các nhà khảo cổ còn ghi nhận 2 tiêu bản lon sành thời Lý. Những chiếc lon này có dáng hình trụ, mép miệng nhọn, được tạo tác bằng kỹ thuật dải cuộn.
Khác với mộ thứ nhất, mộ thứ 2 chưa bị xâm phạm trước khi khai quật. Vì vậy, nhóm đồ tùy táng trong mộ vẫn còn nguyên vẹn tại vị trí ban đầu, giúp các nhà nghiên cứu có thêm tư liệu về cách bố trí đồ tùy táng trong một ngôi mộ gạch cổ.
Các di vật trong mộ khá đa dạng, gồm 4 nhóm chất liệu chính: gốm, sành, thủy tinh và kim loại.
Đồ gốm tập trung chủ yếu ở khu vực đầu mộ và hai bên cửa mộ. Nhóm gốm men gồm bình và nắp; trong khi gốm đất nung có nhiều loại hình như nồi, vò, lọ, dọi se chỉ và chén.
Các di vật kim loại cũng được phát hiện ở nhiều vị trí khác nhau trong hầm mộ. Tại nền gạch giáp cửa mộ có một tiêu bản muôi đồng.
Ở khu vực đầu mộ, các nhà khảo cổ ghi nhận một tiêu bản bằng đồng đã bị mủn, không còn đủ hình dáng để nhận diện. Ngoài ra còn có các hiện vật bằng sắt như vòng tay và dao.
Nhóm di vật kim loại màu vàng khá đa dạng, gồm những hạt chuỗi nhỏ, hạt chuỗi đa giác và các tiêu bản dạng lá hoặc cánh hoa.
Theo các chuyên gia, các hạt chuỗi vàng trong mộ thứ 2 có đặc điểm tương đồng với những hạt chuỗi vàng tại khu mộ Hợp Phố (Trung Quốc), chùa Wangheungsa (Hàn Quốc), Khao Sam Kaeo (Thái Lan) và Óc Eo (Việt Nam), tương đồng cả về loại hình và kỹ thuật chế tác.
Xem clip: