Hiện diện mà không cần... có mặt

Một ngày nào đó, việc vắng mặt tại hội nghị có thể không còn đồng nghĩa với bỏ lỡ cuộc thảo luận, bởi hình đại diện ba chiều của bạn vẫn xuất hiện thay thế. Avatar 3D này không chỉ mang dáng vẻ đại diện cho chủ nhân, mà còn được kỳ vọng tạo cảm giác người ở xa đang hiện diện trong cùng không gian. Viễn cảnh ấy có thể đến gần hơn nhờ Trung tâm BeingThere, dự án hợp tác giữa Đại học Công nghệ Nanyang của Singapore, Đại học North Carolina của Mỹ và Viện Công nghệ liên bang Zurich của Thụy Sĩ. Trung tâm BeingThere sẽ phát triển công nghệ mang tên BeingThere, tạm dịch là “Hiện diện ở đó”, nhằm tạo ra ảo giác hiện diện từ xa cùng khả năng tương tác tự nhiên. Người tham gia không cần trực tiếp có mặt, nhưng vẫn có thể xuất hiện trong môi trường làm việc, hội họp hoặc giao tiếp thông qua hệ thống phù hợp. Các nhà khoa học kỳ vọng công nghệ này tạo nên cuộc cách mạng về liên lạc, tương tự ảnh hưởng mà điện thoại và thư điện tử từng mang lại. Theo kế hoạch, dự án sẽ nghiên cứu bốn kiểu hiện diện từ xa, đáp ứng những nhu cầu khác nhau trong đời sống và công việc hiện đại. Trường hợp đầu tiên phù hợp với người quá bận, không thể dự họp, nhưng vẫn muốn nắm bắt đầy đủ diễn biến quan trọng. Họ có thể gửi một “avatar tự động” thay mình, để nhân vật ảo này tham dự, quan sát và ghi nhận nội dung cuộc họp. Avatar tự động có khả năng nhận biết những người thật đang tham dự trong phòng, đồng thời tiếp nhận thông tin diễn ra xung quanh. Sau khi cuộc họp kết thúc, nhân vật ảo sẽ báo cáo lại cho người vắng mặt những nội dung đã ghi nhận. Cách làm này có thể giúp người bận rộn duy trì kết nối công việc, dù không thể trực tiếp bước vào phòng họp tại thời điểm được yêu cầu. Một hướng nghiên cứu khác là hệ thống hiện diện từ xa đặt tại chỗ, giúp hình đại diện của người ở xa xuất hiện ổn định trong một không gian cụ thể. Các nhà khoa học cũng phát triển hệ thống hiển thị lưu động, có thể mang hình đại diện ba chiều đến nơi khác theo nhu cầu. Đáng chú ý, hệ thống này cho phép cả người có mặt lẫn người vắng mặt điều khiển hình đại diện trong môi trường tương ứng. Nhờ công nghệ đó, người vắng mặt có thể tạo ảo giác rằng mình vẫn đang ở trong cùng văn phòng, phòng thí nghiệm hoặc bệnh viện với những người khác. Dù không thay thế hoàn toàn sự hiện diện vật lý, hình đại diện ba chiều được kỳ vọng làm giảm khoảng cách trong các hoạt động cần trao đổi trực tiếp. Việc tương tác vì thế có thể trở nên tự nhiên hơn, thay vì chỉ dựa vào hình ảnh phẳng hoặc âm thanh truyền thống. Dự án còn lại mang tham vọng lớn hơn, khi hướng tới một hình nộm robot có chức năng như avatar được định vị và điều khiển từ xa. Robot này có thể tự do hoạt động trong môi trường ở xa, đồng thời thể hiện dáng vẻ và cử chỉ của chủ nhân. Nếu thành công, ý tưởng ấy có thể khiến hình ảnh trong bộ phim Avatar trở nên gần với đời thực hơn. Các chuyên gia thuộc Đại học Công nghệ Nanyang cho rằng BeingThere có thể cải thiện phương thức liên lạc, đồng thời giảm phát thải khí carbon do hạn chế nhu cầu di chuyển. Công nghệ cũng giúp tránh những lần trì hoãn đi lại do thời tiết xấu, đặc biệt trong các công việc cần phản ứng nhanh hoặc phối hợp giữa nhiều địa điểm. Trong y tế, tiềm năng ứng dụng được đánh giá đáng kể, vì bác sĩ có thể phản ứng nhanh hơn, điều trị từ xa chính xác và hiệu quả hơn.