Hộ kinh doanh sẽ được cơ quan thuế nhắc nhở sai sót không cố ý về thuế, hóa đơn - Ảnh: HỮU HẠNH
Trong văn bản vừa gửi cơ quan thuế các cấp, Cục Thuế yêu cầu tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn, nhắc nhở người nộp thuế, nhất là hộ, cá nhân kinh doanh trong quá trình chuyển từ nộp thuế khoán sang tự kê khai, tự nộp thuế theo doanh thu thực tế.
Sai sót không cố ý được nhắc nhở, hướng dẫn khắc phục
Theo Cục Thuế, năm 2026 có nhiều nghị định, thông tư mới về thuế, hóa đơn có hiệu lực. Trong quá trình chuyển sang phương thức khai, nộp thuế mới, tâm lý lo ngại thủ tục phức tạp, sợ làm sai, sợ bị phạt vẫn phổ biến ở hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ.
Nhiều hộ kinh doanh bất ngờ bị truy thu thuế tài khoản loa thanh toán
Hộ kinh doanh cần chính sách thuế rõ ràng, dễ hiểu
Vì vậy, cơ quan thuế được yêu cầu tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn để người nộp thuế hiểu đúng, tự giác thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế. Với những sai sót do chưa nắm rõ quy định, không có dấu hiệu cố ý, cơ quan thuế cần kịp thời nhắc nhở, hướng dẫn người nộp thuế điều chỉnh, khắc phục theo quy định.
Cơ quan thuế cũng phải chủ động rà soát, cảnh báo sớm những trường hợp có nguy cơ khai sai, chậm khai, chậm nộp thuế; lưu giữ hồ sơ, thông tin về việc đã nhắc nhở, hướng dẫn để làm căn cứ xem xét, xử lý khi cần thiết.
Tuy nhiên, Cục Thuế lưu ý việc nhắc nhở, hướng dẫn không thay thế hoặc làm chậm việc xử lý vi phạm. Những trường hợp cố ý khai sai, trốn thuế, gian lận hoặc tiếp tục vi phạm sau khi đã được nhắc nhở, cảnh báo phải bị xử lý nghiêm theo quy định pháp luật.
Việc xử lý phải đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục, không bỏ qua vi phạm nhưng cũng không xử phạt tràn lan.
Cơ quan thuế lựa chọn hình thức tuyên truyền phù hợp với điều kiện từng địa phương; xây dựng tài liệu ngắn gọn, dễ hiểu theo nhóm ngành nghề, quy mô kinh doanh. Việc hỗ trợ trực tiếp cần được chú trọng với người nộp thuế lớn tuổi, ở vùng khó khăn hoặc hạn chế về công nghệ.
Các đơn vị phải duy trì đường dây nóng, kênh hỗ trợ trực tuyến, giải đáp kịp thời, đầy đủ để người nộp thuế không phải đi lại nhiều lần.
Quá nhiều chính sách thuế được ban hành từ đầu năm nay, nhiều hộ kinh doanh lúng túng, không biết làm thế nào cho đúng - Ảnh: LÊ THANH
Hộ kinh doanh lúng túng, sợ sai và lo bị phạt
Chia sẻ với Tuổi Trẻ, nhiều hộ kinh doanh cho biết chỉ trong khoảng 2 năm qua có 3 luật, 5 nghị định và 7 thông tư liên quan đến thuế được ban hành. Người kinh doanh nhỏ lúng túng, không biết phải làm thế nào cho đúng, lo sai và sợ bị phạt.
Ông T.H.H. (kinh doanh thiết bị điện ở Mỹ Đức, Hà Nội) cho biết từ năm 2025 trở về trước chỉ tập trung kinh doanh và nộp thuế với mức đã ấn định. Còn từ đầu năm đến nay, ông phải tìm hiểu chính sách về cách tính thuế, kê khai, ghi sổ sách kế toán…
"Các văn bản chính sách nhiều và thường dẫn chiếu nhau. Đơn cử, Nghị định 68/2026 quy định tỉ lệ % và doanh thu tính thuế thực hiện theo quy định của Luật Thuế giá trị gia tăng số 48 và các văn bản hướng dẫn thi hành. Như vậy, tôi lại phải tiếp tục tra cứu.
Tôi đã kê khai thuế 2 quý rồi nhưng vẫn không chắc chắn mình đã làm đúng chưa, sai thì lại lo bị phạt", ông H. giãi bày.
Ông Phạm Văn Đông (hộ kinh doanh sửa chữa xe máy ở Hà Đông, Hà Nội) cho biết mong mỏi nâng ngưỡng doanh thu tính thuế đơn giản lên 10 tỉ đồng từng ngày mà Bộ Tài chính đang đề xuất. Vì hiện nay, doanh thu trên 3 tỉ đồng, hộ phải tính thuế cá nhân theo thu nhập, tức là doanh thu trừ chi phí.
Ngoài ra, ông còn phải thực hiện 4 sổ kế toán. Vì sợ sai, lo bị phạt nên buộc phải thuê dịch vụ kế toán với 500.000 đồng/tháng.
Điều đáng nói, theo ông Đông, không chỉ quá nhiều chính sách thuế, mà các quy định về thuế, hóa đơn, kế toán không dễ hiểu với người kinh doanh nhỏ.
Muốn làm đúng, hộ kinh doanh chưa chắc đã hiểu hết luật
Bà Nguyễn Thị Thu Hà - Phó tổng thư ký Hội Tư vấn thuế Việt Nam - cho biết hầu hết hộ kinh doanh không muốn trốn thuế, né thuế. Ngược lại, họ muốn tuân thủ chính sách và thực hiện đúng nghĩa vụ thuế.
Tuy nhiên, ngay cả những người từng làm kế toán, nay tự đứng ra làm chủ hộ kinh doanh cũng không chắc mình đã cập nhật đầy đủ chính sách và đã làm đúng quy định hay chưa về cách xác định doanh thu, thời điểm xuất hóa đơn…
Trong khi đó, chủ hộ kinh doanh có độ tuổi và khả năng tiếp cận công nghệ rất khác nhau. Nhiều người có kinh nghiệm lâu năm về ngành nghề, sản phẩm nhưng gặp khó khăn khi sử dụng phần mềm, hóa đơn điện tử, kê khai thuế.
Một ngày 4 nghị định, 5 thông tư liên quan thuế: Hộ kinh doanh 'mở mắt ra thấy thay đổi'Một ngày 4 nghị định, 5 thông tư liên quan thuế được ban hành, có thông tư dài kỷ lục 839 trang. Nhiều hộ kinh doanh lo chưa kịp cập nhật quy định cũ, văn bản mới đã ra đời thay thế, lại thường dẫn chiếu sang nhiều văn bản khác, khiến họ nơm nớp lo làm sai.