Anthropic đã chính thức khởi động quá trình cho thương vụ có thể trở thành đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) lớn nhất lịch sử. Công ty đứng sau mô hình AI Claude đã công bố hồ sơ IPO vào sáng thứ hai (26/10) mở đường cho việc niêm yết sớm nhất là vào tuần trước Lễ Tạ ơn.
Bản cáo bạch dài hơn 300 trang đưa ra cả những lời hứa hẹn và mối nguy hiểm. Theo đó, trí tuệ nhân tạo (AI) có thể mở ra một kỷ nguyên tiến bộ mới, làm thay đổi cách con người lập trình, nghiên cứu, xây dựng mô hình tài chính và tự động hóa các công việc thường ngày, thậm chí góp phần chữa trị các bệnh hiểm nghèo như ung thư. Đồng thời, AI cũng có thể dẫn đến việc phát triển các loại vũ khí sinh học mới, “làm mất ổn định trật tự địa chính trị” và phát triển vượt quá khả năng “hiểu biết và kiểm soát của con người”.
Bộ hồ sơ này mang đến cái nhìn chi tiết nhất từ trước đến nay về tham vọng khổng lồ, tình hình tài chính đáng kinh ngạc và cơ cấu quản trị được kiểm soát chặt chẽ của gã khổng lồ AI. Trong những ngày tới, các nhà đầu tư sẽ nghiên cứu kỹ lưỡng bộ hồ sơ này trước thềm “roadshow” (chuyến đi giới thiệu cổ phiếu) của Anthropic, dự kiến diễn ra trong khoảng hai tuần nữa - thời điểm công ty sẽ thuyết trình để chào bán cho họ số cổ phiếu trị giá khoảng 100 tỷ USD.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Anthropic là công ty đứng sau mô hình AI Claude (Ảnh minh hoạ: The Guardian).
Anthropic cho biết sẽ niêm yết trên sàn Nasdaq với mã chứng khoán “ANT”. Goldman Sachs và Morgan Stanley giữ vai trò bảo lãnh phát hành chính, dẫn đầu một nhóm gồm 22 ngân hàng. Mặc dù Anthropic chưa công bố mức định giá mục tiêu, các nguồn tin thân cận với thương vụ cho biết con số này có thể nằm trong khoảng 1,5 đến 2 nghìn tỷ USD.
Lỗ lớn và doanh thu tăng vọt
Doanh thu của Anthropic tăng 1.300% so với cùng kỳ năm trước, đạt 16,3 tỷ USD trong sáu tháng kết thúc ngày 30/6, so với 1,2 tỷ USD của cùng kỳ năm ngoái.
Tuy nhiên, công ty cũng báo cáo khoản lỗ ròng 80,7 tỷ USD trong nửa đầu năm, trong đó khoảng 72 tỷ USD là các khoản điều chỉnh kế toán phi tiền mặt liên quan đến các công cụ tài chính chuyển đổi, không phải tiền thực sự chi ra. Chi phí của công ty bao gồm gần 9 tỷ USD cho điện toán và cơ sở hạ tầng - nhiều hơn mức 7,3 tỷ USD mà công ty ghi nhận cho cả năm 2025.
Lỗ từ hoạt động kinh doanh, thước đo lợi nhuận từ các hoạt động cốt lõi, đã thu hẹp đáng kể: còn 693 triệu USD, so với 2,1 tỷ USD cùng kỳ năm trước.
Dù người ta nói nhiều về việc ngành AI đốt tiền ra sao, Anthropic vẫn đang nắm giữ rất nhiều tiền. Công ty cho biết tính đến ngày 30/6, họ có 112,4 tỷ USD tiền mặt và các khoản tương đương tiền - tương đương 80% trong tổng số 141,1 tỷ USD đã huy động được trong sáu năm kể từ khi thành lập. Ngoài ra, Anthropic còn có 19,3 tỷ USD đầu tư ngắn hạn vào nhiều loại chứng khoán khác nhau, bao gồm cả các quỹ thị trường tiền tệ.
