Hồ tiêu Bầu Mây nỗ lực nâng chuẩn OCOP từ chuỗi liên kết sản xuất, chế biến
Nguồn ảnh: Nhân Dân
Những người nông dân trồng hồ tiêu ở xã Hòa Hiệp ( Thành phố Hồ Chí Minh ) đang nỗ lực trong việc liên kết sản xuất, chế biến, nhằm giữ vững chất lượng, nâng chuẩn OCOP mặt hàng chủ lực “ hồ tiêu Bầu Mây ” và mở rộng thị trường tiêu thụ bền vững hơn. Gợi mở hướng phát triển nông nghiệp đô thị ở Thàn...
Ông Lâm Ngọc Nhâm, Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp-Thương mại-Du lịch Bầu Mây (HTX Bầu Mây), cho biết: Nhiều năm nay hợp tác xã đã xác định hồ tiêu là cây trồng chủ lực. Từ lâu, hồ tiêu đã được gọi là “vàng đen”, không chỉ là vua của gia vị mà còn có giá trị trong dược liệu, mỹ phẩm. Chúng tôi luôn suy nghĩ làm thế nào để giữ được phần tinh túy nhất của hạt tiêu, để mọi người thích ăn tiêu và ai cũng có thể ăn được.
Điểm khác của HTX Bầu Mây là không dừng ở việc bán hồ tiêu như một loại nguyên liệu thô. Hợp tác xã phát triển nhiều dòng sản phẩm như tiêu sữa, tiêu tươi muối, tiêu xanh muối, tiêu một nắng, tiêu không hạt và tiêu xanh giọt. Cách làm này giúp hạt tiêu bước ra khỏi cách sử dụng quen thuộc, đồng thời mở rộng nhóm khách hàng.
Chăm sóc hồ tiêu đang chuẩn bị vào vụ thu hoạch ở xã Hòa Hiệp. (Ảnh: Cộng tác viên)
“Ngay từ đầu, chúng tôi xác định phải làm tận gốc thì sản phẩm mới có thể đủ sức đi xa. Chúng tôi sản xuất theo tiêu chuẩn GlobalGAP, theo hướng hữu cơ và áp dụng tiêu chuẩn ISO trong khâu chế biến. Tất cả thông tin về sản phẩm đều được thể hiện trên bao bì. Chỉ cần quét mã QR, người tiêu dùng có thể biết được quy trình sản xuất, chế biến của chúng tôi”, ông Nhâm chia sẻ.
Hiện hồ tiêu Bầu Mây đã có mặt tại các điểm bán chọn lọc như cửa hàng thực phẩm hữu cơ, thực phẩm dinh dưỡng, siêu thị cao cấp và một số điểm bán tại sân bay. Ở thị trường quốc tế, sản phẩm đã xuất khẩu được sang Nhật Bản, Singapore, Hàn Quốc, Australia, Mỹ, Canada, Nga, Anh, Pháp… và được bảo hộ tại 6 quốc gia. Đây là nền tảng quan trọng để sản phẩm tiếp tục hoàn thiện hồ sơ, tiêu chuẩn và năng lực cạnh tranh khi hướng tới chuẩn sản phẩm OCOP 5 sao.
Không chỉ tập thể hợp tác xã mà người nông dân cũng yên tâm hơn và hưởng lợi từ chuỗi liên kết sản xuất. Anh Phạm Thành Công (ấp Phú Lập, xã Hòa Hiệp) cho biết: Trước đây, gia đình anh làm nông khá vất vả, thường gặp cảnh “được mùa thì mất giá, được giá thì lại mất mùa”; đầu ra không ổn định khiến thu nhập bấp bênh. Sau khi liên kết với HTX Bầu Mây, gia đình anh được hỗ trợ về kỹ thuật canh tác, chăm sóc cây trồng và đầu ra sản phẩm.
“Từ khi liên kết với HTX Bầu Mây, gia đình không còn lo nhiều về giá cả và đầu ra nữa. Sản xuất thuận lợi hơn, thu nhập cũng ổn định hơn trước”, anh Công chia sẻ.
Kiểm tra từng sản phẩm hồ tiêu ở Hợp tác xã Bàu Mây. (Ảnh: Cộng tác viên)
Ông Nguyễn Hoàng Thư, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Hòa Hiệp, cho biết: Toàn xã hiện có 12 sản phẩm OCOP. Trong đó, hồ tiêu Bầu Mây đang được cơ quan chức năng xem xét công nhận sản phẩm OCOP 5 sao. Đây là kết quả từ sự cố gắng lớn của hợp tác xã Bàu Mây, nông dân và chính quyền địa phương trong quá trình hoàn thiện hồ sơ, chuẩn hóa sản phẩm và nâng cấp chất lượng.
