Hiện đại hay “hại điện”?

Nguồn ảnh: Nhân Dân

Làn sóng tấn công mạng nhằm vào loạt siêu thị ở châu Âu mới đây đặt ra câu hỏi về mặt trái của kết nối internet vạn vật (IoT), đó là liệu những hệ thống lưu trữ tiên tiến có còn mang lại những tiện ích hay là mục tiêu của tin tặc?

Từ một sự cố kỹ thuật tưởng chỉ là chuyện của ngành bán lẻ, chuỗi tấn công mạng nhắm vào hệ thống làm lạnh tại các siêu thị châu Âu đang trở thành vấn đề an ninh khẩn cấp của Liên minh châu Âu (EU). Ủy ban châu Âu (EC) tuyên bố, sẽ đánh giá khả năng chống chịu của các siêu thị trước các cuộc tấn công mạng, sau khi tủ lạnh và tủ đông tại hàng chục cửa hàng ở hàng loạt quốc gia EU bị tin tặc tấn công, đẩy nhiệt độ lưu trữ lên hàng chục độ C khiến nhiều tấn thực phẩm hư hỏng.

Các vụ tấn công trong những ngày gần đây đã ảnh hưởng đến hệ thống làm lạnh tại siêu thị ở ít nhất 9 quốc gia châu Âu, gồm Bỉ, Estonia, Phần Lan, Ireland, Italy, Luxembourg, Hà Lan, Bồ Đào Nha và Thụy Điển. Ước tính, hơn 100 cửa hàng tại nhiều nước châu Âu gặp sự cố trong ngày 2/11. Mới đây nhất, Đức và Hy Lạp cũng ghi nhận sự cố tương tự. Chưa hết, tấn công mạng còn nhằm vào các kho lạnh lưu trữ nguồn máu hiến tặng tại Pháp. France24 cho hay, các kho lạnh, nơi lưu trữ các mẫu máu cũng như các túi huyết tương dùng cho việc truyền máu và sản xuất thuốc, đã bị cài đặt lại nhiệt độ lên tới 110oC thay vì mức âm 30oC tiêu chuẩn.

Theo Reuters, Ủy viên phụ trách Nông nghiệp và Thực phẩm Christophe Hansen cho biết, các vụ việc sẽ được đưa ra thảo luận tại Hội đồng An ninh của EC. Cơ chế này do Chủ tịch EC Ursula von der Leyen thành lập tháng 3/2025, quy tụ toàn bộ các ủy viên để xử lý các mối đe dọa đối với an ninh của EU. Nội dung thảo luận sẽ tập trung vào phương án dự phòng của các nhà bán lẻ và tốc độ ứng phó khi xảy ra gián đoạn. Thời điểm họp chưa được ấn định, song theo một quan chức EU, Chánh Văn phòng Các ủy viên đã thống nhất rằng, cuộc họp cần diễn ra sớm.

Tuy an ninh lương thực hiện chưa bị đe dọa, song các vụ việc đã gây lãng phí thực phẩm, thiệt hại kinh tế cho nhà bán lẻ và ảnh hưởng đến nguồn hàng phục vụ người tiêu dùng. Đó là chưa kể các lĩnh vực như giao thông hay viễn thông có thể trở thành mục tiêu tiếp theo.

Theo Giáo sư Charles Cuvelliez, chuyên gia an ninh mạng thuộc Trường Bách khoa Brussels (ULB), các thiết bị công nghiệp như hệ thống làm lạnh được kết nối internet đang tạo ra lỗ hổng để tin tặc lợi dụng. Bởi thế, chưa chắc những hệ thống lưu trữ hiện đại sẽ an toàn trong kỷ nguyên số hóa.

AN LINH

Làn sóng tấn công mạng nhắm vào hạ tầng làm lạnh tại châu Âu đang chuyển dịch từ rủi ro thương mại sang cuộc khủng hoảng an ninh khu vực. Chỉ trong ngày 2/11, hơn 100 siêu thị thuộc ít nhất 9 quốc gia thành viên Liên minh châu Âu như Bỉ, Hà Lan, Thụy Điển, cùng các ghi nhận mới tại Đức và Hy Lạp, đã bị tin tặc thao túng nhiệt độ khiến hàng tấn thực phẩm hư hại. Đáng lo ngại hơn, kênh France24 xác nhận hệ thống kho lạnh y tế tại Pháp cũng bị can thiệp nhiệt độ lên tới 110 độ C, trực tiếp đe dọa các mẫu máu và huyết tương dự trữ. Trước diễn biến phức tạp, Ủy viên phụ trách Nông nghiệp và Thực phẩm Christophe Hansen thông báo vụ việc sẽ được đưa ra Hội đồng An ninh của Ủy ban châu Âu thảo luận khẩn cấp. Cơ quan này sẽ rà soát năng lực ứng phó gián đoạn và phương án dự phòng của các chuỗi bán lẻ nhằm ngăn chặn nguy cơ khủng hoảng lan sang lĩnh vực giao thông hay viễn thông. Dù an ninh lương thực tổng thể chưa bị đe dọa, thiệt hại kinh tế trước mắt cùng gián đoạn chuỗi cung ứng hàng hóa đã tạo áp lực lớn lên thị trường. Giáo sư Charles Cuvelliez từ Trường Bách khoa Brussels nhận định chính kết nối Internet vạn vật trên các thiết bị công nghiệp đang phơi bày lỗ hổng nghiêm trọng cho tin tặc khai thác. Thực trạng này cho thấy sự mở rộng thiếu kiểm soát của hệ thống lưu trữ thông minh có thể biến tiện ích công nghệ thành mục tiêu phá hoại trọng yếu. Việc củng cố chuẩn bảo mật cho hạ tầng kỹ thuật số cơ sở vì vậy trở thành yêu cầu sống còn nhằm bảo đảm an toàn chuỗi cung ứng trong kỷ nguyên số.