Hệ thống rung giúp cảnh báo tai nạn giao thông

Nhiều tài xế đã quen với tiếng nói phát ra từ hệ thống dẫn đường qua vệ tinh, nhưng những âm thanh liên tục đôi khi khiến hành trình trở nên mệt mỏi và dễ phân tán. Một hướng tiếp cận khác đang được giới thiệu là cảnh báo bằng rung động, phương thức truyền thông tin trực tiếp qua xúc giác thay vì buộc người lái phải lắng nghe hoặc nhìn vào màn hình. Công nghệ này hướng tới việc hỗ trợ tài xế nhận biết chỉ dẫn và nguy hiểm mà vẫn duy trì sự tập trung cần thiết trên đường. Phòng thí nghiệm AT&T thuộc Đại học Carnegie Mellon, Mỹ, đã phát triển một mẫu vô lăng mới có khả năng rung để hướng dẫn tài xế rẽ trái hoặc rẽ phải an toàn hơn. Các tín hiệu rung được thiết kế nhằm truyền đạt hướng đi ngay tại vị trí hai bàn tay thường xuyên tiếp xúc, giúp người lái tiếp nhận thông tin mà không cần rời mắt khỏi con đường. Cách tiếp cận này có thể đặc biệt hữu ích trong những tình huống giao thông đòi hỏi phản ứng nhanh, khi việc liếc nhìn thiết bị định vị tạo thêm nguy cơ mất tập trung. Vô lăng mới không chỉ phục vụ việc chỉ đường, bởi thiết bị còn có thể được lập trình để rung theo những kiểu khác nhau khi phát hiện nguy hiểm sắp xảy ra. Một tình huống được nêu là khi có chiếc xe khác nằm khuất trong tầm quan sát, khiến tài xế khó nhận biết mối đe dọa bằng cách quan sát thông thường. Khi đó, tín hiệu xúc giác trên vô lăng có thể đóng vai trò cảnh báo bổ sung, nhắc người lái thận trọng hơn mà không phụ thuộc hoàn toàn vào âm thanh. Các nhà nghiên cứu cho biết hệ thống sử dụng nguyên lý tương tự phản hồi xúc giác thường xuất hiện trên màn hình cảm ứng của điện thoại thông minh. Người dùng điện thoại thường cảm nhận một cú rung nhẹ sau khi chạm vào màn hình, còn vô lăng áp dụng cảm giác đó để truyền thông tin định hướng và cảnh báo. Điểm khác biệt nằm ở quy mô cùng cách bố trí, bởi phản hồi được phân phối trên nhiều vị trí quanh vành vô lăng để tạo cảm giác rõ ràng hơn. Trên vô lăng có tổng cộng 20 điểm rung, những điểm này có thể di chuyển theo bất cứ hướng nào nhằm chỉ dẫn đường đi cho tài xế. Sự chuyển động của các điểm rung giúp tín hiệu không chỉ xuất hiện tại một vị trí cố định, mà còn tạo cảm giác về hướng rẽ hoặc hướng cần chú ý. Nhờ vậy, tài xế có thể phân biệt thông tin qua cảm giác ở tay, thay vì phải giải mã nhiều âm thanh hoặc liên tục quan sát bản đồ điện tử. Ý tưởng này nhắm tới một vấn đề phổ biến trên đường, đó là sự mất tập trung khi tài xế phải chia sự chú ý giữa việc quan sát giao thông và theo dõi thiết bị định vị. Tình trạng này thường xảy ra khi người lái không nhìn vào màn hình dẫn đường qua vệ tinh gắn trên xe, hoặc ngược lại, không quan sát đầy đủ con đường phía trước. Hệ thống rung được kỳ vọng giảm nhu cầu nhìn màn hình, đồng thời duy trì kênh thông tin cần thiết giữa thiết bị dẫn đường và người điều khiển phương tiện. Theo nhận định của các nhà nghiên cứu, việc sử dụng hệ thống mới có thể giảm từ 3 đến 4 phần trăm số tai nạn bắt nguồn từ mất tập trung khi lái xe. Mức giảm này được xem là đáng kể nếu xét trên quy mô giao thông lớn, nơi một thay đổi nhỏ trong hành vi tài xế có thể tác động đến nhiều vụ va chạm. Công nghệ vì thế không chỉ nhằm làm hành trình dễ chịu hơn, mà còn hướng tới mục tiêu giảm số vụ tai nạn giao thông chết người mỗi năm. Kết quả thử nghiệm trên những tài xế trẻ, có độ tuổi trung bình 25, cho thấy sự mất tập trung giảm 3,1 phần trăm khi họ sử dụng vô lăng rung thay cho hệ thống dẫn đường qua vệ tinh cảnh báo bằng âm thanh. Con số này cung cấp dấu hiệu ban đầu rằng phản hồi xúc giác có thể hỗ trợ người lái hiệu quả hơn trong việc duy trì chú ý, dù hệ thống vẫn đang được nghiên cứu và phát triển. Nếu tiếp tục được hoàn thiện, vô lăng rung có thể trở thành một lựa chọn cảnh báo đáng chú ý cho các phương tiện tương lai, đặc biệt trong bối cảnh an toàn giao thông ngày càng được quan tâm.