“Trong quá trình hợp tác xã chuẩn bị hồ sơ OCOP, địa phương đã bố trí cán bộ hướng dẫn; đồng thời, phối hợp ngành nông nghiệp để hoàn thiện các nội dung cần thiết. Xã Hòa Hiệp cũng đang tính đến hướng phát triển du lịch gắn với sản phẩm nông nghiệp. Khi đó, những mô hình sản xuất như Bầu Mây có thể trở thành điểm tham quan, trải nghiệm, giúp giá trị của hạt tiêu không chỉ nằm ở sản phẩm đóng gói, mà còn ở câu chuyện vùng trồng và cách làm nông nghiệp của địa phương”, ông Nguyễn Hoàng Thư chia sẻ thêm.
Công nhân vận hành thiết bị trong xưởng chế biến ở Hợp tác xã Bàu Mây. (Ảnh: Cộng tác viên)
Theo thống kê của ngành nông nghiệp, thành phố hiện có hơn 1.050 sản phẩm OCOP. Trong đợt đánh giá, xếp hạng mới đây, thành phố đã xem xét các nhóm sản phẩm 3 sao, 4 sao và sản phẩm tiềm năng 5 sao. Theo ông Vũ Ngọc Đăng, Chi cục trưởng Chi cục Phát triển nông thôn thành phố, thành phố không đặt nặng việc tăng số lượng bằng mọi giá, mà chú trọng chất lượng, mẫu mã, bao bì, truy xuất nguồn gốc và khả năng xúc tiến thương mại. Quan điểm chung của thành phố là không chạy theo số lượng, mà tập trung vào chất lượng, chắc đến đâu làm đến đó.
Ông Đăng cho biết thêm: Trong đợt đánh giá này có 10 sản phẩm OCOP tiềm năng 5 sao. Khi lựa chọn, thành phố chú ý đến những sản phẩm có lợi thế thực tiễn, có ảnh hưởng đến cộng đồng và có khả năng tạo dựng thương hiệu riêng. Với hồ tiêu Bầu Mây, lợi thế ấy đến từ vùng nguyên liệu, câu chuyện sản phẩm, chuỗi liên kết với nông dân và năng lực đưa sản phẩm ra thị trường trong nước lẫn quốc tế.
Hồ tiêu Bầu Mây không chỉ là một sản phẩm hồ tiêu. Đó là câu chuyện về cách làm nông nghiệp bài bản hơn: Có tiêu chuẩn sản xuất, liên kết bao tiêu, chế biến, bao bì, truy xuất nguồn gốc và có định hướng xuất khẩu. Khi những yếu tố này được đặt trong chương trình OCOP, hạt tiêu không còn chỉ là một gia vị quen thuộc, mà trở thành sản phẩm mang câu chuyện địa phương, có khả năng cạnh tranh và đi xa hơn.
HOÀNG LIÊM VÀ CTV
Từ một nông sản thường được ví như “vàng đen”, hồ tiêu Bầu Mây đang được Hợp tác xã Nông nghiệp-Thương mại-Du lịch Bầu Mây phát triển theo hướng nâng giá trị, chất lượng và sức cạnh tranh. Ông Lâm Ngọc Nhâm, Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Giám đốc hợp tác xã, cho biết hồ tiêu được xác định là cây trồng chủ lực từ nhiều năm nay. Theo ông, hồ tiêu không chỉ giữ vai trò “vua của gia vị”, mà còn có giá trị trong lĩnh vực dược liệu và mỹ phẩm.
Với định hướng đó, HTX Bầu Mây tìm cách giữ lại phần tinh túy nhất của hạt tiêu, đồng thời tạo ra những sản phẩm phù hợp hơn với nhiều nhóm người sử dụng. Hợp tác xã không dừng ở việc bán hồ tiêu như nguyên liệu thô, mà phát triển thêm tiêu sữa, tiêu tươi muối, tiêu xanh muối, tiêu một nắng, tiêu không hạt và tiêu xanh giọt. Những dòng sản phẩm này giúp hạt tiêu rời khỏi cách sử dụng quen thuộc, mở rộng lựa chọn cho người tiêu dùng và nâng giá trị sau thu hoạch.