Theo hồ sơ nộp lên cơ quan quản lý, Anthropic duy trì được bảng cân đối kế toán vững mạnh nhờ tăng trưởng doanh thu nhanh chóng và những cải tiến trong việc sử dụng sức mạnh tính toán. Công ty thậm chí đạt lợi nhuận hoạt động 974 triệu USD trong quý II - trái ngược với đối thủ lớn nhất là OpenAI, vốn được báo chí cho là vẫn đang thua lỗ nặng.
Cơ hội 40 nghìn tỷ USD và những rủi ro khổng lồ
Anthropic không nêu thẳng con số “tổng thị trường tiềm năng” (thuật ngữ kinh doanh chỉ quy mô doanh thu có thể khai thác), nhưng ngầm ám chỉ con số này là 40 nghìn tỷ USD - vượt mức 28,5 nghìn tỷ USD mà SpaceX của Elon Musk đưa ra trong đợt IPO hồi tháng 6. Anthropic tính con số này bằng cách ước tính giá trị kinh tế toàn cầu năm 2025 do “lao động tri thức” tạo ra.
Ở chiều ngược lại, khoảng 94 trang trong hồ sơ được dành để trình bày các yếu tố rủi ro, trong đó có khả năng các mô hình AI “lệch hướng” (không tuân theo mục tiêu con người đặt ra) gây hại ngoài đời thực. Anthropic cho biết các mô hình AI có thể bộc lộ xu hướng “tự bảo toàn” nhằm tránh bị tắt, và có thể tạo ra những phản hồi mang tính “tống tiền” để thuyết phục con người cho phép chúng tiếp tục hoạt động.
Anthropic cho biết họ đã đưa vào điều khoản dịch vụ các biện pháp nhằm giới hạn trách nhiệm pháp lý đối với hành vi của các mô hình AI, nhưng cảnh báo rằng trong một số trường hợp, công ty vẫn có thể phải chịu trách nhiệm. Anthropic nói thêm rằng “quy mô thiệt hại có thể phát sinh từ một sự cố thảm họa liên quan đến AI” có thể lớn đến mức công ty không thể mua được bảo hiểm để bù đắp những tổn thất tiềm tàng.
Chi phí hạ tầng khổng lồ
Anthropic cam kết chi ít nhất 475 tỷ USD cho các thỏa thuận năng lực điện toán trong vòng 7-10 năm tới. Phần lớn các thỏa thuận này không thể hủy bỏ, bất kể công ty sử dụng bao nhiêu.
Trong số những bên hưởng lợi lớn nhất có Google (ít nhất 111 tỷ USD) và Amazon (110 tỷ USD). SpaceXAI - công ty con của SpaceX, trước đây là xAI của Elon Musk - cũng dự kiến nhận tới 120,5 tỷ USD cho đến năm 2029, dù phần lớn thỏa thuận này có thể bị một trong hai bên hủy bỏ với thông báo trước 90 ngày.
Tính cả các hợp đồng thuê chip, tổng cam kết hạ tầng của Anthropic có thể lên tới hơn 750 tỷ USD.
Cổ đông phổ thông gần như không có tiếng nói
Cơ cấu vốn của Anthropic về cơ bản loại các cổ đông phổ thông ra khỏi hầu hết các quyết định của công ty, thông qua hai tầng kiểm soát.
Thứ nhất, bảy nhà đồng sáng lập sẽ là thành viên duy nhất của một pháp nhân gọi là “Founder LLC”, nắm giữ cổ phiếu Loại F duy nhất mang 50,1% tổng quyền biểu quyết đối với các vấn đề đưa ra trước cổ đông.
Thứ hai, Quỹ tín thác Lợi ích Dài hạn (Long-Term Benefit Trust) gồm năm thành viên không có lợi ích tài chính trong công ty - sẽ có quyền bổ nhiệm đa số thành viên hội đồng quản trị, thông qua việc nắm giữ cổ phiếu Loại T duy nhất. Cộng lại, Quỹ tín thác và Founder LLC có thể bầu toàn bộ hội đồng quản trị.
Các nhà sáng lập cũng nằm trong số những cổ đông cá nhân lớn nhất được công bố, gồm Dario và Daniela Amodei, Jack Clark, Tom Brown, Jared Kaplan, Sam McCandlish và Christopher Olah. Mỗi người nắm giữ khoảng 240 triệu cổ phiếu Loại A, và đều cam kết dành 80% số cổ phần cá nhân cho hoạt động từ thiện.