Nhóm nhà vật lý học từ trường Đại học Delaware Mỹ và Đại học Quốc gia Chungnam, Đại học Hanyang Hàn Quốc vừa phát triển thành công một hệ thống cảnh báo các đợt phun trào hạt mang năng lượng cao từ trong các cơn bão mặt trời mạnh. Hệ thống mới trên có ưu điểm quan trọng là được thiết kế để dự báo cá...
Nhóm nhà vật lý học từ trường Đại học Delaware Mỹ và Đại học Quốc gia Chungnam, Đại học Hanyang Hàn Quốc vừa phát triển thành công một hệ thống cảnh báo các đợt phun trào hạt mang năng lượng cao từ trong các cơn bão mặt trời mạnh.
Hệ thống mới trên có ưu điểm quan trọng là được thiết kế để dự báo các hạt bức xạ giúp các nhà khoa học dự báo cường độ bức xạ của bão mặt trời khi chúng nhắm vào trái đất. Đặc biệt, trong một số trường hợp bão mặt trời xảy ra với năng lượng thấp, hệ thống có thể thông báo trước 166 phút (gần 3 giờ) về tình hình thời tiết không gian.

Bão Mặt trời khi nhắm vào Trái Đất sẽ gây ra nhiều thiệt hại tùy theo cấp độ
Để kiểm tra tính chính xác của hệ thống cảnh báo mới, các nhà nghiên cứu đã so sánh với dữ liệu do các vệ tinh địa tĩnh quan sát 12 cơn bão mặt trời đã xảy ra. Kết quả cho thấy, các hạt tích điện do hệ thống đo được cao hơn so với các vệ tinh từ 40 triệu-80 triệu volts.
Theo các nhà khoa học, bão năng lượng mặt trời xảy ra sẽ giải phóng các hạt plasma và các hạt tích điện vào không gian có thể gây ra mối nguy hiểm bức xạ cho các vệ tinh trong quỹ đạo, phi hành gia trong không gian và cơ sở hạ tầng điện tử trên Trái đất.
Với những ưu điểm của hệ thống mới, các nhà khoa học hi vọng trong năm tới khi hoạt động năng lượng mặt trời lên đỉnh điểm nó sẽ có tác dụng cảnh báo hữu ích. Nhất là khi NASA đang có kế hoạch bay lên Mặt trăng và Sao Hỏa cũng sẽ giúp các nhà vật lý có thể xác định được sự ảnh hưởng của bão mặt trời đến sức khỏe phi hành gia.
Nghiên cứu hệ thống cảnh báo mới được tài trợ bởi Quỹ Nghiên cứu Quốc gia của chính phủ Hàn Quốc, Quỹ Khoa học quốc gia Mỹ và NASA.
Một nhóm nhà vật lý học thuộc Đại học Delaware của Mỹ cùng các nhà nghiên cứu từ Đại học Quốc gia Chungnam và Đại học Hanyang của Hàn Quốc đã phát triển một hệ thống cảnh báo mới dành cho các đợt phun trào hạt năng lượng cao trong những cơn bão mặt trời mạnh. Hệ thống được thiết kế để dự báo các hạt bức xạ phát ra từ bão mặt trời khi chúng hướng về Trái Đất. Nhờ đó, các nhà khoa học có thêm cơ sở để đánh giá cường độ bức xạ của những hiện tượng thời tiết không gian này.
Điểm đáng chú ý của hệ thống là khả năng đưa ra cảnh báo sớm trong một số trường hợp bão mặt trời có năng lượng thấp. Thời gian cảnh báo trước có thể đạt 166 phút, tương đương gần ba giờ. Khoảng thời gian này được kỳ vọng hỗ trợ các nhà khoa học và đơn vị liên quan chuẩn bị trước khi các hạt năng lượng cao tiếp cận khu vực chịu ảnh hưởng.
Bão mặt trời hướng về Trái Đất có thể gây ra nhiều thiệt hại, tùy thuộc vào cấp độ của sự kiện. Các vụ bùng phát như vậy giải phóng hạt plasma và hạt tích điện vào không gian. Những dòng hạt này có thể tạo ra nguy cơ bức xạ đối với các vệ tinh đang hoạt động trên quỹ đạo, phi hành gia ngoài không gian và các cơ sở hạ tầng điện tử trên mặt đất.
Để kiểm tra độ chính xác, nhóm nghiên cứu đã đối chiếu kết quả của hệ thống với dữ liệu quan sát từ các vệ tinh địa tĩnh. Phạm vi so sánh gồm 12 cơn bão mặt trời từng xảy ra. Kết quả cho thấy số liệu về các hạt tích điện do hệ thống mới đo được cao hơn dữ liệu từ vệ tinh trong khoảng từ 40 triệu đến 80 triệu volt.
Các nhà nghiên cứu cho biết sự khác biệt trong kết quả đo là một yếu tố được xem xét khi đánh giá năng lực của hệ thống. Nghiên cứu tập trung vào việc phát hiện và dự báo các hạt bức xạ liên quan đến những cơn bão mặt trời mạnh. Thông tin này có thể giúp giới khoa học theo dõi rõ hơn diễn biến của thời tiết không gian khi hoạt động mặt trời gia tăng.
Nhóm phát triển kỳ vọng hệ thống sẽ phát huy tác dụng cảnh báo trong năm tới, thời điểm hoạt động năng lượng mặt trời được dự báo đạt đỉnh theo nội dung nghiên cứu. Khi có cảnh báo sớm, các bên liên quan có thể chủ động hơn trong việc theo dõi nguy cơ đối với thiết bị và con người ngoài không gian. Tuy nhiên, nguồn thông tin không nêu cụ thể hệ thống sẽ được triển khai ở phạm vi nào.
Kết quả nghiên cứu cũng được đặt trong bối cảnh NASA đang có kế hoạch thực hiện các chuyến bay tới Mặt trăng và Sao Hỏa. Dữ liệu cảnh báo có thể hỗ trợ các nhà vật lý xác định ảnh hưởng của bão mặt trời đối với sức khỏe phi hành gia. Nguồn thông tin không cung cấp thêm chi tiết về phương pháp đánh giá sức khỏe hoặc kế hoạch ứng dụng cụ thể trong các chuyến bay này.
Nghiên cứu về hệ thống cảnh báo mới nhận được tài trợ từ Quỹ Nghiên cứu Quốc gia của chính phủ Hàn Quốc. Quỹ Khoa học Quốc gia Mỹ và NASA cũng tham gia hỗ trợ tài chính cho công trình. Các kết quả được giới thiệu như một bước phát triển nhằm cải thiện khả năng cảnh báo hạt bức xạ phát sinh trong các cơn bão mặt trời.