Để sản phẩm có thể đi xa, hợp tác xã xác định phải kiểm soát quy trình ngay từ vùng trồng, thay vì chỉ chú trọng khâu đóng gói hoặc tiêu thụ cuối cùng. Hồ tiêu được sản xuất theo tiêu chuẩn GlobalGAP, định hướng hữu cơ, trong khi công đoạn chế biến áp dụng tiêu chuẩn ISO nhằm bảo đảm chất lượng ổn định. Thông tin về sản phẩm được thể hiện trên bao bì, người tiêu dùng có thể quét mã QR để tìm hiểu quy trình sản xuất và chế biến.
Hiện hồ tiêu Bầu Mây đã xuất hiện tại các cửa hàng thực phẩm hữu cơ, cửa hàng thực phẩm dinh dưỡng, siêu thị cao cấp và một số điểm bán trong sân bay. Ở nước ngoài, sản phẩm đã được xuất khẩu sang Nhật Bản, Singapore, Hàn Quốc, Australia, Mỹ, Canada, Nga, Anh, Pháp và một số thị trường khác. Sản phẩm đồng thời được bảo hộ tại sáu quốc gia, tạo nền tảng để hợp tác xã tiếp tục hoàn thiện hồ sơ, tiêu chuẩn và năng lực cạnh tranh khi hướng tới chuẩn OCOP năm sao.
Đằng sau những sản phẩm được chuẩn hóa là sự tham gia trực tiếp của nông dân trong chuỗi liên kết sản xuất, qua đó giúp vùng nguyên liệu ổn định hơn. Anh Phạm Thành Công, ở ấp Phú Lập, xã Hòa Hiệp, từng gặp cảnh “được mùa thì mất giá, được giá thì lại mất mùa” vì đầu ra nông sản thiếu ổn định. Sau khi liên kết với HTX Bầu Mây, gia đình anh được hỗ trợ kỹ thuật canh tác, chăm sóc cây trồng và tiêu thụ sản phẩm.
Theo anh Công, mối liên kết này giúp gia đình giảm nỗi lo về giá cả và đầu ra, đồng thời tổ chức sản xuất thuận lợi hơn trước. Thu nhập của gia đình cũng ổn định hơn, thay vì thường xuyên biến động theo thị trường và mùa vụ. Câu chuyện ấy cho thấy việc nâng chuẩn sản phẩm không chỉ mang lại lợi ích cho hợp tác xã, mà còn tác động trực tiếp đến sinh kế của người trồng tiêu.
Ông Nguyễn Hoàng Thư, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Hòa Hiệp, cho biết toàn xã hiện có 12 sản phẩm OCOP, trong đó hồ tiêu Bầu Mây đang được cơ quan chức năng xem xét công nhận OCOP năm sao. Kết quả này đến từ nỗ lực của hợp tác xã, người dân và chính quyền địa phương trong việc hoàn thiện hồ sơ, chuẩn hóa sản phẩm và nâng cấp chất lượng. Trong quá trình chuẩn bị hồ sơ, xã bố trí cán bộ hướng dẫn, đồng thời phối hợp với ngành nông nghiệp để hoàn thiện các nội dung cần thiết.
Địa phương cũng tính đến hướng phát triển du lịch gắn với sản phẩm nông nghiệp, để mô hình Bầu Mây có thể trở thành điểm tham quan và trải nghiệm trong tương lai. Khi đó, giá trị hạt tiêu không chỉ nằm trong sản phẩm đóng gói, mà còn được thể hiện qua câu chuyện vùng trồng và phương thức sản xuất của địa phương. Theo thông tin Nhân Dân đăng tải, thành phố hiện có hơn 1.050 sản phẩm OCOP và đang đánh giá các sản phẩm ba sao, bốn sao cùng nhóm tiềm năng năm sao.
Ông Vũ Ngọc Đăng, Chi cục trưởng Chi cục Phát triển nông thôn thành phố, nhấn mạnh địa phương không đặt mục tiêu tăng số lượng sản phẩm bằng mọi giá. Các tiêu chí được chú trọng gồm chất lượng, mẫu mã, bao bì, khả năng truy xuất nguồn gốc và năng lực xúc tiến thương mại. Trong đợt đánh giá mới đây, thành phố có 10 sản phẩm OCOP tiềm năng năm sao, còn hồ tiêu Bầu Mây đang nỗ lực chứng minh vị thế bằng chất lượng và chuỗi liên kết bền vững.
